Duitse lockdown met minstens twee weken verlengd

De Duitse coronamaatregelen, die oorspronkelijk tot en met 31 januari zouden gelden, worden met ten minste twee weken verlengd tot en met 14 februari. Dat kwamen Bondskanselier Angela Merkel en de minister-presidenten van de deelstaten op 19 januari na een marathonvergadering van meer dan zeven uur overeen. De hoofdreden daarvoor zijn de zorgen over de mogelijke verspreiding van de Britse variant van het coronavirus, die inmiddels ook in Duitsland is vastgesteld. Doordat de lockdown wordt verlengd, blijven de reeds bestaande maatregelen van kracht en blijven onder meer niet-essentiële winkels en horecagelegenheden gesloten. Een avondklok, waarover in het Nederlandse kabinet wordt gediscusieerd, komt er echter voorlopig niet.

Hieronder een overzicht van de actuele wijzigingen:

Een van de belangrijkste vernieuwingen is de invoering van een plicht tot het dragen van medische mondkapjes (type FFP2, KN95/N95) of chirurgische maskers (de bekende blauwe mondkapjes) in winkels en in het openbaar vervoer. Het dragen van zelfgemaakte of stoffen mondkapjes is hier niet langer toegestaan. Dat geldt ook voor het dragen van een sjaal voor neus en mond.

Privébijeenkomsten blijven alleen toegestaan met het eigen huishouden en maximaal 1 andere persoon. Daarnaast geldt het dringende advies om het aantal huishoudens waaruit de andere personen komen, zo constant en zo klein mogelijk te houden (social bubble).

Het gebruik van het openbaar vervoer moet door middel van verbeterde thuiswerkmogelijkheden  zo ver worden teruggedrongen dat het aantal passagiers daalt en zij in de regel voldoende afstand moeten kunnen houden. Indien nodig wordt er extra materieel ingezet. In het openbaar vervoer wordt het dragen van een medisch mondkapje verplicht.

Scholen en kinderdagverblijven blijven gesloten en de aanwezigheidsplicht vervalt

Voor verzorgings- en bejaardentehuizen gelden extra beschermingsmaatregelen. In ieder geval totdat de tweeledige vaccinatie in de instellingen is afgesloten, wordt extra belang gehecht aan de sneltests bij het betreden van de instellingen. Daarnaast is het dragen van een FFP2-mondkapje voor het personeel dat contact heeft met bewoners verplicht.  Voor personeel en bezoekers zijn sneltests, die meerdere keren per week worden uitgevoerd, verplicht. Op veel plekken ontbreekt momenteel de mankracht om dergelijke tests ter plekke uit te voeren. Daarom willen de Bondsregering en de deelstaten er gezamenlijk voor zorgen dat in eerste instantie militairen en in een tweede stap vrijwilligers tijdelijk de sneltests gaan uitvoeren. Duitse hulporganisaties zullen deze vrijwilligers opleiden.

Kerkdiensten en bijeenkomsten van andere geloofsgemeenschappen zijn alleen toegestaan als bezoekers onderling anderhalve meter afstand kunnen houden. Het dragen van een medisch mondkapje is te allen tijde verplicht. Voor bijeenkomsten met meer dan 10 personen geldt een meldplicht bij het Ordnungsamt voor zover er geen algemene afspraken met de verantwoordelijke autoriteiten zijn gemaakt.

Hotspots: in deelstaten en Kreise waar verhoudingsgewijs bijzonder veel mensen besmet zijn, kunnen strengere maatregelen worden afgekondigd. Ook hier moet een reële kans bestaan om het doel van maximaal 50 nieuwe besmettingen per 100.000 inwoners binnen 7 dagen voor half februari te bereiken.

Thuiswerken wordt de norm. Er komt een tijdelijke verordening die werkgevers ertoe verplicht om werknemers de mogelijkheid tot thuiswerken te geven, indien de werkzaamheden dit toelaten.

Vaccins: Duitsland streeft ernaar om alle inwoners die dit willen, uiterlijk aan het eind van de zomer te hebben ingeënt. Deze doelstelling is alleen realistisch wanneer de toelating van verdere vaccins en de levering ervan in de gewenste hoeveelheden volgens plan verloopt.

