Vruchtbaar 3+3-overleg in Delden

Regierungspräsident van Keulen, dr. Thomas Wilk (SPD), die zijn ambt per 31 januari heeft neergelegd, werd vervangen door dr. Christian Nettersheim (CDU), sinds 2022 plaatsvervangend Regierungspräsident. Wilk zal worden opgevolgd door Gregor Lange (SPD), momenteel nog hoofd van het Polizeipräsidium in Dortmund.

Grenslandconferentie

Aan het begin van het overleg werd kort teruggeblikt op de Grenslandconferentie 2025 in Sittard-Geleen, met een recordaantal deelnemers en een gevarieerd programma met workshops op het gebied van onder andere ruimtelijke ordening, AI, onderwijs en veiligheid.

Sonja Adamsky, hoofd van het GrenzInfoPunt van de EUREGIO in Gronau, gaf de aanwezigen een inkijkje in de problematiek van grensarbeiders in de praktijk. Met behulp van het nieuwe Actieplan grensarbeiders moet deze problematiek worden aangepakt. In het Actieplan, dat op de Grenslandconferentie werd aangenomen door de leden van het Bestuurlijk Overleg, wordt gepleit voor de aanpassing van fiscale‑ en toeslagregels die grensoverschrijdende arbeid belemmeren. Het actieplan moet uiterlijk eind mei 2026 klaar zijn en bevat drie speerpunten: de verruiming van de thuiswerkregeling, die het voor grenswerkers mogelijk maakt om jaarlijks maximaal 34 dagen thuis te werken zonder fiscale gevolgen; het voorkomen van dubbele belasting en vereenvoudiging van verrekening; en verbetering van gezinstoeslagen omdat gezinnen nu te maken hebben met trage procedures, tegenstrijdige beoordelingen en verlies van rechten. Uiteindelijk moet een drempelloze 360‑graden arbeidsmarkt in de grensregio ontstaan, waarbij wet‑ en regelgeving aansluit op de realiteit van hybride werken, mobiliteit en gezinsvorming.

Sport om grenzen te slechten

Daarnaast was er aandacht voor de grensoverschrijdende Green Academy van sportvereniging TV Emsdetten, die de ontwikkeling van jonge, veelbelovende handbaltalenten in de EUREGIO stimuleert. Voor de mannenafdeling wordt gezocht naar meer samenwerking met handbalclubs in Twente en de Achterhoek. De vrouwentak maakt reeds gebruik van de faciliteiten van Handbalschool Twente in Almelo. Er wordt bovendien gekeken naar een mogelijk tegenbezoek aan Sportcentrum Papendal, waar onder meer Nederlandse handbaltalenten trainen.

Zorgen over windturbines

Een ander belangrijk agendapunt was een update rondom windenergie, die in Duitsland als gevolg van de oorlog in Oekraïne een boost heeft gekregen. In februari 2023 werd in Duitsland het Energie an Land-Gesetz van kracht, dat ervoor moet zorgen dat de hoeveelheid stroom uit hernieuwbare energie in 2030 is verdubbeld. Windkracht speelt daarbij een belangrijke rol.

Er zijn nieuwe, zeer grote windturbines gepland met een tiphoogte boven de 250 meter, deels ook vlak aan de grens met Nederland. De Bezirksregierungen spelen een belangrijke rol bij de aanwijzing van de locaties voor deze turbines en de Kreise bij de vergunningverlening. Wigboldus pleitte ervoor om elkaar vroegtijdiger te informeren wanneer er in de grensregio vraagstukken op het gebied van ruimtelijke ordening spelen.

Grenscontroles

Duitsland voert sinds september 2024 grenscontroles uit; Nederland sinds december 2024. Beide landen hebben deze maatregelen herhaaldelijk verlengd (Duitsland tot maart 2026, Nederland tot juni 2026). De maatregelen hebben grote impact op de grensregio: vertragingen, extra administratieve lasten, hinder voor mobiliteit en handel, en situaties van koude overdrachten van migranten. De aanwezigen zijn het erover eens dat het in een periode van geopolitieke druk essentieel is dat grensregio’s open, verbonden en economisch vitaal blijven. Dat is cruciaal voor de ontwikkeling van de regio en voor succesvolle samenwerking.

Watersamenwerking

Het jaar 2025 kende met de eerste gezamenlijke grenswaterworkshops in Arnhem een belangrijke mijlpaal. De workshops in Arnhem sloten direct aan bij de NRW-Zukunftsstrategie Wasser, een in 2024 gepresenteerd ambitieus programma met diverse doelen om de watersector van Noordrijn-Westfalen toekomstbestendig en klimaatadaptief in te richten. Het dertiende doel van de strategie benadrukt het belang van nauwe samenwerking met Europese buurlanden op het niveau van de stroomgebieden. Het streven: de ontwikkeling van gezamenlijke strategieën voor waterbeheer en bescherming, gecoördineerde maatregelen en structurele uitwisseling. Inmiddels is er een kleine Nederlands-Duitse commissie met vertegenwoordigers van het Rijk, provincies en waterschappen en vergelijkbare Duitse partijen opgericht over de stappen die gezet kunnen worden om tot een betere samenwerking te komen. De tweede editie van de grenswaterworkshops zal later dit jaar in Noordrijn-Westfalen plaatsvinden.

Mobiele bereikbaarheid in de grensregio

Bij (het passeren van) de landsgrens kan het gebeuren dat de mobiele telefoonverbinding wegvalt, bijvoorbeeld in grensgebieden zoals de Achterhoek en Zuid-Limburg. Dat komt doordat er daar minder zendmasten en een verplicht verzwakt grenssignaal zijn. Door middel van national roaming – daarbij schakelt een mobiele telefoon automatisch over op het  netwerk van een andere Nederlandse provider wanneer het eigen netwerk onvoldoende dekking heeft – kan het bereik sterk worden verbeterd. Providers houden de invoering van de technisch haalbare oplossing tegen vanwege zorgen over concurrentie en inkomsten. Demissionair minister Vincent Karremans van Economische Zaken onderkent de problematiek en benadrukt dat goede bereikbaarheid in grensregio’s cruciaal is voor het waarborgen van de veiligheid en in noodsituaties. Burgers moeten 112 altijd kunnen bereiken. Structurele verbetering vraagt om een gezamenlijke aanpak van het Rijk, de provincies, gemeenten en telecomproviders, met prioriteit voor grensgebieden in het licht van crisis‑ en rampenvoorbereiding.

Volgende 3+3-overleg

Het eerstvolgende 3+3-overleg staat gepland op 20 april 2026 onder voorzitterschap van Regierungsbezirk Düsseldorf.