EU-subsidie voor waterstofproject binnenvaart

(c) Havenbedrijf Rotterdam, Eric Bakker

Het transport van goederen met binnenvaartschepen op waterstof op de transportcorridor tussen Rotterdam en Genua is een stap dichterbij gekomen. Het samenwerkingsverband RH2INE met daarin onder andere het Havenbedrijf Rotterdam heeft van de Europese Commissie € 0,5 miljoen subsidie gekregen voor verder onderzoek. De provincie Zuid-Holland, de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen, en de havens van Rotterdam, Duisburg en RheinCargo hadden een aanvraag gedaan. Zij dragen zelf ook € 0,5 miljoen bij aan het onderzoek.

Het doel is in 2024 minimaal 10 schepen op waterstof te laten varen op de belangrijkste handelsroutes tussen de Rotterdamse haven en Keulen, de Rijn-Alpencorridor. Drie waterstofvulstations zijn hiervoor nodig langs de route. In de jaren daarna moet dat aantal worden uitgebreid zodat het goederenvervoer tot aan Genua waterstof kan gebruiken. In RH2INE (Rhine Hydrogen Integration Network of Excellence) werken een twintigtal partijen samen, waaronder overheden en bedrijven die het gebruik van waterstof mogelijk maken.

De Europese subsidie wordt gebruikt voor onderzoek naar welke waterstofvulstations het meest geschikt zijn, de waterstoftechniek, benodigde wetgeving in de verschillende landen en locaties om schepen te laten varen op waterstof. Via RH2INE willen de partijen ook van elkaar leren. Ze doen dat door kennis uit te wisselen voor het gebruik van waterstof voor de binnenvaart. Het gaat om partijen die allemaal een rol hebben voor waterstof; van productie, distributie en tot het gebruik ervan in schepen.

Duurzame doelstellingen Europa

De subsidieaanvraag komt volgens de Europese Commissie op een uitstekend moment. Het sluit naadloos aan op de duurzame doelstellingen van Brussel in de zoektocht naar alternatieve brandstoffen en de plannen voor verduurzaming na de corona-crisis. “Het voorstel is heel goed beschreven en degelijk. Het toont de samenhang aan tussen de doelen, activiteiten en budget”, luidt het oordeel van de subsidieverstrekker.

“Waterstof maakt onlosmakelijk onderdeel uit van de toekomstige economie en is voor zwaar transport op langere afstanden een van de oplossingen voor schoner vervoer”, vertelt de Zuid-Hollandse gedeputeerde Floor Vermeulen van verkeer en vervoer. “Om dit voor elkaar te krijgen heb je elkaar nodig en ik ben trots op de partijen die zich hebben aangesloten. Van productie, distributie tot afname. Deze subsidie zie ik als een stimulans waarmee Europa aangeeft dat we op de goede weg zijn. Het sluit ook aan bij de ambitie van Zuid-Holland voor een betere balans tussen mobiliteit en een prettige leefomgeving.’

“We zijn erg blij met de positieve beslissing over de grensoverschrijdende promotie van waterstoftechnologie. Dit toont aan dat we met ons RH2INE-programma de goede kant opgaan om het goederenvervoer klimaatvriendelijker te maken”, vertelt minister Andres Pinkwart van innovatie en energie in Noordrijn-Westfalen. “De waterstofmarkt van de toekomst zal internationaal verbonden moeten zijn.”

Foto (c) Havenbedrijf Rotterdam, Eric Bakker

Nederlands-Duits onderzoek naar opschaling waterstof

(c) EnergieAgentur.NRW

Nederland, Noordrijn-Westfalen en de Bondsrepubliek Duitsland gaan gezamenlijk onderzoek doen naar de haalbaarheid van een transnationale waardeketen voor groene waterstof die zich uitstrekt van de Noordzee tot de industrieclusters in het grensgebied van Nederland en Noordrijn-Westfalen. Het project werd op 29 januari op de derde Combined Energy Conference in Arnhem gepresenteerd. De conferentie was een initiatief van het Wirtschafts- und Digitalministerium van NRW, het Nederlandse ministerie van Economische Zaken en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Ze werd bijgewoond door 350 deelnemers.

De conferentie werd geopend met keynote speeches van de minister van Economie en Klimaat, Eric Wiebes, en de Noordrijn-Westfaalse minister van Economie, Innovatie, Digitalisering en Energie, Prof. Dr. Andreas Pinkwart. Ook Ahmed Marcouch, burgemeester van Arnhem, trad op als spreker.

