3+3-overleg in teken van grensoverstijgende ruimtelijke ordening en circulaire economie
Een kleine drie maanden na het eerste 3+3-overleg van 2026 in het Overijsselse Delden kwamen de drie commissarissen van de Koning in Gelderland, Overijssel en Limburg, Daniël Wigboldus, Andries Heidema en Emile Roemer op dinsdag 20 april opnieuw bijeen met de drie Regerierungspräsidenten van de Bezirksregierungen in Münster, Düsseldorf en Keulen, Andreas Bothe, Thomas Schürmann en Gregor Lange. Het was het eerste 3+3-Treffen voor Lange, die sinds maart 2026 Regierungspräsident van Keulen is. Onderwerpen die op Schloss Burg in Solingen werden besproken waren onder andere de door Nederland, Noordrijn-Westfalen en Vlaanderen ondertekende verklaring over de versterking van de samenwerking op het gebied van circulaire economie, de nieuwe brochure over inspraakmogelijkheden bij nieuwe ruimtelijke ordeningsplannen in het grensgebied en de samenwerking met de nieuwe Nederlandse regering. Daarnaast werd er alvast vooruitgeblikt op de Grenslandconferentie later dit jaar.
Na het welkomstwoord door Regierungspräsident Schürmann werd afgetrapt met een presentatie over de Circular Valley Foundation, een stichting gefinancierd door het Ministerium für Wirtschaft, Industrie, Klimaschutz und Energie van Noordrijn-Westfalen en het Ministerium für Umwelt, Naturschutz und Verkehr van Noordrijn-Westfalen. Het doel: het versnellen van de transitie naar een circulaire economie door relevante stakeholders van diverse startups, bedrijven, kennisinstellingen, de overheid en maatschappelijke organisaties bijeen te brengen. Om hieraan ook over de landsgrenzen heen een boost te geven, ondertekenden Noordrijn-Westfalen, Nederland en Vlaanderen in november 2025 een intentieverklaring om de trilaterale samenwerking op het gebied van circulaire economie verder te versterken. De directeur van de Circular Valley Foundation, Carsten Gerhard, gaf een update over de bereikte resultaten en schetste de belangrijkste uitdagingen voor de komende jaren.
Nieuwe brochure inspraak ruimtelijke ordening gepresenteerd
Landschapsvervuiling door het plaatsen van een windmolenpark, een aanpassing van de verkeersstromen door de aanleg van een nieuwe weg of stankoverlast door intensieve veehouderij: in grensregio’s beperken de gevolgen daarvan zich vaak niet tot één land. Om inwoners en autoriteiten die inspraak willen leveren bij bouwprojecten dicht bij de grens praktische handvatten te leveren, heeft de Nederlands-Duitse Commissie voor Ruimtelijke Ordening (NDCRO) met steun van Interreg een nieuwe brochure ontwikkeld. Thorge Voell van de Bezirksregierung Düsseldorf en lid van de NDCRO lichtte de werkwijze en het doel van deze subcommissie toe: vroegtijdige afstemming en het voorkomen van grensoverschrijdende ruimtelijke problemen. Vervolgens ging Martin Unfried, directeur van ITEM, in op de inhoud van de brochure en schetste hoe ruimtelijke ordening in Nederland en Duitsland is georganiseerd. Doede Sijtsma, Deutschlandbeauftragter voor de provincies Gelderland en Zuid-Holland, benadrukte het belang van de brochures voor inwoners en overheden aan de grens. Hij wees ook op het belang om elkaar als overheden aan de grens eerder op te zoeken en de bestaande samenwerkingsstructuren beter te benutten. Uiteindelijk zullen aan beide zijden van de grens besluiten over het gebruik van ruimte genomen moeten worden die voortkomen uit een gedeelde visie op de inrichting van het grensgebied.
