Bestuurlijke structuur van Duitsland

Duitsland heeft een federale bestuursstructuur. Dat betekent dat de macht niet bij één orgaan ligt, maar dat deze is opgedeeld tussen organen in verschillende bestuurslagen. In dit artikel komen deze bestuurslagen aan bod, van nationaal naar lokaal.

Bundesregierung

De nationale regering, de ‘Bundesregierung’, is bovenaan de Duitse bestuursstructuur te vinden. De nationale regering bestaat uit de bondskanselier en de verschillende ministers en houdt zich bezig met nationale aangelegenheden, zoals belastingen, defensie, spoorwegen, luchtverkeer en het buitenlandbeleid. Daarnaast stelt de landelijke regering de richtlijnen vast die het kader vormen voor het beleid van de deelstaten.

Bundesländer

Duitsland bestaat uit zestien ‘Bundesländer’, die ieder hun eigen regering en parlement hebben. Zij mogen binnen de richtlijnen van de nationale regering autonoom wetten ontwerpen en beleid voeren. Hun beleid gaat over zaken als sociale wetgeving, onderwijs, politie en cultuur. De deelstaten worden in de nationale politiek en tegenover andere deelstaten vertegenwoordigd door Landesvertretungen. De Landesvertretungen behartigen ook de belangen van de deelstaten in de Europese politiek.

Landschaftsverbände

In Noordrijn-Westfalen en Nedersaksen bevindt zich tussen de deelstaten en de ‘Regierungsbezirke’ nog een bestuurslaag van betekenis: de Landschaftsverbände. Dit zijn autonome instanties die over hun eigen wet- en regelgeving kunnen beschikken. Landschaftsverbände houden zich voornamelijk bezig met bepaalde takken van de gezondheidszorg, sociale hulpverlening, wegenbouw, wegenadministratie en culturele aangelegenheden.

Regierungsbezirke

Enkele Duitse deelstaten zijn opgedeeld in niet-autonome regeringsdistricten, de ‘Regierungsbezirke’. Het bestuur van deze Regierungsbezirke heet in Noordrijn-Westfalen ‘Bezirksregierung’, maar heeft in sommige andere deelstaten een andere naam. De Regierungsbezirke houden onder andere toezicht op de gemeenten binnen hun Bezirk en regelen bovendien de inzet en de aanstelling van ambtenaren in het desbetreffende Bezirk.

Landkreise

De meeste deelstaten bestaan uit verschillende ‘Landkreise’ (districten) en ‘kreisfreie’ steden. Landkreise zijn publiekrechtelijke lichamen met regionale autonomie en worden gevormd door verschillende samenwerkende gemeenten. Ze voeren taken uit die voor gemeenten te groot zijn. Kreisfreie steden zijn steden die niet bij een Landkreis horen en de bevoegdheden van een Landkreis en een stad tegelijkertijd hebben.

Gemeinden

De Landkreise bestaan tot slot uit verschillende ‘Gemeinden’, gemeenten, die meestal uit een grote stad met het voorstedelijk gebied en eventueel omliggende dorpen bestaan. De gemeenten zijn verantwoordelijk voor alle taken en wet- en regelgeving op lokaal niveau. Gemeenten kunnen bijvoorbeeld gemeentelijke belastingen heffen en gemeentelijke verordeningen opstellen. Ze zijn bij hun werkzaamheden onderworpen aan de wetten en richtlijnen van hogere overheden.

Ambassadeur Kingma op bezoek in Limburg

In het kader van zijn oriëntatiereis langs de Nederlands-Duitse grensregio’s bracht de Nederlandse ambassadeur in Berlijn, Wepke Kingma, op 24 en 25 januari 2019 een werkbezoek aan de Provincie Limburg. Sinds 2017 is hij ambassadeur in Duitsland.

Als eerste bekeek Kingma de proefboringen voor de Einstein-telescoop in Epen, waarop een gesprek hierover volgde. Tijdens een daaropvolgende ontmoeting en een diner in het Gouvernement aan de Maas sprak hij met het Limburgse provinciebestuur over de actuele grensoverschrijdende samenwerking met Duitsland.

Werkbezoek van ambassadeur Kingma aan Provincie Limburg. Foto: (c) Johannes Timmermans/Provincie Limburg.

