Maike Hajjoubi: “Positieve ontwikkelingen vasthouden en blijven aanjagen”

Sinds 1 maart 2020 is Maike Hajjoubi directeur van de euregio rijn-maas-noord. Een kans die ze met beide handen heeft aangegrepen. In gesprek met Grenspost Düsseldorf vertelt ze hoe de eerste maand in haar nieuwe functie is bevallen en welke uitdagingen op het gebied van grensoverschrijdende samenwerking er volgens haar nog op stapel staan.

Sinds 1 maart bent u directeur van de euregio rijn-maas noord. Waarom past deze baan zo goed bij u?

Samengevat in één zin: omdat mijn hart klopt voor grensoverschrijdende samenwerking. Voordat ik bij de euregio kwam werken, was ik zelf 16 jaar lang grenspendelaar. Ik woon al vanaf mijn geboorte in de euregio rijn-maas-noord, ken de Duitse en Nederlandse (zaken-)cultuur en spreek beide talen vloeiend. Ik heb ervaring met het leidinggeven aan multiculturele teams, ben pragmatisch en denk in kansen.

Wat zijn uw belangrijkste taken als directeur van de euregio rijn-maas-noord?

Als directeur vertegenwoordig ik de euregio rijn-maas-noord en help de leden van de euregio bij het behartigen van hun gezamenlijke belangen. Ik help bij het opzetten, ontwikkelen en uitvoeren van programma’s en projecten rondom grensoverschrijdende samenwerking. Ik maak me sterk voor de vergroting van de bekendheid van de euregio en haar activiteiten en breng mensen aan beide kanten van de grens in contact met elkaar. Daartoe onderhoud ik contacten met ministeries, verenigingen, vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven, provincies en andere partners. Ik coördineer de werkzaamheden van commissies en werkgroepen en ben verantwoordelijk voor het personele en financiële management van de euregio.

Hoe bevalt uw baan tot nu toe? Hoe is uw eerste indruk?

De eerste indruk is erg positief. Ik heb een fijn, gemotiveerd team en interessante en afwisselende werkzaamheden. Als gevolg van de coronacrisis verloopt de inwerkperiode momenteel alleen wel iets moeizamer dan gepland.

Welke onderwerpen zijn momenteel belangrijk voor de euregio rijn-maas-noord?

Belangrijk zijn onderwerpen zoals de grensoverschrijdende arbeidsmarkt, met name in de zogeheten krapteberoepen. Ook grensoverschrijdende mobiliteit en infrastructuur zijn belangrijke thema’s op de agenda. Maar we zijn ook actief in de grensoverschrijdende onderwijssector. Het spreken van de buurtaal en het begrijpen van de cultuur van de ander vormt de basis voor succesvolle grensoverschrijdende samenwerking, die het beste al vroeg gelegd wordt. Met het project euregio-Xperience brengen we mbo-leerlingen bijvoorbeeld direct in contact met het buurland.

Andere onderwerpen waarmee wij en de aangesloten gemeenten ons bezighouden zijn klimaatbescherming, milieu en energie, openbare orde, veiligheid, gezondheid en sociale zaken, cultuur en sport, bedrijfsleven, toerisme, communicatie en digitalisering.

Er is steeds meer belangstelling voor grensoverschrijdende samenwerking. Op 11 maart was er bijvoorbeeld een Algemeen Overleg over grensoverschrijdende samenwerking in de Tweede Kamer. Hoe ziet u deze ontwikkeling?

Uiteraard heel positief. We zijn op de goede weg – heel goed zelfs. Helaas zijn er nog altijd te veel obstakels die bij de grensoverschrijdende samenwerking overwonnen moeten worden. De coronacrisis en de uiteenlopende (nationale) aanpak van de landen maken dit eens te meer duidelijk. We doen goed werk met veel inzet, en er is nog genoeg te doen.

Wat zijn volgens u de grootste uitdagingen voor de Nederlands-Duitse samenwerking?

