Ambassadeurs van Duitsland en Nederland op werkbezoek in EUREGIO

Wepke Kingma, Nederlands ambassadeur in Duitsland en Dirk Brengelmann, de Duitse ambassadeur in Nederland, brachten van 25 tot en met 27 februari 2019 een uniek werkbezoek aan de EUREGIO. Met presentaties en gesprekken in Münster, Enschede en Vreden liet de regio zien dat het ‘uitgummen’ van grenzen belangrijk is voor de economische ontwikkeling van het gebied. Het bezoek moest de EUREGIO in de richting van ‘Berlijn’ en ‘Den Haag’ nog nadrukkelijker onder de aandacht brengen.

Het versterken van grensoverschrijdende samenwerking in de Europese grensregio’s is een belangrijke factor in het versterken van de regionale economie. “Onderzoek in opdracht van de Europese Commissie laat zien dat door het wegnemen van belemmeringen, de economie langs de grenzen tot 8% extra kan groeien. Voor heel Europa betekent dat enkele miljoenen extra banen, voor onze regio praten we over tienduizenden banen op verschillende niveaus”, gaf Oberbürgemeister Markus Lewe van Münster de ambassadeurs aan het begin van het bezoek mee.

Memorandum

In december 2018 hebben de provincies Gelderland en Overijssel, de regio’s Achterhoek en Twente en de Duitse Kreise Warendorf, Coesfeld, Steinfurt en Borken, de stad Münster en de Bezirksregierung Münster in een memorandum vastgelegd intensiever samen te willen werken om het gebied, als één stedelijke agglomeratie, op de kaart te zetten. “Daarmee kan de regio gezien worden als voorloper en proeftuin voor andere Europese grensregio’s. De kennis en ervaring die we hier opdoen kan ook andere gebieden in Europa verder helpen”, aldus Rob Welten, voorzitter van de EUREGIO.

Kansen en belemmeringen in grensoverschrijdend onderwijs 

Het werkbezoek begon in Münster met een sprekend voorbeeld van geslaagde grensoverschrijdende samenwerking: het Duits-Nederlandse legerkorps is in de afgelopen 25 jaar uitgegroeid tot een volledig geïntegreerd en vanzelfsprekend onderdeel van de krijgsmacht.
Aansluitend spraken de ambassadeurs in het Haus der Niederlande met studenten over kansen en belemmeringen die zij ervaren in grensoverschrijdend onderwijs. Vastgesteld werd dat kennisinstellingen aan weerszijden van de grens steeds vaker en beter samenwerken en dat studenten de weg naar opleidingen aan de andere kant van de grens goed weten te vinden. Wel werd aandacht gevraagd voor de wederzijdse erkenning van diploma’s. Met name voor MBO-opleidingen in de zorg en kinderopvang is de situatie verre van ideaal.  

Betere bereikbaarheid voor maximale benutting van economische kansen 

Tijdens de treinreis van Münster naar Enschede op dinsdagmiddag werd uitvoerig stilgestaan bij het belang van goede bereikbaarheid. De reis zelf liet zien dat op dit onderwerp nog veel winst te behalen is. Ook in het streven de externe bereikbaarheid, van en naar de regio, te verbeteren trekken de Duitse en Nederlandse overheden gezamenlijk op. “Betere bereikbaarheid is nodig om economische kansen maximaal te kunnen benutten en daarmee het woon- en werkklimaat en het voorzieningenniveau op een hoog peil te houden”, gaf Onno van Veldhuizen, voorzitter van Regio Twente aan. “Dat geldt niet alleen voor onze eigen inwoners, maar ook voor het talent dat we willen aantrekken en behouden om deze grensregio economisch sterker te maken.”

Inzet van Nederlandse en Duitse drones in crisissituaties 

Een goed voorbeeld van de manier waarop kennisinstellingen, bedrijven en de overheid samenwerken aan het versterken van de grensoverschrijdende regionale economie, werd duidelijk tijdens het bezoek aan Enschede. Dinsdagmiddag maakten de beide ambassadeurs kennis met Technology Base Twente. Op de voormalige luchtmachtbasis Twenthe ontwikkelt zich, op initiatief van de provincie Overijssel en gemeente Enschede, een ecosysteem van technologische bedrijven, kennisinstellingen en publieke organisaties. Deze zijn gericht op het ontwikkelen, testen en toepassen van nieuwe materialen en vernieuwende productietechnologie.