Samenwerking tussen universiteiten van Maastricht en Aken

Op 25 januari werd de Brightlands Chemelot Campus in Sittard-Geleen bezocht. Hier werd ook het Aachen Maastricht Institute for Biobased Materials (AMIBM) gepresenteerd, een unieke samenwerking tussen de RWTH Aachen en Maastricht University. Daarna stond een bezichtiging van autofabriek VDL Nedcar in Born op het programma. De dag werd afgesloten met een bezoek aan de dies natalis van Maastricht University.

Werkbezoek van ambassadeur Kingma aan Brightland Campus Geleen. Foto: (c) Johannes Timmermans/Provincie Limburg.

Delegatie

Tijdens zijn bezoek aan Limburg werd Kingma vergezeld door o.a. Theo Bovens, Commissaris van de Konings in de Provincie Limburg, en Joost van den Akker, Lid van Gedeputeerde Staten van Limburg. Ook Ward Vleugels, Honorair Consul van Duitsland in Maastricht, en Christane Vaeßen en Freddy Heinzel, Honorair Consuls van Nederland in respectievelijk Aken en Kleef, waren aanwezig.

Limburg als proefregio

Limburg is als grensprovincie economisch sterk verweven met de deelstaat Noordrijn-Westfalen. De grensligging heeft echter ook nadelen. Een van die nadelen heeft te maken met het verschil in wetgeving tussen beide landen. Den Haag heeft intussen Limburg aangewezen als proefregio om eventuele barrières te slechten.

Betere grensoverschrijdende treinverbindingen

Zo bestaat er sinds kort een grensoverschrijdende vacaturebemiddeling en wordt er hard gewerkt aan betere treinverbindingen, zoals Eindhoven-Venlo-Düsseldorf en Eindhoven-Heerlen-Aken. Ook wordt criminaliteit gezamenlijk aangepakt. Zowel Noordrijn-Westfalen als Limburg investeren miljarden in de kenniseconomie en innovatie. Zo werken de universiteiten van Aken en Maastricht samen bij de ontwikkeling van nieuwe materialen op basis van groene grondstoffen.

Transformatie naar Duits voorbeeld

Naar Duits voorbeeld (IBA) werkt Limburg op dit moment aan een transformatie van Parkstad Limburg. IBA staat voor Internationale Bau Ausstellung. Het is een beproefd concept om steden en regio’s uit het slop te trekken met vernieuwende projecten. IBA Parkstad is de eerste IBA buiten Duitsland.

 

Foto: (c) Johannes Timmermans/Provincie Limburg. 

Nederlandse handel met Duitsland fors gegroeid

Ruim 90 miljard euro aan goederen exporteerde Nederland van januari tot en met november 2018 naar de oosterburen. Dezelfde periode in 2017 was dit nog 82,7 miljard euro. Dat is een stijging van 9 procent.


Import uit Duitsland

Niet alleen de export naar Duitsland steeg – de Nederlanders importeerden in 2018 ook aanzienlijk meer goederen uit Duitsland dan in 2017. De cijfers van het Statistische Bundesamt laten een stijging van 9,2 procent zien. Importeerde Nederland van januari tot en met november 2017 nog 77,4 miljard euro aan goederen uit Duitsland, was dit cijfer voor dezelfde periode in 2018 gestegen naar 84,5 miljard euro.

Duitse import en export

In totaal exporteerde Duitsland van januari tot en met oktober 2018 1.103,5 miljard euro aan goederen naar het buitenland. In vergelijking met de export in januari tot en met oktober 2017 was dat 4,1 procent meer. Bij de import uit het buitenland was de stijging nog groter: importeerde Duitsland van januari tot en met oktober 2017 nog 856,5 miljard euro uit het buitenland, was dat bedrag een jaar later met 6,6 procent gestegen tot 912,8 miljard euro.

De groei van de omvang van de Duitse handel is vooral te danken aan watervoertuigen, minerale brandstoffen, nikkel en goederen gemaakt van nikkel. Bij de export veroorzaakte ook een grotere uitvoer van graan een stijging. Tevens werden er fors meer chemische producten en complete productie-installaties geïmporteerd.