De personele capaciteiten van de GGD’s moeten worden verhoogd zodat een bron- en contactonderzoek in elk geval bij 50 nieuwe besmettingen per 100.000 inwoners in zeven dagen weer volledig mogelijk is. Hiervoor zal de hulp worden ingeroepen van studenten die hierbij in de vakantieperiode (Semesterferien) van half februari tot half april ondersteuning moeten bieden.

De verschillende varianten van het coronavirus moeten volgens een nieuwe verordening sterker worden onderzocht op het exacte type virus.

Het steunpakket Überbrückungshilfe III wordt verbeterd. Hierin wordt nu bij de vaste lasten ook rekeninggehouden met afschrijvingen op niet-verkoopbare seizoensartikelen. Het moet voor bedrijven en zzp’ers eenvoudiger worden om aanspraak te maken op overheidssteun. Ook gaat de Bondsregering zich bij de Europese Commissie sterk maken om de maximum grens voor de ‘Beihilfe’ te verhogen.

Duitsland zal er op de Europese Raad op 21 januari voor pleiten dat in de Europese Staten vergelijkbare en op elkaar afgestemde maatregelen gelden voor de indamming van virusmutaties en de besmettingen in het algemeen.

Een overzicht van alle (gewijzigde) maatregelen in Duitsland tot en met tenminste 14 februari is te vinden in het Bund-Länder-Beschluss van de Bundesregerierung.

Duitsland verlengt en verscherpt lockdown

Duitsland verlengt de lockdown

De momenteel geldende beperkingen ter bestrijding van de coronapandemie worden in Duitsland tot en met 31 januari verlengd en op een aantal punten verder aangescherpt. Dat hebben bondskanselier Angela Merkel en de minister-presidenten van de deelstaten na gezamenlijk overleg op 5 januari besloten. Op die manier moet het aantal nieuwe besmettingen worden teruggedrongen tot minder dan 50 per 100.000 inwoners in de afgelopen 7 dagen en moeten de GGD’s weer in staat worden gesteld om goed bron- en contactonderzoek uit te kunnen voeren. In driekwart van de 410 Land- en Stadtkreise ligt het aantal nieuwe besmettingen per zeven dagen per 100.000 inwoners momenteel bij meer dan 100. In meer dan 70 Stadt- en Landkreise zijn dit er zelfs meer dan 200.

“We roepen alle burgers op om hun contacten tot een absoluut minimum te reduceren. Privébijeenkomsten zijn alleen nog toegestaan met het eigen huishouden en maximaal 1 andere persoon”, benadrukte Merkel.

Bovendien zijn de bondsregering en de deelstaten het eens geworden over een andere extra maatregel in Kreise met een gemiddelde van meer dan 200 nieuwe besmettingen in de afgelopen 7 dagen per 100.000 inwoners: de inperking van de bewegingsvrijheid tot maximaal 15 kilometer van de woonplaats, wanneer er geen gegronde reden bestaat om deze radius te overschrijden. “Dagtrips voor toeristische doeleinden zijn uitdrukkelijk geen gegronde reden”, benadrukte Merkel.

Hieronder een overzicht van de maatregelen die zijn verlengd en gedeeltelijk aangescherpt:

  • Alle bestaande beperkingen blijven geldig tot tenminste 31 januari 2021.
  • De beperkingen voor privébijeenkomsten worden verder aangescherpt. Deze zijn alleen nog toegestaan met het eigen huishouden en maximaal 1 andere persoon.
  • Kinderdagverblijven en scholen blijven tenminste tot eind januari gesloten.
  • Ouders krijgen in 2021 recht op 10 extra dagen ‘Kinderkrankengeld’ per ouder (20 dagen voor alleenstaande ouders). Ze hebben hier recht op wanneer kinderen thuis moeten worden opgevangen omdat de school of kinderopvang als gevolg van de pandemie gesloten moest worden.
  • Werkgevers blijven opgeroepen om thuiswerken op grote schaal mogelijk te maken.
  • Bedrijfskantines gaan waar mogelijk dicht. Het afhalen van maaltijden blijft toegestaan. Deze mogen niet ter plekke worden genuttigd.
  • In Kreise met meer dan 200 nieuwe besmettingen per 100.000 inwoners binnen 7 dagen kunnen extra maatregelen worden genomen, met name wat betreft de inperking van de bewegingsvrijheid tot 15 km vanaf de woonplaats, voor zover er geen gegronde reden is om deze radius te overschrijden. Dagtripjes voor toeristische doeleinden vormen uitdrukkelijk geen dringende reden.
  • Het binnendringen van virusmutaties moet worden voorkomen. Bij reizigers uit gebieden waarin dergelijke gemuteerde virusvarianten voorkomen, controleert de douane sterker of er wordt voldaan aan de bijzondere inreisbepalingen.
  • Voor inkomende reizigers uit risicogebieden moet naast de bestaande tiendaagse quarantaineplicht, die op zijn vroegst na vijf dagen door een negatieve testuitslag kan worden beëindigd, bovendien een testplicht bij aankomst worden ingevoerd. Er komen speciale regels rondom de testplicht voor reizigers uit hoogrisicogebieden.
  • Voor verzorgings- en bejaardentehuizen gelden extra beschermingsmaatregelen. In ieder geval totdat de tweeledige vaccinatie in de instellingen is afgesloten, wordt extra belang gehecht aan de sneltests bij het betreden van de instellingen. Op veel plekken ontbreekt momenteel de mankracht om dergelijke tests ter plekke uit te voeren. Daarom willen de Bondsregering en de deelstaten er gezamenlijk voor zorgen dat vrijwilligers tijdelijk gaan zorgen voor de uitvoering van de sneltests. Duitse hulporganisaties zullen deze vrijwilligers opleiden.
  • Op 27 december is de Duitse vaccinatiecampagne van start gegaan. 1,3 miljoen doses zijn voor eind december aan de deelstaten geleverd, op 1 februari 2021 moeten hier nog 2,7 miljoen doses zijn bijgekomen. Uiterlijk half februari moeten alle bewoners van zorginstellingen de mogelijkheid hebben gekregen om te worden ingeënt.
  • Eerste deelbetalingen uit het steunpakket voor bedrijven ‘Überbrückungshilfe III’ moeten mogelijk worden gemaakt. De eerste reguliere betalingen uit dit pakket moeten in het eerste kwartaal van 2021 gedaan zijn.

    ‘Bund-Länder-Beschluss’

Een volledig overzicht van alle geldende regels en voorschriften in Duitsland van 16 december tot en met tenminste 31 januari is te vinden in het ‘Bund-Länder-Beschluss’ van de Bundesregerierung. Op 25 januari 2021 komen Bondskanselier Merkel en de minister-presidenten van de deelstaten opnieuw samen om de verdere aanpak te bespreken.

Het Nederlandse kabinet overlegt naar verwachting in de week van 11 januari over een mogelijke verlenging van de Nederlandse lockdown, die vooralsnog tot en met 19 januari duurt.

Harde lockdown voor Nederland en Duitsland

Waar Duitsland op 13 december besloot tot het instellen van een harde lockdown die in elk geval tot en met 10 januari 2021 zal duren, volgde Nederland een dag later en kondigde eveneens een strenge lockdown af, tot tenminste 19 januari 2021. In beide landen bleken de reeds genomen maatregelen om de coronapandemie in te dammen niet voldoende. Onder meer niet-essentiële winkels gaan in beide landen dicht. Het besluit van de Nederlandse overheid om het Duitse beleid grotendeels te spiegelen, zorgt voor opluchting in de grensstreek.

“Nederland kan nu niet achterblijven”, aldus Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen en voorzitter van het Veiligheidsberaad, vorige week in de Gelderlander. “Het contrast wordt anders te groot. […] Als je niets doet, dan komen de mensen massaal de grens over om hier boodschappen te doen.” Aan deze oproep is nu dus gehoor gegeven. Door de afstemming van het beleid zijn de Nederlandse zorgen dat Duitsers massaal de grens over zouden kunnen steken om in Nederland te komen winkelen, van tafel. De Nederlandse lockdown gaat grotendeels in op dinsdag 15 december, Duitsland volgt een dag later.