Space 53

 Bij Space53, een publiek/private samenwerking gericht op het ontwikkelen, testen en toepassen van onbemande systemen zoals drones, werd ingegaan op de ambitie om van Enschede de drone-hoofdstad van Europa te maken. Space53 werkt daarbij samen met kennisinstellingen, bedrijven en overheden in binnen- en buitenland. Samen met de Duitse en Nederlandse brandweer en andere hulpdiensten wordt de inzet van drones in het monitoren en bestrijden van crisissituaties onderzocht.

Nederlandse en Duitse bedrijfsleven samen aan tafel 

Dinsdagavond stond in het teken van grensoverschrijdend ondernemen. Vertegenwoordigers van het Nederlandse en Duitse bedrijfsleven schoven samen aan tafel. Eensgezind waren de gesprekspartners over het belang van het voorkomen en oplossen van ogenschijnlijk eenvoudige, maar soms ook verstrekkende problemen waar bedrijven mee te maken krijgen. Het afstemmen van de toekomstige plannen over zomer- en wintertijd is daarvan een mooi voorbeeld.

Intensieve samenwerking 

Dat Duitse en Nederlandse kennis- en onderzoeksinstituten en het bedrijfsleven elkaar weten te vinden en versterken werd woensdagochtend duidelijk bij de Universiteit Twente. Op de innovatiecampus Kennispark Twente werken het Fraunhofer Project Center en het Max Planck Research Instituut intensief samen met de universiteit en de daar gevestigde tech-bedrijven. Novel-T geeft als aanjager en verbinder het innovatie-ecosysteem de nodige stimulans om Twente in de Top 3 van meest innovatieve regio’s te houden.

Kansen van een grensoverschrijdende arbeidsmarkt 

Het bezoek van de ambassadeurs werd in het Duitse Vreden afgesloten met presentaties over de kansen die een grensoverschrijdende arbeidsmarkt werkgevers en werknemers te bieden heeft. Op het gebied van arbeidsbemiddeling zetten Grenswerk Gronau/Enschede en het Werkgeversservicepunt Achterhoek zich in om werkgevers en werknemers wegwijs te maken. “De afgelopen jaren hebben honderden mensen een baan aan de andere kant van de grens gevonden, maar zonder grensbelemmeringen kan dat aantal nog fors omhoog”, gaf burgemeester Joris Bengevoord van Winterswijk aan. Ook hier geldt dat verschillen in wet- en regelgeving en ontbrekende kennis van de wederzijdse taal en cultuur het vrije verkeer van vraag en aanbod in de grensstreek dwars zitten. Landrat Kai Zwicker, plaatsvervangend voorzitter van het EUREGIO-bestuur, zei daarover: “Dat is de reden waarom we in de EUREGIO met het project ‘Spreek je buurtaal’ al op de basisscholen aandacht besteden aan het leren kennen van elkaars taal en cultuur. Dat uit zich ook in een vrijwillig netwerk van Nederlandse en Duitse gemeenten, bedrijven en culturele organisaties in het project ‘Grenzhoppers’”. Sinds september 2018 is er ook een Grenzhoppers School, waar ondernemers die over de grens zaken (willen) doen kunnen worden bijgeschoold op het gebied van taal, marketing, communicatie, personeelsbeleid en financiën.