Ik denk dat de grootste uitdaging voor de komende jaren vooral is om de positieve ontwikkelingen vast te houden en op alle politieke niveaus te blijven aanjagen. De samenwerking met het mkb is ook belangrijk om te waarborgen dat bedrijven nieuwe producten en diensten over de landsgrenzen heen kunnen ontwikkelen.

Voor onze werkzaamheden is het belangrijk dat we beslissingen die de regio betreffen in de regio kunnen blijven nemen en er voldoende financiële middelen beschikbaar zijn om het groeiende aantal grensoverschrijdende initiatieven op passende wijze te kunnen steunen. Bijvoorbeeld in het nieuwe INTERREG-programma dat momenteel wordt voorbereid en waarvan de euregio partner is.

Welke Nederlandse eigenschap weet u als Duitse het meest te waarderen?

Ik houd van het Nederlandse pragmatisme. Wij Duitsers maken alles altijd zo ingewikkeld. In dat opzicht kunnen we nog veel van onze buren leren.


Waar kijkt u in uw nieuwe functie het meest naar uit?

Naar de afwisseling, de vele inkijkjes in alle lagen van het openbare leven, en naar de kennismaking met veel nieuwe mensen die grensoverschrijdende samenwerking net zo’n warm hart toedragen als ik.

Gedeputeerde van den Akker te gast in Mönchengladbach

Gedeputeerde Joost van den Akker (Economie en Kennisinfrastructuur) bracht op woensdag 15 augustus een bezoek aan Mönchengladbach in de euregio rijn-maas-noord. Hij besprak met de directie van de euregio de samenwerking in het grensgebied. Tevens bekeek hij een aantal INTERREG-projecten die in de euregio worden uitgevoerd. Gedeputeerde Van den Akker benadrukte het belang van grensoverschrijdende samenwerking voor Limburg. “Als vooruitgeschoven post richting Noordrijn-Westfalen is het voor grensregio Limburg essentieel om te weten wat er in dit nabijgelegen Ruhrgebied gebeurt op het gebied van innovatie bij maakindustrie en logistiek. Op die manier zijn we als provincie beter in staat om onze ambities te matchen met die van aangrenzende regio’s”.

Van den Akker bezocht als eerste het bedrijf Helmut Beyers GmbH. Dit bedrijf met zo’n 160 medewerkers bouwt en ontwikkelt elektronische componenten en systemen zoals printplaten voor zeer geavanceerde apparaten voor ruim 80 klanten in Duitsland en Nederland. Het INTERREG-project LOGwear is een proeftuin voor het testen van “wearables” – kleine elektronische apparaten waarmee de inkomende distributiegoederen snel kunnen worden geregistreerd. Dit gebeurt door het ter plaatse opstellen en printen van etiketten met complexe (streepjes)codes. Samen met o.a. Fontys Venlo en de Hochschule Niederrhein wordt de software op maat aangepast en geïmplementeerd. Van den Akker kon in de productiehal een testversie van het systeem live zien en uitproberen. Aan Limburgse zijde is KLG een van de bedrijven die partner is binnen dit project.

Na het bezoek bij Helmut Beyers stond bij Instituut GEMIT de digitalisering centraal. Dit instituut van de Hochschule Niederrhein is partner in de INTERREG-projecten STRASUS en Digipro. STRASUS is gericht op maatschappelijk verantwoord ondernemen in de logistieke sector. Grote bedrijven zijn verplicht om een rapport over hun Corporate Social Responsibility (CSR) voor te leggen. Klanten uit bijvoorbeeld de supermarktbranche, vragen aan vervoerders steeds vaker te bewijzen dat zij maatschappelijk verantwoord ondernemen. Kleine en middelgrote bedrijven hebben vaak niet de capaciteit om hierover uitgebreid te rapporteren. STRASUS helpt ondernemers uit de regio om zelf met behulp van serious gaming toegang te krijgen tot de uitgangspunten van CSR en een bijbehorende rapportages op te stellen. “Digipro” biedt MKB-ondernemers mogelijkheden in de ondersteuning van hun digitale transformatie en op deze manier concurrerend te blijven.

