Grensregio’s als motor voor vrede en stabiliteit tijdens jaarconferentie AEBR
Van 28 tot en met 31 oktober kwamen vertegenwoordigers van Europese grensregio’s, instellingen en partnerorganisaties samen in de Iers-Noord-Iers grensregio, de East Border region, voor de jaarbijeenkomst van de Association of European Border Regions (AEBR). De jaarconferentie in Carrickmacross stond in het teken van ‘Cross-Border Regions as Catalysts for Peace and Stability’. Voorafgaand vond in Dundalk met medewerking van de Radboud Universiteit Nijmegen de tiende Annual Cross-Border School plaats.
Tijdens de conferentie stond onder meer vijftig jaar grensoverschrijdende samenwerking in de Iers-Noord-Ierse grensregio centraal, een periode waarin geweld en conflict kon worden omgezet in vrede en stabiliteit. De ervaringen uit deze regio bieden aanknopingspunten voor andere Europese grensgebieden: vrede en stabiliteit vragen niet alleen om politieke afspraken, maar juist ook om blijvende contacten, wederzijds begrip en concrete gezamenlijke projecten. De deelnemers namen kennis van de veerkracht van de grensregio en de betrokkenheid van inwoners bij grensoverbruggende besluitvorming. Daarbij kwamen de samenwerking tussen verschillende bestuursniveaus, burgerparticipatie en de rol van jongeren aan bod.
Ook uit andere grensregio’s kregen de deelnemers uiteenlopende verhalen over samenwerking te horen. Een terugkerende boodschap was dat grensoverschrijdende samenwerking ook positief bijdraagt aan Europese uitbreiding. Door barrières te slechten en relaties met buurlanden te versterken, kunnen grensregio’s helpen om mensen dichter bij elkaar te brengen.
Cohesiebeleid: ruimte voor projecten dicht bij inwoners
Een belangrijk deel van de conferentie was gewijd aan de toekomst van het Europese cohesiebeleid. De deelnemers benadrukten dat grensoverschrijdende samenwerking daarin een centrale plek moet behouden.
Bestaande Europese instrumenten bieden al veel mogelijkheden om samenwerking te ondersteunen. Vereenvoudiging en innovatie kunnen helpen om die mogelijkheden beter te benutten. Daarbij werd nadrukkelijk gewezen op het belang van Interreg, het Kleinprojectenfonds en People-to-People-projecten. Juist deze initiatieven maken de betekenis van Europese samenwerking zichtbaar in het dagelijks leven van inwoners van grensregio’s.
Tijdens de conferentie werd ook de Sail of Papenburg Award uitgereikt, waarmee vernieuwende en impactvolle initiatieven op het gebied van grensoverstijgende samenwerking in de spotlights worden gezet. Winnaar was een project waarmee overheden uit de Franse- en Spaans-Baskische regio’s burgers en bedrijven digitaal informeerden over allerlei zaken rond de grensoverschrijdende arbeidsmarkt.
Annual Cross-Border School: koppeling van theorie en praktijk
Voorafgaand aan de conferentie vond op 28 oktober bij het Dundalk Institute of Technology in Dundalk de tiende Annual Cross-Border School plaats. Dit gebeurde in samenwerking met de Radboud Universiteit Nijmegen en de University of Victoria uit Canada.
Wetenschappers en professionals kwamen bijeen om ervaringen uit te wisselen en actuele grensvraagstukken vanuit verschillende perspectieven te bespreken. Centraal stonden onder meer grensoverschrijdend bestuur, duurzame ontwikkeling, energietransitie en klimaatadaptatie.
Ook vertrouwen, vredesopbouw en jongerenparticipatie kregen nadrukkelijk aandacht. Andere sessies gingen over relaties over landsgrenzen heen en het gedeelde culturele erfgoed van Ierland en Noord-Ierland. De vertoning van de film Indivisible Island bood een aanvullende invalshoek op de betekenis van de grens.
