Nieuwe Grenseffectenrapportage ITEM gespresenteerd

De Grenseffectenrapportage is onlosmakelijk verbonden met het Institute for Transnational and Euregional cross border cooperation and Mobility (ITEM). Onlangs presenteerde het interdisciplinaire expertisecentrum weer het jaarlijkse onderzoeksrapport. Hierin worden vier actuele dossiers waarin grenseffecten een rol spelen onder de loep genomen.

Het interdisciplinaire expertisecentrum ITEM is een initiatief vanuit Maastricht University dat in 2015 werd opgericht met als doel om vanuit de wetenschap een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van een goed functionerende transnationale samenleving. ITEM beschikt over een eigen grenseffectenmethodologie waarmee onderzoek gedaan wordt naar de grensoverschrijdende effecten van nationale en Europese wetgevings- en beleidsinitiatieven. Doel is om inzicht te verschaffen in de grensoverschrijdende gevolgen hiervan. Het rapport dient als hulpmiddel voor beleidsmakers op regionaal, nationaal en Europees niveau wanneer zij besluiten moeten nemen over wet- en regelgeving die gevolgen heeft voor grensregio’s.

Europese minimumlonen

Het eerste dossier is gewijd aan een onderzoek van ITEM en partners van het Transfrontier Euro-Institut Network (TEIN) naar de mogelijke grenseffecten van de voorgestelde richtlijnen over toereikende minimumlonen in de Europese Unie. Centraal staat de mogelijke impact van een gemeenschappelijk Europees kader voor minimumlonen op grensregio’s en hun inwoners. In dit dossier gaat het om de grensregio’s die Duitsland deelt met Nederland, België, Polen en Frankrijk.

Coronacrisis en thuiswerken

In het tweede dossier wordt gefocust op gevolgen van thuiswerken door de coronacrisis voor grenspendelaars centraal. Tijdens de coronapandemie is thuiswerken voor veel mensen de norm geworden en verwacht wordt dat dit ook na de coronapandemie tot op zekere hoogte zo zal blijven. Voor grenspendelaars heeft dit echter grote gevolgen voor de toe te passen belasting- en socialezekerheidswet- en regelgeving. Welke effecten heeft een formeel thuiswerkbeleid op grenspendelaars en hun werkgevers? Ook het Financieel Dagblad wijdde er een artikel aan.

Crisisbestrijding in de Euregio

In het derde dossier staat de impact van de coronacrisis op de euregionale crisisbestrijding centraal. Het gaat hier om een vervolg op een onderzoek uit 2020. In beide onderzoeken staan de gevolgen van de nationale bestrijding van de coronacrisis voor de samenwerking tussen lokale en regionale crisisteams in de grensregio centraal. Onderzoekpartners zijn Universiteit Leiden en het Ockham IPS Institute.

Gezondheidszorg in de grensregio’s

In het vierde en laatste dossier komt de gezondheidszorg in de grensregio’s aan bod. Er bestaan veel verschillen tussen de Nederlandse, Duitse en Belgische zorgstelsels, en er is slechts beperkte Europese wetgeving ten aanzien van grensoverschrijdende gezondheidszorg. Hierdoor kunnen belemmeringen ontstaan. Het ITEM heeft daarom onderzocht of de Europese richtlijn betreffende de rechten van patiënten geschikt is voor dit doel.

Meer weten?

Alle dossiers, samenvattingen ervan in het Nederlands, Duits, Engels en Frans en verschillende infographics zijn hier in te zien.

Provincie Limburg ondersteunt expertisecentrum ITEM met 3 miljoen

De komende vijf jaar ontvangt het Limburgse Institute for Transnational and Euregional cross border cooperation and Mobility (ITEM) ter ondersteuning drie miljoen euro van de Provincie Limburg. ITEM draagt volgens de provincie bij aan de economische versterking van Limburg en aan een beter vestigingsklimaat voor de Euregio.

Prof. Hildegard Schneider, bestuurder van ITEM, is blij met de financiële ondersteuning. “ITEM heeft boven verwachting een plek veroverd in het werkveld van grensoverschrijdende mobiliteit”, aldus Schneider. “Ons werk wordt op lokaal niveau gewaardeerd, maar ook in Den Haag en Brussel.” “Het belangrijkste is dat we voor meer bewustzijn gezorgd hebben”, aldus prof. dr. Anouk Bollen-Vandenboorn, directeur van ITEM.

In 2015 werd het interdisciplinaire centrum opgezet vanuit de Universiteit Maastricht. Dit gebeurde in samenwerking met Provincie Limburg, Zuyd Hogeschool, Euregio Maas-Rijn, Gemeente Maastricht en NEIMED. Doel was om vanuit de wetenschap een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van een goed functionerende transnationale samenleving.

Gevolgen van wetgeving voor grensregio’s

Eind november bracht het ITEM haar jaarlijkse Grenseffectenrapportage uit, waarmee inzichtelijk wordt gemaakt welke gevolgen nationale en Europese wetgeving op de grensregio’s heeft. Deze effectenbeoordeling helpt beleidsmakers op regionaal, nationaal en Europees niveau bij het nemen van beslissingen waar grensregio’s bij betrokken zijn. In de rapportage wordt zowel bestaande als toekomstige wetgeving geanalyseerd.

De rapportage werd gepresenteerd tijdens de tweedaagse ITEM-conferentie op 21 en 22 november in Enschede, die in samenwerking met Provincie Overijssel georganiseerd werd. Thema was ‘Bouwen aan grensoverschrijdende samenwerking’. Aanwezig waren onder andere Commissaris van de Koning van Overijssel Andries Heidema, burgemeester van Enschede Onno van Veldhuizen, de Duitse ambassadeur in Nederland Dirk Brengelmann en Duits parlementslid Otto Fricke.