40 jaar euregio rijn-maas-noord: boost achter grensoverschrijdende samenwerking

De euregio rijn-maas-noord werd 1978 als vrijwillige werkgroep in het Duits-Nederlandse grensgebied tussen Rijn en Maas opgericht en blikt dit jaar terug op 40 jaar grensoverschrijdende samenwerking. De regio omvat een gebied met meer dan 2,4 miljoen inwoners, 1,4 miljoen banen en meer dan 100.000 bedrijven. Met een oppervlakte van ongeveer 3.400 vierkante kilometers is de euregio rijn-maas-noord een van de meest dichtbevolkte regio´s aan de Duits-Nederlandse grens.

“Duitsland en Nederland hebben veel overeenkomsten. Desalniettemin willen wij deze gemeenschappelijke identiteit verder versterken en het wederzijdse begrip vergroten“, zegt Hans Wilhelm Reiners, Oberbürgermeister van Mönchengladbach en voorzitter van de euregio rijn-maas-noord. Zijn collega uit Venlo, Antoin Scholten, vult aan: “De euregio is de verbindende schakel, zodat mensen en bedrijven uit de regio elkaar nog beter kunnen benaderen. Wij willen grensoverschrijdend verder naar elkaar toegroeien.“ Scholten en Reiners benadrukken hoe belangrijk dit partnerschap tegenwoordig is. “We moeten er consequent aan blijven werken, zodat de mensen uit beide landen het gevoel en begrip voor elkaar niet verliezen“, aldus de burgemeester van Venlo. “Juist nu de nationale belangen in diverse landen belangrijker worden, is dit relevant. De Europese gedachte wordt in de euregio gerealiseerd“, vult zijn collega uit Mönchengladbach aan.

Aanspreekpunt voor grensoverschrijdende projecten

De euregio werkt nauw samen met de Ministeries van Economische Zaken van Noordrijn-Westfalen en Nederland alsmede de Provincie Limburg. Sinds 1989 werd in totaal 80 miljoen euro uit EU-budgetten voor projecten beschikbaar gesteld. Inclusief de subsidies van de projectpartners en de nationale cofinancierders is er de afgelopen 30 jaar ongeveer 160 miljoen euro in de euregio rijn-maas-noord geïnvesteerd. “Door een constante verbetering van het informatie- en adviesaanbod is het gelukt grensoverschrijdende projecten steeds eenvoudiger te maken, waardoor de uitvoering ervan gemakkelijker is geworden“, vat euregio-directeur Andy Dritty samen. Publieke en private organisaties, bedrijven en burgers die met partners uit het buurland willen samenwerken, kunnen projectaanvragen indienen. Naast kleine subsidiebedragen worden er ook subsidies van enkele miljoenen euro’s verstrekt. Voor de Nederlands-Duitse grensregio met haar vier euregio´s staat in de actuele subsidieperiode 2014 – 2020 (INTERREG V A) ongeveer 222 miljoen euro ter beschikking. De huidige subsidieperiode loopt nog tot 2022.

Van scholierenuitwisseling tot innovatieproject

De bandbreedte van subsidieaanvragen is zo veelzijdig als de regio zelf: er zijn People-to-People-projecten, zoals scholierenuitwisselingsprogramma’s, concerten van koren of sportactiviteiten, die in aanmerking komen voor een subsidie van maximaal 1.000 euro. Maar ook grote projecten als ‘D-NL-HIT’ met een projectvolume van bijna 11 miljoen euro. In dit project draait het om het door de Hochschule Niederrhein nieuw opgezette Oberflächenzentrum HIT. In het HIT worden samen met 16 Nederlandse en Duitse partners innovatieve lijmstoffen, coatings en drukinkten als ook ressource efficiënte bekledingsmethodes ontwikkeld. Het High-Throughput-System moet in staat zijn de producten vijf keer sneller te ontwikkelen in vergelijking tot conventionele methodes.

 Advies voor grensgangers: het GrensInfoPunt

Wie in het buitenland zaken wil doen of van plan zich buiten Nederland te vestigen, moet zich bezighouden met de cultuurverschillen en andere wet- en regelgeving in het betreffende land.

