Forse tijdswinst mogelijk voor treinverbinding Randstad-Zwolle-Twente-Münster

De treinverbinding tussen de Randstad, Zwolle en Twente kan met zeker een half uur worden verkort. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van de provincie Overijssel. Dit is niet alleen gunstig voor de treinverbinding tussen de Randstad en Twente, maar ook voor de grensoverschrijdende spoorverbinding Zwolle-Twente-Münster.

Tijdens een bijeenkomst in Den Haag op donderdag 30 september pleitten de provincie Overijssel, Regio Zwolle, Twente Board, het Nederlands-Duitse samenwerkingsverband Euregio en het Duitse NWL (Nahverkehr Westfalen-Lippe) voor actie. Gezamenlijk roepen zij de Tweede Kamer en het nieuwe kabinet met klem op om deze spoorverbinding tussen Zwolle, Twente en Münster de komende jaren als prioriteit aan te merken. Zo wordt een snelle opwaardering van deze belangrijke binnenlandse en grensoverschrijdende spoorverbinding mogelijk.

Uit een quick scan onder leiding van Royal HaskoningDHV blijkt dat door aanpassingen aan het spoor tussen Zwolle en Twente veel reistijdwinst behaald kan worden. De investeringen op het spoor die hiervoor nodig zijn (ongeveer 3,5 miljard euro) betreffen onder meer de verdubbeling en de versnelling van de nu nog grotendeels enkelsporige spoorverbinding,  de aanpak van het spoorknelpunt bij Wierden en aanpassingen van stations.

Betere grensoverschrijdende verbinding

Met deze aanpassingen worden ook de grensoverschrijdende treinverbindingen verbeterd. Tussen Münster en Enschede reizen dagelijks vele forenzen, studenten en toeristen met de trein, waarvan circa twee derde in Enschede overstapt van/naar Nederlandse treinen. Uit een verkenning binnen het project EuregioRail blijkt dat met een eerste investering van € 100 miljoen op relatief korte termijn de treindiensten naar Münster en Dortmund kunnen worden verduurzaamd en doorgekoppeld, waardoor de overstap in Enschede verdwijnt. Om dit te bereiken vragen de partijen om steun van de regering bij de opname van de verbinding Zwolle-Enschede-Münster in het Europese Comprehensive Network van de Trans-European Networks (TEN-T). Dit is een belangrijke voorwaarde voor Europese financiering.

De investeringen kunnen op termijn ook ten goede komen van een extra snelle trein naar Berlijn, bovenop de huidige verbinding. De treinreis tussen Amsterdam en Berlijn wordt zo, inclusief de maatregelen die al op deze verbinding worden genomen, met anderhalf uur verkort tot minder dan vijf uur. Dat sluit aan bij een lang gekoesterde wens van Nederland, Duitsland en Brussel.

“Enkelspoor is onbegrijpelijk”

Om de oproep tot steun en investeringen kracht bij te zetten pleitten de provincie Overijssel, Regio Zwolle, Twente Board, Euregio en NWL gezamenlijk tijdens een bijeenkomst met Kamerleden voor een snelle aanpak. Gedeputeerde Bert Boerman van de provincie Overijssel reageert verheugd op de resultaten van de quick scan: “Hiermee wordt zwart-op-wit aangetoond dat snellere treinverbindingen tussen de Randstad en Oost-Nederland tegen redelijke investeringen mogelijk zijn. Ook leveren die veel rendement op in termen van milieuwinst, economische ontwikkeling, de werkgelegenheid en kennisuitwisseling. In onze ogen is het onbegrijpelijk en achterhaald dat de spoorverbinding tussen de twee economische topregio’s in onze provincie, Regio Zwolle en Twente, nog altijd enkelsporig is. Dat moet snel worden aangepakt. Dat is een kwestie van nationaal belang. Het spoor in Nederland moet echt beter worden benut.”

Op de website van EUREGIO is een filmpje over Euregiorail te vinden.

Nieuwe stap rechtstreekse spoorverbinding Zwolle – Münster gezet

Het project EuregioRail, waarin de steden Zwolle en Münster via een directe spoorverbinding met elkaar verbonden moeten worden, heeft een belangrijke mijlpaal bereikt: de uitvoeringsagenda is vastgesteld. De uitvoeringsagenda is het ‘spoorboekje’ op weg naar het gemeenschappelijke doel: een rechtstreekse, duurzame grensoverschrijdende treinverbinding Zwolle-Münster, zodat reizigers niet meer hoeven over te stappen bij de grens. Dat is de ambitie van de projectpartners EUREGIO, Zweckverband Nahverkehr Westfalen-Lippe (NWL), regio Twente en de provincie Overijssel. De nieuwe verbinding moet in 2027 tot stand komen en in de jaren daarna verder worden uitgebreid.

EuregioRail past in de plannen van de betrokken partners om grensoverschrijdende verbindingen tussen Nederland en Duitsland te stimuleren. Een voorbeeld waarin deze samenwerking ook tot uiting komt, is de lancering van een S-Bahn-systeem voor stad en omgeving in Duitse regio Münsterland, dat in de nabije toekomst gefaseerd wordt ingevoerd. Daarin is ook een goede aansluiting op Enschede en Zwolle opgenomen. De afronding van de Uitvoeringsagenda EuregioRail is belangrijk omdat het de routekaart is naar de uiteindelijke realisatie van betere treinverbindingen tussen Noordrijn-Westfalen en de Provincie Overijssel. Er wordt momenteel onderzoek verricht om kosten en baten van de ambities in kaart te brengen.

