Reactivering spoorlijn Kleve-Nijmegen definitief van de baan

Er zullen de komende tijd geen treinen tussen Kleve en Nijmegen gaan rijden. “De reactivering van de lijn is definitief van de baan”, aldus Wolfgang Spreen, Landrat van Kreis Kleve, tijdens een zitting van de Commissie voor Milieu en Ruimtelijke Ordening, in bijzijn van burgemeester Günter Steins van Kranenburg en vertegenwoordigers van de gemeente Berg en Dal en de Provincie Gelderland. De meest recente gesprekken in Berg en Dal deden alle (Duitse) hoop teniet.

“De vertegenwoordigers van Nederlandse zijde, met name van de gemeente Berg en Dal, hebben duidelijk gemaakt dat reactivering niet gewenst is. Ze willen er in ieder geval in deze zittingsperiode niet meer over praten”, aldus Spreen over het voorlopige einde van de grensoverschrijdende gesprekken. “De Nederlandse kant richt zich op grensoverschrijdend busvervoer en de uitbreiding van de snelle fietsroute. De fietslorrie moet behouden blijven en het spoor moet worden gebruikt voor toeristische doeleinden”, zegt Spreen.

In een brief bevestigt de Provincie Gelderland, die verantwoordelijk is voor het openbaar vervoer, dit standpunt. De gemeente Berg en Dal ziet een spoorlijn door het heringerichte centrum van Groesbeek als een belangrijk struikelblok. De stad Nijmegen wilde zich bovendien concentreren op de uitbreiding van het Centraal Station en het station Heyendael bij de Radboud Universiteit.

Studie: 3400 reizigers per dag

De Provincie Gelderland had opdracht gegeven voor een onderzoek naar mogelijke passagiersaantallen op de route Kleve-Nijmegen, waarbij ook rekening moest worden gehouden met een nauwere samenwerking tussen de Hochschule Rijn-Waal en de Radboud Universiteit en de groeiende bevolking in de grensregio. De studie voorspelt een aantal van ongeveer 3400 reizigers per dag. Het cijfer is bijna identiek aan de resultaten van een andere studie in 2013.

De Provincie Gelderland stelt in de Statenbrief dat trein en bus bij gelijktijdige exploitatie elkaar zouden beconcurreren. Het aantal nieuwe reizigers dat met deze ontwikkeling dan wordt aangetrokken blijft beperkt tot zo´n 800 die daadwerkelijk grensoverschrijdend zullen reizen.

De Duitse partners (Kranenburg, Stadt Kleve, Kreis Kleve, Verkehrsverbund Rhein Ruhr (VRR) en Nordrhein-Westfalen) hebben aangegeven dat ze het betreuren dat de Provincie Gelderland geen verdere studie wil laten doen naar de reactivering van de spoorlijn. In het plan van NRW was dat namelijk als langetermijndoel opgenomen. Daarbij is vermeld dat er tot aan de reactivering moet worden ingezet op een snelle busverbinding.

“Als de gemeenten in de regio het onderling niet eens zijn, heeft het weinig zin om verder te praten”, aldus Sjaak Kamps, directeur van de Euregio Rijn-Waal, die het bemiddelingsproces in goede banen leidde. “Tot aan de reactivering van de spoorlijn hadden nog diverse obstakels moeten worden overwonnen”, benadrukte hij. “Het is jammer dat het proces niet zover komt dat we een antwoord kunnen geven op het kosten-batenvraagstuk.”

Mochten de Duitse partijen besluiten om zelf verder onderzoek te doen naar de reactivering van het spoor aan Duitse zijde, kan de Provincie Gelderland besluiten om aan deze studie mee te werken. De studie zelf en de uitkomsten ervan zouden dan aanleiding kunnen zijn voor een nieuwe discussie over de reactivering van het spoor, aldus de Provincie Gelderland in de Statenbrief.

Euregio: SB 58 is een succes

Euregio-directeur Kamps wees ook op de positieve ontwikkelingen in het grensoverschrijdende openbaar vervoer: “We zijn blij dat de snelbuslijn 58 een succesnummer is geworden.” Deze bus rijdt tussen Nijmegen en Emmerich. Naast het verder verbeteren van deze lijn wil de Euregio ook verbindingen zien tussen Emmerich en Doetinchem. “Het zou goed zijn als de Provincie Gelderland hierin een actieve rol zou kunnen spelen”, aldus Sjaak Kamps.

