Grenspendelaars naar Nederland wonen vaak vlak over de grens

In 2018 werkten ruim 80.000 mensen als werknemer in Nederland terwijl zij woonachtig waren in Duitsland of België. Het grootste deel van deze pendelaars woont in relatief kleine plattelandsgemeenten vlak over de grens. Vanuit Duitsland steken dagelijks bijna 43.000 werknemers de grens over voor hun werk in Nederland, vanuit België bijna 41.000. Vanuit Nederland werkten ruim 9.000 werknemers in Nedersaksen of Noordrijn-Westfalen en 12.000 in Vlaanderen. In Wallonië werkt bijna niemand uit Nederland. Dat blijkt uit de meest recente cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en de statistiekbureaus uit Noordrijn-Westfalen, Nedersaksen en België heeft verzameld.

Het CBS bracht voor het eerst in kaart waar in Duitsland en België de grenspendelaars wonen die in Nederland werken. Ze komen meestal uit kleine gemeenten vlak over de grens. Het grootste aantal pendelaars is te vinden langs de grens met Noord-Brabant en Limburg, Twente en Gelderland. Voor 11 Duitse en Belgische gemeenten geldt dat meer dan 10 procent van de bevolking van 15 jaar of ouder in Nederland werkt. Het betreft hier vaak Nederlanders die net over de grens zijn gaan wonen en in Nederland zijn gaan werken.

Een overzicht van het aandeel inkomende grenspendelaars (c) CBS

Veel grenspendelaars uit Laar, Selfkant en Kranenburg

Aan Duitse zijde speelt grenspendel vooral een prominente rol in Grafschaft Bentheim, grenzend aan Twente, met 6 gemeenten in de top 10. Vooral in de gemeente Laar was het aantal grenspendelaars met 14 procent hoog. En dat geldt ook voor de gemeente Selfkant (Kreis Heinsberg), met eveneens 14 procent. Ook in Kranenburg (Kreis Kleve), vlak over de grens bij Nijmegen, was het aandeel vergelijkbaar.

In de regio Turnhout in Vlaanderen voert Baarle-Hertog met 22 procent grenspendelaars de lijst aan. In de regio Tongeren zijn Voeren (12,5 procent), Lanaken (11,9 procent) en Riemst (8,7 procent) koplopers. In het arrondissement Maaseik is het percentage grenspendelaars in Hamont-Achel (12,1 procent) en Kinrooi (11,3 procent) eveneens aanzienlijk. Ook hier wonen relatief veel inwoners die een baan in Nederland hebben.

Accepteer marketing cookies om deze content te zien.

Veel meer Duitse en Belgische werknemers in Nederland dan andersom

Opvallend is dat het aantal werknemers dat in 2018 in Duitsland of België woonde en in Nederland werkt, flink groter was dan het aantal dat in omgekeerde richting pendelt. In Duitsland steken dagelijks bijna 43.000 inwoners de grens over voor hun werk in Nederland, en bijna 41.000 in België. Omgekeerd werken ruim 9.000 werknemers vanuit Nederland in Nedersaksen of Noordrijn-Westfalen en 12.000 in Vlaanderen. De cijfers zijn terug te vinden in een open dataportal met grensoverschrijdende data: Grensdata.

Top 10 gemeenten met grenspendelaars (c) CBS

CBS lanceert portal met grensoverschrijdende statistieken

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft samen met Duitse en Vlaamse statistiekbureaus een grensoverschrijdend open data portal ontwikkeld. Het portal werd op 28 november gelanceerd en is hier te bekijken. Doel is om grensoverschrijdende arbeidsinformatie beschikbaar te stellen voor overheden, bedrijven en burgers.

Het portal combineert allerlei soorten gegevens op laagregionaal niveau voor Nederland, de Duitse deelstaten Noordrijn-Westfalen en Nedersaksen en België. Aan Duitse kant werkte het CBS samen met het Statistisches Landesamt Nordrhein-Westfalen (IT.NRW) en het Landesamt für Statistik Niedersachsen (LSN). Het portal is het resultaat van twee projecten rondom arbeidsmarktdata, die zijn uitgevoerd binnen de Europese INTERREG-programma’s Deutschland-Nederland en Vlaanderen-Nederland.

Vrij toegankelijk en bestemd voor verschillende soorten gebruikers

“Je moet het portal zien als één grote verzameling op elkaar afgestemde data over inwoners, economie en arbeidsmarkt van regio’s aan beide zijden van de grens”, licht projectleider Johan van der Valk van het CBS toe. “Het portal is voor iedereen vrij toegankelijk en bestemd voor diverse soorten gebruikers.” Overheden, bedrijven, maar bijvoorbeeld ook werkzoekenden kunnen online informatie uit het portal halen die voor hen van belang is. Bedrijven kunnen er vinden hoeveel afgestudeerden met een voor hen relevante opleiding aan de andere kant van de grens wonen. Werkzoekenden kunnen zien welke bedrijfssectoren voor hen interessant zijn. Ook het aantal grenspendelaars is bekend. “We weten hoeveel mensen in Duitsland of België wonen en in Nederland werken en andersom. En dus ook in welke regio’s grensarbeid veel voorkomt en waar het belangrijk is dit te stimuleren”, aldus Van der Valk.

“Beschikbaarheid van grensoverschrijdende data helpt grensgebieden vooruit”

Dieter Begaß, hoofd van de afdeling Economie, Wetenschap en Europa van de gemeente Aken, is enthousiast over het nieuwe portal. “Onze regio heeft een enorm potentieel aan arbeidskrachten, ondernemingen en onderwijsinstellingen. Alleen door gedetailleerde kennis van naburige regio’s kunnen we zien waar samenwerking voor ons voordeel oplevert en kansen benutten”, legt hij uit. “Vergelijkbare data op economisch gebied kunnen waardevolle kennis opleveren over verschillende aspecten van de arbeidsmarkt, de economie en het onderwijs. Die informatie is interessant voor het bestuur, de wetenschap, de politiek en de burger. We kunnen de ontwikkeling van het grensoverschrijdende economisch gebied daar aanzienlijk mee vooruit helpen.”

Effecten van beleid in de praktijk

Op dit moment wordt er samen met lokale en provinciale overheden gewerkt aan twee concrete toepassingen voor de regio Zuid-Limburg/Aachen en Oost-Nederland/Münster. Daarmee wordt duidelijk hoe van de data in het portal bruikbare informatie voor lokale en regionale overheden aan de grens gemaakt kan worden. Voor beide regio’s wordt de economische situatie in kaart gebracht en worden veranderingen gemonitord. Hiermee kunnen overheden zien hoe beleidsmaatregelen in de praktijk uitpakken.