European Week of Regions and Cities: Oost-Nederland sterk vertegenwoordigd in Brussel

Aan de vooravond van een nieuwe Europese begrotingsronde benadrukten commissaris van de Koning in Overijssel en Rijksheer grensoverschrijdende samenwerking Andries Heidema en andere vertegenwoordigers het belang van regionale betrokkenheid. “Wij weten waar investeringen nodig zijn en spelen een cruciale rol bij de uitvoering van Europees beleid. We hebben veel te bieden: van semicon en defensie tot innovatiekracht.”

Grensoverschrijdende innovatie verbinden

Tijdens de TECH.LAND-workshop International Innovation Ecosystems stond samenwerking tussen regio’s en innovatie-ecosystemen centraal. De bijeenkomst werd georganiseerd door Provincie Gelderland, 8RHK Ambassadeurs, Vanguard Initiative en IHK Nord Westfalen, met TECH.LAND en Vanguard Initiative als voorbeelden van samenwerking over grenzen heen. Bijdragen van Helga Witjes, Ellen Mulder, Hans Brouwers, Klaus Niederländer en Wendy de Jong vormden de aanzet voor een levendige uitwisseling. Hans Brouwers, programmamanager van TECH.LAND, schetste de ontwikkeling van de oorsprong van het initiatief tot de volgende stappen in grensoverstijgende samenwerking.

Uit de gesprekken kwamen duidelijke voorwaarden voor succesvolle innovatie-ecosystemen naar voren: vertrouwen, de juiste partners, een gezamenlijke missie, wendbare en begrijpelijke structuren en betrokkenheid vanuit de hele waardeketen. Daarbij klonk een heldere boodschap: sterke ecosystemen ontstaan niet door alleen te praten, maar door samen te doen, te experimenteren en plannen uit te voeren.

Samen bouwen aan klimaatbestendige regio’s

Ook klimaatadaptatie kreeg aandacht tijdens de workshop Think European, Act Regional: Building Climate Resilience Together. De aanpak van Oost-Nederland vormde het praktische vertrekpunt: het regionale watersysteem, de samenwerking tussen provincies, waterschappen, gemeenten en kennisinstellingen en de ontwikkeling van losse projecten naar een integrale aanpak.

Droogte, waterschaarste en extreme weersomstandigheden stoppen niet bij bestuurlijke of nationale grenzen. Naast voorbeelden uit Oost-Nederland bood het programma daarom ruimte voor ervaringen uit andere Europese regio’s, met name Andalusië.

Een belangrijk gespreksonderwerp was de aansluiting van Europese financiering op regionale klimaatopgaven. Daarbij ging het om de rol van regio’s bij de toegang tot Europese instrumenten en om de samenwerking tussen EU, lidstaten en regionale overheden.

Weerbaarheid en defensie hoog op de agenda

Voor Heidema was weerbaarheid een belangrijk thema tijdens het bezoek aan Brussel. Bij het hoofdkwartier van de NAVO en bij DG ECHO van de Europese Commissie stond de vraag centraal hoe overheden, bedrijven en inwoners zich beter kunnen voorbereiden op de uitdagingen van deze tijd.

Ook het gesprek met de Permanent Militair Vertegenwoordiger van Nederland bij de NAVO onderstreepte de rol van de provincie in het creëren van een weerbare maatschappij. Daarnaast waren er ontmoetingen met Europarlementariërs, vertegenwoordigers van de Europese Commissie en de Nederlandse permanente vertegenwoordiging in de EU over energie, waterweerbaarheid en een leefbaar platteland.

Een belangrijk moment was het Oost-Nederland Defence Dinner ‘Building Europe’s Strategic Future Together’ op 13 oktober, georganiseerd door Oost NL namens Think East Netherlands. Ruim 100 vertegenwoordigers van bedrijven, kennisinstellingen, overheden en Europese netwerken kwamen bijeen om de bijdrage van Oost-Nederland aan een veiliger en weerbaarder Europa te verkennen.

Wendy de Jong, algemeen directeur van Oost NL, en de gedeputeerden Helga Witjes (Gelderland) en Erwin Hoogland (Overijssel) benadrukten de kracht van de regio. Met innovatieve bedrijven, sterke kennisinstellingen, talent en een strategische ligging tussen Nederland en Duitsland heeft Oost-Nederland veel te bieden: van medische technologie en autonome systemen tot sensoren en strategische productieketens. Gedeputeerde Helga Witjes sprak als co-host over de bijdrage van Gelderland aan Europese veiligheid. Hightech, health, foodtech, energie en logistiek bieden daarvoor belangrijke aanknopingspunten. Voorbeelden zijn autonome energiesystemen, mobiele noodhospitalen en geprinte protheses voor gewonde soldaten. Samenwerking met Europese partners biedt kansen om deze innovaties verder te ontwikkelen en op te schalen.

Circulaire zorg als Europese kans

Witjes sprak daarnaast met Europarlementariër Jeannette Baljeu over het hergebruik van medisch textiel. Minder wegwerpmaterialen in de zorg betekent minder grondstoffengebruik en minder afval. Gelderland vervult hierin een rol als leadpartner van CEMTex, een project binnen Horizon Europe.

De inzet richting Europa: stimuleer circulair inkopen in de zorg, versnel de ontwikkeling van PFAS-vrije alternatieven en houd waardevolle materialen en grondstoffen zoveel mogelijk binnen Europa. Daarmee komen duurzaamheid en strategische autonomie samen.

Naast de inhoudelijke bijeenkomsten bood de Oost-Nederlandse netwerkborrel gelegenheid om contacten te leggen en gesprekken voort te zetten.

Beroepsonderwijs en arbeidsmobiliteit over de grens

Ook de aanpak van personeelstekorten en grensoverschrijdende arbeidsmobiliteit kreeg aandacht tijdens het Benelux+ Forum on Vocational Education and Skills. Meer dan 120 vertegenwoordigers van onderwijsinstellingen, overheden, werkgevers, regionale partners en Europese organisaties kwamen bijeen om praktische oplossingen te verkennen. Een centraal onderdeel was een rondetafelgesprek met politieke leiders, onderwijsbestuurders en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven uit de Benelux, Noordrijn-Westfalen, Nedersaksen en Frankrijk. Zij bespraken hoe beroepsonderwijs beter kan aansluiten op de vraag naar vakmensen en hoe succesvolle initiatieven over grenzen heen kunnen worden opgeschaald. Verschillen tussen opleidingsstelsels en kwalificaties vormen daarbij nog steeds een obstakel. De ambitie: de nauw verbonden grensregio’s benutten als proeftuin voor oplossingen die werken over de grens gemakkelijker maken en als voorbeeld kunnen dienen voor Europa.

De European Week of Regions and Cities liet opnieuw zien dat het loont om samen te komen in Brussel. Partners die elkaar in Nederland niet vanzelfsprekend in deze brede samenstelling ontmoeten, vonden elkaar wel in het hart van Europese unie.