Overzicht van beschikbare documenten

De Statenbrief
https://gelderland.stateninformatie.nl/document/7025706/3#search=%22kleve%22

De brief van de gemeente Berg en Dal
https://gelderland.stateninformatie.nl/document/7025707/2/BOC_-_Bijlage_brief_Gemeente_Berg_en_Dal_geen_reactivering_voormalige_spoorlijn_Nijmegen-Kleve_%28PS2018-751%29

De brief van Landtag NRW

https://gelderland.stateninformatie.nl/document/7025708/2/BOC_-_Bijlage_brief_Landtag_Nordrhein-Westfalen_Reactivierung_der_Bahnlinie_Kleve-Nijmegen_%28PS2018-751%29

De brief van Verkehrsverbund Rhein-Ruhr (VRR)

https://gelderland.stateninformatie.nl/document/7025709/2/BOC_-_Bijlage_brief_Verkehrverbund_Rhein-Ruhr_brief_Reactivierng_Bahnlinie_Kleve-Nijmegen_%28PS2018-751%29

De notitie reizigersaantallen OV Nijmegen Kleve

https://gelderland.stateninformatie.nl/document/7025710/1/BOC_-_Bijlage_notitie_reizigersaantallen_OV_Nijmegen-Kleve_%28PS2018-751%29

Landtag Noordrijn-Westfalen wil spoorlijn Kleve-Nijmegen reactiveren

Stephan Haupt, afgevaardigde voor de FDP in de Landtag NRW, is na het besluit van de Landtag blij met diens inzet voor meer grensoverschrijdend verkeer en vervoer. Dat staat te lezen in de Niederrhein Nachrichten van 2 oktober.

De politicus is vicevoorzitter van de commissie die verantwoordelijk is voor gemeentelijke aangelegenheden en bouw en komt uit het grensdistrict Kreis Kleve. “Het onderwerp mobiliteit is een van de belangrijkste pijlers van een goed functionerende grensoverschrijdende samenwerking. Het gebruik van een grensoverschrijdend aanbod op het gebied van onderwijs, gezondheid en vrije tijd zijn hierbij centrale onderdelen die in de grensstreek mogelijk gemaakt moeten worden”, aldus Haupt. Zo moet bijvoorbeeld de behoefte aan grensoverschrijdende bereikbaarheid van werkgevers en hogescholen worden bepaald. Volgens de NRW-coalitie is hierin een belangrijke rol weggelegd voor het openbaar vervoer. “Alleen al Noordrijn-Westfalen deelt over een lengte van 500 km een grens met Nederland. Grensoverschrijdende mobiliteit is een relevante factor voor onze gehele regio en heeft daarom in de regio Niederrhein hoge prioriteit”, aldus Haupt. Hij is daarom bijzonder blij met de instemming van de Landtag om de spoorlijn Kleve-Nijmegen te reactiveren. “In heel Europa pendelen inmiddels bijna twee miljoen mensen dagelijks over de grens om in een buurland te gaan werken. Meer dan 45.000 mensen uit Noordrijn-Westfalen werken in Nederland, België of Luxemburg. Daarom profiteert NRW in het bijzonder van de nauwe band met zijn buurlanden”, zo staat te lezen in de motie van de CDU en FDP over de bijzondere ligging van het Bundesland.

Gaat de spoorverbinding tussen Nijmegen en Kleve er echt komen?

De reactivering van de spoorlijn Nijmegen – Kleve blijft de gemoederen bezig houden. Op zaterdag 27 januari jongstleden kwamen alle betrokken partijen bij elkaar in Groesbeek. De meerderheid is het erover eens dat de heropening van de ‘Keizerlijn’ positief zou uitpakken voor zowel de maatschappij als het bedrijfsleven in de grensregio. Nu moet alleen de Provincie Gelderland nog met de nodige financiële middelen over de brug komen.

Bij de bijeenkomst rond de reactivering van de oude spoorlijn waren veel verschillende partijen uit Nederland en Duitsland aanwezig, te weten ProRail, ProBahn, Arriva, Niederrheinischer Verkehrsbetrieb Aktiengesellschaft (NIAG), Vereniging voor Internationaal Euregionaal Vervoer (VIEV), Conferentieoord de Poort, Provinciale Staten Gelderland, Airport Weeze, Verkehrsverbund Rhein-Ruhr (VRR), Mobiliteitsmanagement Stadt Krefeld, de plaatsvervangend burgemeester van Kleve en vertegenwoordigers van de politieke partijen SPD, FDP, die Grünen, GroenLinks, PvdA, D66 en VVD. In eerste instantie werden de kosten voor heropening van de lijn nog geschat op circa 116 miljoen euro, maar VIEV kwam na grondig onderzoek vorig jaar oktober op een veel lager bedrag uit: 50 miljoen euro. Het aantal voorstanders van de spoorlijn is in de tussentijd zienderogen gestegen. Overigens gaan er ook stemmen op om niet de trein, maar de bus of tram als grensoverschrijdend vervoermiddel in te zetten tussen Nijmegen en Kleve.

Personenvervoer tussen studentensteden

Het traject Nijmegen – Kleve werd op 1 juni 1991 gesloten. Nog in datzelfde jaar diende de SPD Kranenburg een motie in tot reactivering van de lijn. Jürgen Franken, voorzitter van de SPD-Kreistagsfraktion in de Kreis Kleve, hoopt er nog steeds op dat de lijn nieuw leven wordt ingeblazen. De treinverbinding zou een uitkomst zijn voor personenvervoer tussen de studentensteden Nijmegen en Kleve. Dit beamen ook prof. Hasan Alkas van de Hochschule Rhein-Waal en Han van Krieken, Rector Magnificus van de Radboud Universiteit. “Wanneer mensen internationaal met elkaar moeten samenwerken, moeten zij elkaar kunnen bereiken,” aldus Van Krieken. Hij zet de reactivering van de spoorlijn als speerpunt op de agenda van de Economic Board.