Aandacht voor nieuwe Nederlandse regering
In het tweede deel van het overleg gaf Heidema de Duitse aanwezigen een overzicht van de nieuwe Nederlandse minderheidsregering en haar belangrijkste bewindslieden. Positieve signalen voor de bilaterale samenwerking zijn dat Rob Jetten drie weken na zijn aantreden als minister-president al een bezoek bracht aan de Duitse bondskanselier Friedrich Merz. Begin april bracht Minister für Bundes- und Europaangelegenheiten, Internationales sowie Medien van Noordrijn-Westfalen Nathanael Liminski bovendien een bezoek aan Den Haag. Ook de Kring van commissarissen van de Koning had recent een ontmoeting met de nieuwe premier.
Grenscontroles
Terugkerend onderwerp op de agenda van het 3+3-overleg zijn de grenscontroles die Duitsland tot tenminste september 2026 heeft verlengd en die Nederland in elk geval tot en met 8 juni 2026 uitvoert. Aan Nederlandse zijde heeft inmiddels overleg plaatsgevonden tussen minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink, de Vereniging van Nederlands Gemeenten (VNG) en betrokken burgemeesters, waaronder Mark Boumans (Doetinchem) en Anne-Marie Fellinger (Montferland), onder meer over vreemdelingen die de Duitse politie ’s nachts na een grenscontrole zonder begeleiding in ’s-Heerenberg zou achterlaten. Van den Brink heeft inmiddels aangekondigd een werkbezoek aan de grensplaats te willen brengen om een beter beeld van de situatie te krijgen.
Vooruitblik Grenslandconferentie
Na de geslaagde Grenslandconferentie op 11 december in Sittard-Geleen, valt op 2 december 2026 de eer te beurt aan de stad Bocholt. Een van de acht concrete doelen op de hier vastgestelde Grenslandagenda is het opstellen van een actieplan voor grensarbeiders voor een gezamenlijke lobby richting nationale en Europese overheden. Verschillen in fiscale en sociale regelgeving, evenals knelpunten rond thuiswerken, vormen nog altijd een belemmering voor een 360-graden arbeidsmarkt. Voor het opstellen van het actieplan is inmiddels een aparte werkgroep ingericht. Wigboldus voerde over de problematiek rond grensarbeiders onlangs een gesprek met Tweede Kamerlid Stephan Neijenhuis (D66), die is uitgenodigd voor een werkbezoek. Daarnaast hebben de regio’s Achterhoek en Twente de Commissie voor Economische Zaken uitgenodigd voor een tweetal werkbezoeken over de knelpunten en kansen voor grensarbeiders.
Ontwikkeling van sporttalent
Een van de speerpunten van het vorige 3+3-overleg was de grensoverschrijdende Green Academy van sportvereniging TV Emsdetten, die de ontwikkeling van jonge, veelbelovende handbaltalenten in de EUREGIO stimuleert. Er wordt gekeken naar de mogelijkheden voor een structurele samenwerking met Sportcentrum Papendal, die mede door de afstand tussen Emsdetten en Arnhem momenteel echter lastig is. Wel wordt er gekeken naar een geschikte datum voor een werkbezoek, specifiek gericht op talentontwikkeling.
Schürmann informeerde de aanwezigen bovendien over de mogelijke kandidatuur van de regio ‘KölnRheinRuhr’ voor de Olympische en Paralympische Zomerspelen van 2036, 2040 of 2044. Op 19 april konden inwoners van 17 steden zich in een Bürgerentscheid uitspreken over de vraag of de regio zich kandidaat moet stellen. 66 procent van de stemgerechtigde burgers in Noordrijn-Westfalen sprak zich uit voor een kandidatuur.
Eerstvolgende 3+3-overleg
Ter afsluiting konden de aanwezigen deelnemen aan een rondleiding met museumdirecteur Gregor Ahlmann. Hieruit kwam mooi naar voren hoe in de late middeleeuwen in wat nu Nederland en Noordrijn-Westfalen heet de hertogdommen en graafschappen met elkaar verbonden waren. Na de rondleiding volgde een diner met de burgemeesters van Solingen, Remscheid en Wuppertal. Het eerstvolgende 3+3-overleg zal op 19 november 2026 in de provincie Limburg plaatsvinden.
Op de foto: de deelnemers aan het 3+3-overleg © Bezirksregierung Düsseldorf
© Sliderfoto's 1-3 Bezirksregierung Düsseldorf
