Hoogwateroefening op de dijk die Achterhoek en Liemers droog moet houden
Een waterpeil van 10 meter, waardoor Emmerich onder water dreigt te lopen: dat scenario werd tijdens een grootschalige hoogwateroefening van 20 t/m 22 maart in Emmerich am Rhein geoefend.
Drie partijen werkten tijdens de oefening samen: Deichverband Bislich-Landesgrenze, het Technisches Hilfswerk (THW) en de Stadt Emmerich am Rhein. In 2008 en 2014 vonden deze hoogwateroefeningen ook al plaats.
Samenwerking
Deichverband Bislich-Landesgrenze houdt toezicht op het gebied ten oosten van de Rijn tussen Wesel en de Nederlandse grens en waarborgt en coördineert de hoogwaterbescherming aldaar. Het Deichverband is verantwoordelijk voor het Duitse deel van Dijkring 48, waarin de stad Emmerich een cruciale schakel vormt. Deze grensoverschrijdende dijkring beschermt 240.000 Nederlandse en Duitse mensenlevens en miljarden aan materiële zaken in Nederland en Duitsland.
Tijdens de oefening was het Technisches Hilfswerk verantwoordelijk voor de opbouw van de mobiele waterkeringen en de organisatie van de logistiek en de hulpverleners. Stadt Emmerich zorgde voor de verkeersveiligheid en de afsluiting van straten en pleinen.
Kennis opfrissen
Doel van de oefening was om de kennis omtrent de mobiele waterkeringen langs de Rijnpromenade en de opbouw ervan op te frissen. De logistiek en de samenwerking tussen het Deichverband, het Technisches Hilfswerk en Stadt Emmerich stonden hierbij centraal. Ook dienden de deelnemers ervaring op te doen met nieuwe voertuigen en uitrusting en werd onderzocht of bouwkundige aanpassingen aan gebouwen en straten (bijvoorbeeld verkeersremmende maatregelen) zouden kunnen leiden tot moeilijkere omstandigheden bij de aan- en afvoer van de mobiele keringen. Daarnaast was er aandacht voor de overdracht van kennis tussen de verschillende partijen en de opleiding van hulpverleners van andere lokale groepen.
Waterkering van 850 meter
Op 21 maart werden de waterkeringen opgebouwd; op 22 maart werden ze weer afgebroken. De oefening ging van start met een gesimuleerd Rijnpeil van 8,50 meter, waarvan bovendien werd verwacht dat het nog tot 10 meter zou stijgen. Daarom bouwden circa 250 hulpverleners van het Technisches Hilfswerk en het Deichverband een mobiele waterkering van 850 meter lang op langs de Rijnpromenade in Emmerich. Hiervoor werden 34 grote steunpalen van 150 kg per stuk, 220 kleinere steunpalen en meer dan 2.900 dambalken van elk 3 meter lang gebruikt. Deze werden vanuit de opslag van het Deichverband aan de rand van de stad in 150 ritten met 25 voertuigen naar het centrum getransporteerd.
Er was grote belangstelling voor de oefening, ook vanuit Nederlandse waterschappen en veiligheidsregio’s. Ook was er was veel media-aandacht.
“Tijdens een crisis meteen aan de slag kunnen”
“Na wat logistieke opstartproblemen is de oefening goed verlopen”, aldus Holger Friedrich, directeur van Deichverband Bislich-Landesgrenze. Volgens hem was de oefening voor alle deelnemers een groot succes. “Deze oefening was ongelooflijk belangrijk. In een crisissituatie moeten alle betrokkenen onmiddellijk weten wat ze moeten doen. Tijdens hoogwater heeft niemand tijd om uit te leggen wat er moet gebeuren, maar alleen dát het moet gebeuren. Op zo’n moment moeten we meteen aan de slag kunnen.”
“Van deze oefening hebben we geleerd dat oefenen nooit verkeerd is. Wanneer binnen de organisaties contactpersonen veranderen, vormt dat altijd een risico, omdat zij geen ervaring hebben met hoogwater”, legt Friedrich uit. “Een oefening zorgt er bovendien voor dat het bewustzijn omtrent hoogwater bij de bevolking en bij alle hulpverleners wordt opgefrist. Sinds de laatste grote overstromingen in 1993 en 1995 heeft een hele generatie geen hoogwater meer meegemaakt. Tijdens de oefening kon iedereen zich een beeld vormen van het mogelijke gevaar van een grote overstroming.”
“Wel hebben we gemerkt dat het een uitdaging is om de inwoners van de grensregio, dus ook zij die net over de grens wonen, te informeren over straten die zullen worden afgesloten”, sluit Friedrich af.
Al tijdens de afbouw bleek dat de oefening zijn vruchten had afgeworpen: het afbreken van de waterkering ging duidelijk sneller dan de opbouw.
Meer informatie over Deichverband Bislich-Landesgrenze is hier te vinden.
Foto's: © Holger Friedrich Deichverband Bislich-Landesgrenze