Nationale erkenning voor grensoverschrijdende samenwerking 

Het meerdaagse bezoek van de ambassadeurs van Nederland en Duitsland aan de EUREGIO liet zien dat ook op nationaal niveau het toenemend belang van grensoverschrijdende samenwerking erkend wordt. “Het is heel bijzonder om met collega Brengelmann in enkele dagen over kansen en bedreigingen die in de grensregio spelen, bijgepraat te worden. Wij zijn beide nauw betrokken bij de grensoverschrijdende samenwerking, ook omdat onze beide regeringen daar groot belang aan hechten. In de gesprekken die we gevoerd hebben met de vele mensen die zelf actief zijn, wordt duidelijk wat de regio zelf doet en kan doen en waar provinciale en landelijke overheden kunnen helpen met het ‘uitgummen’ van de grenzen”, zei ambassadeur Kingma aan het eind van het bezoek. De Duitse ambassadeur Brengelmann vulde aan: “Het is niet voor het eerst dat ik op bezoek ben in de EUREGIO en opnieuw ben ik weer verrast door de ambitie, creativiteit en inzet van kennisinstellingen, bedrijven en overheden om samen werk te maken van grensoverschrijdende samenwerking. Het is iedere keer weer van waarde om de praktijk van de grens te ervaren en oplossingen voor beide landen dichterbij te brengen. In deze regio kun je goed zien wat Europa met open grenzen voor onze inwoners betekent.”

Foto: (c) Presseamt Münster

Ambassadeur Duitsland positief onder de indruk van grensoverschrijdende samenwerking

Op 9 april bracht de heer Brengelmann van de Duitse ambassade in Den Haag een werkbezoek aan de euregio rijn-maas-noord. Samen met een vertegenwoordiging van het bestuur van de euregio-organisatie werden diverse activiteiten en projecten toegelicht op het gebied van grensoverschrijdende samenwerking.

Gestart werd bij het kinderdagverblijf KinderReich in Nettetal waar meertaligheid centraal staat en zowel Duitse als Nederlandse pedagogische medewerkers werken. Kinderen worden naast Duits ook in het Nederlands aangesproken, leren liedjes in beide talen en antwoorden zelfs in beide talen. Het vroeg aanleren van een vreemde taal draagt eraan bij dat kinderen het als een vanzelfsprekendheid zien om meertalig te zijn. Gilde Opleidingen werkt als Nederlands ROC nauw samen met KinderReich. Stagiaire Loes Jeurnick vertelde enthousiast over haar ervaringen: “Ik leer als Nederlandse Duits en de kinderen leren van mij Nederlands, op die manier leren we van elkaar,” zei ze met een knipoog. Locatieleidster mevrouw Inderhees en bestuurslid mevrouw Zörner bevestigen dit. Mevrouw Zörner gaf aan dat wat haar betreft wel nog slagen te maken zijn bij de erkenning van diploma’s van Nederlandse pedagogisch medewerkers als ze in Duitsland aan de slag gaan. Ambassadeur Brengelmann bevestigde dat dit een aandachtspunt is dat de aandacht heeft van Nederland en Noordrijn-Westfalen.

Grensoverschrijdende samenwerking als meerwaarde

‘s Middags werden er vanuit de euregio rijn-maas-noord diverse projecten gepresenteerd op het gebied van innovatie, arbeidsmarkt, onderwijs, cultuur en toerisme. In deze projecten werken bedrijven, kennisinstellingen en overheden grensoverschrijdend met elkaar samen om de economische concurrentiekracht van de euregio te versterken. Een voorbeeld van een innovatief project is het project “Asset Management 2.0”, waarvoor ter afsluiting van het werkbezoek het bedrijf BAS Research & Technology in Venlo werd bezocht. Directeur Toine van Casteren gaf met zijn team een toelichting hoe met behulp van sensortechnologie de kwaliteit van beton in gebouwen, bruggen en wegen slim met ondersteuning van digitale technieken gemonitord kan worden. Naast een bijdrage aan veiligheid kunnen hierdoor ook kosten worden bespaard op onderhoud, omdat precies kan worden aangeven op welke momenten het onderhoud het beste kan worden uitgevoerd. Van Casteren: „Juist de samenwerking met een instituut als de RWTH, maar ook de mogelijkheden om samen met Duitse en Nederlandse overheidspartijen in de buurt nieuwe ontwikkelingen te testen, maken duidelijk dat grensoverschrijdende samenwerking een meerwaarde oplevert voor ons bedrijf.“

De grens als kans

Aan het einde van dit veelzijdige werkbezoek waren ambassadeur Brengelmann en het bestuur van de euregio rijn-maas-noord van mening dat de grens niet als barriere, maar als kans gezien kan worden. In de euregio rijn-maas-noord wordt zichtbaar en succesvol aan de Europese samenwerking gewerkt.