Ook Joris Bengevoord, burgemeester van grensplaats Winterswijk, onderstreept het belang van een goede beleidsafstemming tussen de Nederlandse en Duitse regering, zeker voor de grensregio: “Het is fijn voor alle inwoners van het grensgebied dat de maatregelen nu uniform zijn. Ondanks dat we lokaal aan beide kanten van de grens tijdens de hele pandemie al goed hebben samengewerkt, waren landelijke regels telkens afwijkend. Dit schept duidelijkheid in deze lastige tijd en dat is goed voor onze inwoners. Ik kijk uit naar het moment dat we de grens weer over kunnen!”

Geen vuurwerktoerisme

Met de aankondiging van een strenge lockdown in beide landen zijn ook de zorgen over eventueel grensoverschrijdend vuurwerktoerisme van tafel. Net als in Nederland mag nu ook in Duitsland geen vuurwerk verkocht worden. Het feit dat in Nederland een vuurwerkverbod gold (afsteken én verkopen), en in Duitsland niet, zorgde bij grensburgemeesters voor hoofdbrekens. Al jarenlang is het voor Nederlanders gebruikelijk om tijdens de laatste dagen van het jaar ook in Duitsland vuurwerk in te slaan.

Afzien van niet-noodzakelijke reizen

Voor burgers in beide landen geldt dat zij worden opgeroepen om niet-noodzakelijke reizen in binnen- en buitenland te vermijden. Grenscontroles komen er wat Bruls betreft echter niet, zo liet hij vorige week al weten in De Gelderlander: “Mensen gaan over en weer de grens over voor werk, studie of bedrijf. Stel, iemand wil een paar kilometer verder op familiebezoek. Dat kan in Nederland ook, en dan zou dat hier niet kunnen omdat er toevallig een staatsgrens loopt?”

Kleine versoepelingen met kerst

De lockdownbeperkingen komen in beide landen grotendeels overeen. Naast de niet-essentiële winkels moeten ook contactberoepen in Nederland en Duitsland hun deuren sluiten en gaan de scholen in beide landen over op online onderwijs. Ook zijn de horeca, musea, theaters, pretparken, dierentuinen, sportscholen, sauna’s etc. in Nederland en Duitsland gesloten.

Er zijn wel kleine verschillen waar het bijvoorbeeld gaat om privébijeenkomsten.

In Duitsland zijn privébijeenkomsten met vrienden, familie en bekenden toegestaan met het eigen huishouden en maximaal één ander huishouden, echter altijd met een maximum van vijf personen, exclusief kinderen tot 14 jaar. Voor de kerstdagen geldt: afhankelijk van de besmettingscijfers kunnen de deelstaten van 24 tot en met 26 december 2020 als uitzondering op de op overige dagen geldende contactbeperkingen bijeenkomsten met 4 personen uit de naaste familiekring buiten het eigen huishouden om toestaan, exclusief kinderen tot 14 jaar – ook als dit leidt tot een samenkomst van meer dan twee huishoudens of meer dan 5 personen boven de 14 jaar. De Bondsregering roept haar burgers echter wel met klem op om de contacten in de vijf tot zeven dagen voor kerst tot een absoluut minimum te beperken.

Voor Nederland geldt dat er buiten het huishouden om maximaal 2 bezoekers per dag langs mogen komen, kinderen tot en met 12 jaar niet meegerekend. Voor kerst geldt een kleine uitzondering: dan zijn er maximaal 3 bezoekers van 13 jaar en ouder per dag welkom.

‘Bund-Länder-Beschluss’

Een volledig overzicht van alle geldende regels en voorschriften in Duitsland van 16 december tot en met tenminste 10 januari is te vinden in het ‘Bund-Länder-Beschluss‘ van de Bundesregerierung. Op 5 januari 2021 voeren bondskanselier Angela Merkel en de presidenten van de deelstaten opnieuw overleg over de maatregelen die vanaf 11 januari zullen gelden.

Een overzicht van alle Nederlandse maatregelen die vanaf 14 december tot en met tenminste 19 januari van kracht zijn, is te vinden op de website van de Rijksoverheid. Op 12 januari zullen minister-president Mark Rutte en minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Hugo de Jonge in een persconferentie bekendmaken hoe de maatregelen na 19 januari eruit zullen zien.