Zuid-Holland en Bremen intensiveren samenwerking in de ruimtevaart
Op 4 en 5 februari ontving Zuid-Holland een delegatie uit de Duitse deelstaat Bremen voor een werkbezoek aan het regionale lucht- en ruimtevaartcluster. Aanleiding was het bezoek van de president van de Bundesrat, dr. Andreas Bovenschulte – tevens burgemeester van Bremen –, aan Nederland. In zijn gezelschap bevonden zich vertegenwoordigers van bedrijven en kennisinstellingen uit de Duitse (aero)space-sector, onder leiding van Senatorin für Wirtschaft, Häfen und Transformation in Bremen Kristina Vogt. Het bezoek onderstreepte de hechte relatie tussen Bremen en Zuid-Holland. Beide regio’s werken al geruime tijd samen op het gebied van lucht- en ruimtevaart. Tijdens de ontmoeting spraken ze over verdere verdieping van deze samenwerking.
Bezoek aan Delft: innovatie en talentontwikkeling
Tijdens het werkbezoek maakte de delegatie in Delft kennis met toonaangevende innovatie- en kennislocaties. Bij Smart Advanced Manufacturing XL (SAM XL) en de faculteit Lucht- en Ruimtevaarttechniek van de TU Delft kregen de gasten inzicht in de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van slimme productietechnologie, robotica en duurzame luchtvaart.
De combinatie van onderwijs, onderzoek en ondernemerschap laat zien hoe Zuid-Holland zich profileert als broedplaats voor (aero)space-innovatie. Studenten, onderzoekers en startups werken hier nauw samen aan technologische oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen.
Een netwerkbijeenkomst in de avond bood ruimte voor verdere uitwisseling tussen bedrijven, kennisinstellingen en overheden uit beide regio’s. Bestaande contacten werden versterkt en nieuwe samenwerkingsmogelijkheden verkend.
Noordwijk: hart van de Nederlandse ruimtevaart
Op de tweede dag reisde de delegatie, samen met de president van de Bundesrat en de Duitse ambassadeur, naar Noordwijk. Hier bevindt zich met ESA ESTEC het technisch centrum van de Europese ruimtevaartorganisatie. Satellieten worden er getest en nieuwe ruimtemissies voorbereid.
Op de NL Space Campus bezochten de deelnemers onder meer het nieuwe CometLab. Hier werden gesprekken voortgezet over gezamenlijke activiteiten, internationale profilering en mogelijke nieuwe thema’s voor samenwerking. Daarnaast bracht een van de Bremense deelnemers een bezoek aan Unmanned Valley om het Nederlandse drone-innovatiecluster beter te leren kennen.
Gezamenlijke ambities voor de toekomst
De (aero)space-sector ontwikkelt zich snel en speelt een belangrijke rol bij maatschappelijke opgaven, zoals klimaatmonitoring, veilige communicatie en technologische innovatie. Door grensoverschrijdend samen te werken kunnen regio’s als Zuid-Holland en Bremen hun positie versterken en innovatie versnellen. Meindert Stolk, gedeputeerde Economie en Innovatie: “De provincie Zuid-Holland, de Vrije Hanzestad Bremen, Aviaspace Bremen en SpaceNed werken al jarenlang actief en met veel vertrouwen samen op het gebied van ruimtevaart. In onze gezamenlijke Space Action Agenda laten we zien dat we dezelfde ambitie hebben: ruimtevaartinnovatie versnellen en kansen creëren voor talent, startups en hightechbedrijven op thema's zoals digitalisering. Dit bezoek geeft ons de kans om vooruit te kijken naar de agenda voor dit jaar, volgend jaar en verder, en om te verkennen hoe we onze samenwerking kunnen verbreden met nieuwe thema’s zoals duurzame luchtvaart en drones. Samen met Bremen blijven we onze gezamenlijke ambities in het (aero)space-cluster versnellen en vergroten.”
Action Agenda Cooperation in the Space Sector
De samenwerking tussen Zuid-Holland en Bremen is een initiatief van de Provincie Zuid-Holland, de Vrije Hanzestad Bremen en de brancheorganisaties Aviaspace Bremen en SpaceNed. De gezamenlijke ambities zijn vastgelegd in de Action Agenda Cooperation in the Space Sector between Bremen and Zuid-Holland. Deze agenda vormt het kader voor concrete projecten, kennisuitwisseling en gezamenlijke profilering op internationale evenementen. Beide regio’s zetten in op versterking van hun innovatieve ecosystemen en het creëren van kansen voor bedrijven, startups en talent. De huidige agenda loopt in 2026 af, maar beide partijen zijn geïnteresseerd in voortzetting van deze samenwerking en mogelijk uitbreiding. Op de Space Tech Expo van 17 tot 19 november 2026 in Bremen moet de nieuwe actieagenda gepresenteerd worden.
Foto's © Fred Libochant