Het GrensInfoPunt van de euregio is een eerste aanspreekpunt voor iedereen die informatie zoekt. “Dat kan een eenvoudige vraag over een formulier zijn tot uitgebreid advies over vergaande beslissingen als wisselen van baan, trouwen of verhuizen“, zegt Dritty. Ook met vragen over kinderbijslag, ziektekostenverzekeringen, werkeloosheid, het zoeken naar werk en AOW/pensioen kunnen potentiële grenswerkers terecht bij het GrensInfoPunt. Meer informatie over het GrensInfoPunkt is te vinden op www.grenzinfopunkt.eu.

Ambassadeur Duitsland positief onder de indruk van grensoverschrijdende samenwerking

Op 9 april bracht de heer Brengelmann van de Duitse ambassade in Den Haag een werkbezoek aan de euregio rijn-maas-noord. Samen met een vertegenwoordiging van het bestuur van de euregio-organisatie werden diverse activiteiten en projecten toegelicht op het gebied van grensoverschrijdende samenwerking.

Gestart werd bij het kinderdagverblijf KinderReich in Nettetal waar meertaligheid centraal staat en zowel Duitse als Nederlandse pedagogische medewerkers werken. Kinderen worden naast Duits ook in het Nederlands aangesproken, leren liedjes in beide talen en antwoorden zelfs in beide talen. Het vroeg aanleren van een vreemde taal draagt eraan bij dat kinderen het als een vanzelfsprekendheid zien om meertalig te zijn. Gilde Opleidingen werkt als Nederlands ROC nauw samen met KinderReich. Stagiaire Loes Jeurnick vertelde enthousiast over haar ervaringen: “Ik leer als Nederlandse Duits en de kinderen leren van mij Nederlands, op die manier leren we van elkaar,” zei ze met een knipoog. Locatieleidster mevrouw Inderhees en bestuurslid mevrouw Zörner bevestigen dit. Mevrouw Zörner gaf aan dat wat haar betreft wel nog slagen te maken zijn bij de erkenning van diploma’s van Nederlandse pedagogisch medewerkers als ze in Duitsland aan de slag gaan. Ambassadeur Brengelmann bevestigde dat dit een aandachtspunt is dat de aandacht heeft van Nederland en Noordrijn-Westfalen.

Grensoverschrijdende samenwerking als meerwaarde

‘s Middags werden er vanuit de euregio rijn-maas-noord diverse projecten gepresenteerd op het gebied van innovatie, arbeidsmarkt, onderwijs, cultuur en toerisme. In deze projecten werken bedrijven, kennisinstellingen en overheden grensoverschrijdend met elkaar samen om de economische concurrentiekracht van de euregio te versterken. Een voorbeeld van een innovatief project is het project “Asset Management 2.0”, waarvoor ter afsluiting van het werkbezoek het bedrijf BAS Research & Technology in Venlo werd bezocht. Directeur Toine van Casteren gaf met zijn team een toelichting hoe met behulp van sensortechnologie de kwaliteit van beton in gebouwen, bruggen en wegen slim met ondersteuning van digitale technieken gemonitord kan worden. Naast een bijdrage aan veiligheid kunnen hierdoor ook kosten worden bespaard op onderhoud, omdat precies kan worden aangeven op welke momenten het onderhoud het beste kan worden uitgevoerd. Van Casteren: „Juist de samenwerking met een instituut als de RWTH, maar ook de mogelijkheden om samen met Duitse en Nederlandse overheidspartijen in de buurt nieuwe ontwikkelingen te testen, maken duidelijk dat grensoverschrijdende samenwerking een meerwaarde oplevert voor ons bedrijf.“

De grens als kans

Aan het einde van dit veelzijdige werkbezoek waren ambassadeur Brengelmann en het bestuur van de euregio rijn-maas-noord van mening dat de grens niet als barriere, maar als kans gezien kan worden. In de euregio rijn-maas-noord wordt zichtbaar en succesvol aan de Europese samenwerking gewerkt.