Politieke daadkracht

De Provincie Gelderland draait op voor de kosten voor reactivering van de spoorlijn, maar heeft hier nog geen besluit over genomen. Gedeputeerde Michiel Scheffer ziet vanwege de hoge kosten van de lijn meer heil in een snelle busverbinding. Afgelopen zaterdag in Groesbeek zijn de meeste aanwezigen het erover eens: elke politieke partij moet zich hard maken om de spoorlijn in de coalitieakkoorden van de gemeente Nijmegen en de gemeente Berg en Dal opgenomen te krijgen. Hopelijk komt de Provincie Gelderland dan over de brug. Of zoals Maurice Niesten, voorzitter van VIEV, het zegt: “Het komt nu aan op politieke daadkracht, zodat het in het volgende coalitieprogramma van de Provincie wordt opgenomen. Zij hebben de beschikbare middelen en zijn politiek voor deze spoorlijn verantwoordelijk.”

Vier veiligheidsregio´s en Kreis Kleve tekenen samenwerkingsovereenkomst

Op 29 november 2017 is in het Euregio-Forum een “Samenwerkingsovereenkomst op het gebied van crisisbeheersing en rampenbestrijding” tussen de Veiligheidsregio Limburg-Noord, de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid, de Veiligheidsregio Noord-Oost Gelderland en de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden ondertekend.

De 138 km lange gezamenlijke grens van de Kreis Kleve met Nederland biedt veel mogelijkheden voor grensoverschrijdende samenwerking. Ook de samenwerking op het gebied van crisisbeheersing en rampenbestrijding kent een lange traditie. De hulp en ondersteuning van de buren is voor beide zijden van de grens al heel lang een vanzelfsprekendheid, die nu door de ondertekening van een samenwerkingsovereenkomst nog eens onderstreept wordt. “De wederzijdse hulp en ondersteuning in het belang van onze inwoners, is zoals het tussen partners en vrienden hoort, aan beide zijden van de grens onderdeel van een goed nabuurschap”, benadrukte Landrat Wolfgang Spreen in zijn welkomstwoord. Het is ons met elkaar gelukt een gezamenlijke overeenkomst over de toekomstige samenwerking op het gebied van crisisbeheersing en rampenbestrijding af te stemmen, die invulling geeft aan de wensen van de partners van beide zijden van de grens en die wij nu met leven moeten vullen”.

Rampen houden zich niet aan grenzen

Als vertegenwoordiger van alle vier de Veiligheidsregio´s sprak burgemeester Hubert Bruls uit Nijmegen: “De grensoverschrijdende samenwerking is heel belangrijk. Hoogwater of gifwolken stoppen niet bij de grens. Daarom moeten wij bij de crisisbeheersing en de rampenbestrijding goed samenwerken. En dat niet alleen als er echt iets aan de hand, maar ook van te voren. Bijvoorbeeld door het opstellen van plannen en gezamenlijke oefeningen. Daarom ben ik blij, dat vandaag onze goede samenwerking, die in de praktijk is ontstaan, nu met een overeenkomst wordt bekrachtigd. Een overeenkomst van grote betekenis!”. Vervolgens ondertekenden burgemeester Hubert Bruls uit Nijmegen voor de Veiligheidsregio Gelderland Zuid, burgmeester Jan-Willem Wiggers uit Hattem voor de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland, burgemeester Ahmed Marcouch uit Arnhem voor de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden en burgemeester Jos Hessels uit Echt-Susteren voor de Veiligheidsregio Limburg-Noord en Landrat Wolfgang Spreen van de Kreis Kleve de Samenwerkingsovereenkomst voor de grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van crisisbeheersing en rampenbestrijding. Aan de bijeenkomst namen verder ook consul Hans van de Heuvel van het Consulaat-Generaal in Düsseldorf, honorair consul Freddy B. Heinzel en vertegenwoordigers uit politiek, bestuur en de brandweer deel.

Samenwerking voor de lange termijn

De ondertekende overeenkomst bekrachtigt het traditioneel goede nabuurschap. Met name voor de brandweer en ambulancedienst is de grensoverschrijdende samenwerking dagelijkse praktijk. Ook op het gebied van crisisbeheersing en rampenbestrijding kunnen de partners terugblikken op een langdurige samenwerking. Nadat door enkele reorganisaties aan Nederlandse zijde nu de Veilgheidsregio´s verantwoordelijk zijn, was het nodig om ook de grensoverschrijdende samenwerking opnieuw te structureren. Daarom was het doel om één gezamenlijke overeenkomst tussen de Kreis Kleve en alle vier de aangrenzende Veiligheidsregio´s op te stellen.

Op de foto (v.l.n.r.): burgemeester Jos Hessels, burgemeester Hubert Bruls, burgemeester Jan Willem Wiggers, Landrat Wolfgang Spreen van de Kreis Kleve en burgemeester Ahmed Marcouch. Foto; Kreis Kleve