Koers naar metropoolregio

Bert Boerman, gedeputeerde van de provincie Overijssel: “Deze verbinding is belangrijk om de sociaaleconomische kwaliteit van grensregio’s te versterken en om grensoverschrijdend werken en leven te faciliteren. Een goede directe treinverbinding tussen Münster en Zwolle is geen doel op zich, maar verbindt regio’s aan weerszijden van de landsgrens die volgens het onderzoek Kracht van Oost elkaar veel te bieden hebben. Denk bijvoorbeeld aan het economisch potentieel van Münsterland en Noord-Ruhrgebied“. Joachim Künzel, directeur van Zweckverband Nahverkehr Westfalen-Lippe (NWL): “EuregioRail brengt Münsterland en Overijssel dichter bij elkaar, ten bate van forensen, toeristen en vele andere gebruikers. Het zal ook een klimaatvriendelijk en duurzaam alternatief voor de auto zijn, omdat het de ambitie is te werken met elektrische treinen en op lange termijn ook op groene stroom te rijden”

Elektrificatie van het spoorwegnet

Op dit moment is er tijdens een treinreis van Münster naar Zwolle nog een overstap in Enschede nodig. Door een verbetering van de verbinding tussen Münster en Zwolle wordt de capaciteit vergroot en de reistijd verkort en wordt de luchtkwaliteit door het vervangen van dieseltreinen door elektrische treinen verbeterd. Dit maakt de trein een nog aantrekkelijker alternatief voor de auto en zorgt voor een optimale integratie van de regio’s langs de lijn Münsterland, Twente en Zwolle. Ook levert dit intensievere samenwerking op tussen universiteiten en hogescholen aan beide zijden van de grens en wordt het woon-werkverkeer vereenvoudigd. Kortom, een stimulans voor de regionale economie.

Over EuregioRail

Het project EuregioRail is onderdeel van het INTERREG-programma Duitsland-Nederland en wordt ondersteund door de Europese Unie, de provincie Overijssel, Nahverkehr Westfalen Lippe (NWL) en het Ministerium für Wirtschaft, Innovation, Digitalisierung und Energie (MWIDE) van Noordrijn-Westfalen. Andere medefinanciers zijn Gemeente Enschede, Kreis Coesfeld, Kreis Steinfurt, Kreis Borken, Regio Achterhoek, Regio Twente, Regio Zwolle, Stadt Münster, Stadt Osnabrück, Gemeente Hengelo en Gemeente Almelo.

EuregioRail: Onderzoek naar directe treinverbinding tussen Zwolle en Münster

De EUREGIO start samen met de provincie Overijssel, het Zweckverband SPNV Münsterland (ZVM) en het Zweckverband Nahverkehr Westfalen-Lippe (NWL) een onderzoek naar de mogelijkheden van een directe treinverbinding tussen Zwolle en Münster vanaf 2027. Het onderzoek richt zich op het verduurzamen, versnellen en comfortabeler maken van de treinverbinding. De eerste resultaten zijn eind 2020 beschikbaar.

Met het verbeteren van de verbinding Zwolle-Münster en Dortmund-Enschede wordt de capaciteit vergroot, worden de reistijden verkort, komen er betere aansluitingen en verbetert de luchtkwaliteit door dieseltreinen te vervangen door elektrische treinen. De trein is daarmee een aantrekkelijk alternatief voor de auto. Het zorgt ervoor dat universiteiten en hogescholen aan beide zijden van de grens beter verbonden zijn, het vergemakkelijkt de arbeidsmobiliteit en bevordert de regionale economie.

Meer reizigers

Op dit moment is een overstap in Enschede nodig voor een reis van Münster (D) naar Zwolle. De laatste jaren is het aantal passagiers dat de grens passeert op de route Münster-Enschede al gestegen van 4.000 naar 10.000 per dag. De huidige concessie voor deze route loopt af in 2026. Eerdere studies hebben aangetoond dat het mogelijk is om rechtstreekse treinen tussen Zwolle en Münster in te zetten als het traject Münster-Enschede geëlektrificeerd wordt en station Enschede wordt aangepast. Dit levert ongeveer 75.000 extra passagiers per jaar op met een groei naar 310.000 passagiers per jaar in de komende jaren. Hierbij is alleen het effect van een rechtstreekse treinverbinding beschouwd. Nu wordt ook onderzocht wat een snellere en frequentere verbinding betekent voor de regio’s Münsterland, Twente en Zwolle en welke infrastructuur daarvoor nodig is. Daarnaast zorgt de vervanging van dieseltreinen door zero-emissie treinen op het traject Münster-Enschede voor een CO2-besparing, verbetering van de luchtkwaliteit, vermindering van geluidsoverlast voor de omgeving en een comfortabelere reis.

Europese steun

De Europese Unie ondersteunt het onderzoek naar de verbinding Zwolle-Münster met een subsidie vanuit INTERREG. Daarnaast dragen gemeente Enschede, Kreis Coesfeld, Kreis Steinfurt, Kreis Borken, Regio Achterhoek, Regio Twente, Regio Zwolle, Stadt Osnabrück en Stadt Münster bij.