Trilateraal project

Het onderzoek naar waterstof wordt uitgevoerd als trilateraal project van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat van Nederland, het Ministerie van Economische Zaken, Innovatie, Digitalisering en Energie van de deelstaat Noordrijn-Westfalen en het Bondsministerie van Economische Zaken en Energie van Duitsland. Elk van de drie partijen heeft een instelling aangewezen om het project te leiden of zal dit in de komende tijd doen. Nederland heeft TNO aangewezen en Noordrijn-Westfalen heeft onderzoekscentrum IEK-3 Forschungszentrum Jülich naar voren geschoven.

Businesscases groene waterstof onder de loep

Met dit project wordt de haalbaarheid geanalyseerd van transnationale businesscases voor groene waterstof in Nederland en Noordrijn-Westfalen. Het onderzoek richt zich op CO2-reductie en de inzet van hernieuwbare energie in de industrie door middel van productie, transport en gebruik van groene waterstof. Wetenschappers en deskundigen van de onderzoeksinstellingen onderzoeken mogelijke businesscases voor groene waterstof met gebruik van transnationale (Nederlands-Duitse) waterstofproductie- en transportinfrastructuur, evenals de belangstelling en potentiële toepassingsgebieden voor groene waterstof in de industrie. Ook beschrijven de onderzoekers het bestaande regelgevingskader in de context van de productie, het transport, de handel en het gebruik van groene waterstof. Ten slotte wordt het kader onderzocht dat nodig is om de transnationale businesscases voor groene waterstof op te zetten.

Volop kansen om pioniersrol te spelen

Minister Wiebes: “Nederland en Noordrijn-Westfalen zijn uniek gepositioneerd om de opschaling van groene waterstof te vertalen naar economische kansen. We beschikken al over grensoverschrijdende infrastructuur, logistieke routes en onderzoeksinstituten. Met de verwachte groei van windenergie op zee en de groeiende vraag naar groene waterstof in de industrie, zijn alle voorwaarden in onze regio aanwezig om een voorloper te worden in de transitie naar een duurzame economie.”

Minister Altmaier: “De Energietransitie staat centraal in klimaat- en economisch beleid. Ons elektriciteitsverbruik wordt reeds grotendeels gedekt door hernieuwbare energiebronnen. Echter: voor het slagen van de energietransitie op de lange termijn hebben we CO2-vrije brandstoffen nodig. Waterstof kan daarbij en belangrijke rol spelen. De technologie die hiervoor nodig is, biedt enorme mogelijkheden in de industrie en kan veel banen opleveren. Hoe meer we onze krachten bundelen met de Duitse deelstaten en onze Europese partners, hoe meer we een internationaal voorbeeld zullen vormen.”

Minister Pinkwart: “Waterstof kan een sleutelrol spelen bij succesvolle klimaatbescherming in de industrie. Naast het creëren van het juiste regelgevingskader moeten we onze internationale samenwerking intensiveren – niet alleen met onze partners in de Europese Unie, maar ook wereldwijd. Waterstof heeft het potentieel om wereldwijd te worden verhandeld, net zoals grondstoffen zoals olie en aardgas.”

De belangrijkste uitkomst van het HY3-project is een schriftelijk rapport dat naar verwachting dit jaar zal worden gepubliceerd.

Verduurzaming goederentransport tussen Zuid-Holland en Noordrijn-Westfalen

Daarnaast hebben de provincie Zuid-Holland en Noordrijn-Westfalen een voorlopige overeenkomst ondertekend waarin ze hebben afgesproken het goederentransport tussen beide gebieden milieuvriendelijker te maken. Gedeputeerde Floor Vermeulen van Verkeer en Vervoer heeft namens Zuid-Holland met 16 bedrijven en overheden de overeenkomst ondertekend. De partijen streven er samen naar om in 2024 de eerste 10 schepen op waterstof op de belangrijke routes tussen de Rotterdamse haven en Keulen te laten varen. Drie waterstofvulstations worden hiervoor langs de routes gemaakt. De partijen werken samen in het Rh2ine-project.

(c) EnergieAgentur.NRW

De provincie dient een subsidieaanvraag in bij de Europese Unie voor verder onderzoek. Zuid-Holland trekt hierbij samen op met Noordrijn-Westfalen, de havens van Rotterdam en Duisburg en de Duitse haven- en goederenexploitant Rheincargo. “Wij geloven dat de binnenvaart langs de Rijn een geweldige kans biedt om groene waterstof succesvol te implementeren als generieke toekomstige brandstof voor de maritieme sector als geheel”, aldus gedeputeerde Floor Vermeulen over de overeenkomst. “Uiteraard zullen alle betrokken partijen de situatie vanuit verschillende perspectieven bekijken vanwege hun verschillende achtergronden, visies en ervaringen. Elke partij zal extra aandacht besteden aan andere delen van deze grote puzzel. Daarom is het belangrijk om een gemeenschappelijk doel voor dit project te creëren.”