Historisch verlies voor winnaar Merkel

Zo relatief rustig als de verkiezingsstrijd oogde, zo turbulent is het een dag na de politieke aardverschuiving in Duitsland. De winst gaat naar het CDU/CSU van bondskanselier Merkel. Echter de voortekenen waren al enige tijd zichtbaar. De grootste partij leed een verlies van 8,5 procent ten opzichte van 2013. De partij kwam uit op 32,9 procent. De CDU/CSU verloor zeker 1 miljoen kiezers aan de aan de rechts-populistische Alternative für Deutschland (AfD). Zij boekte de grootste overwinning en haalde 12,6 procent van de stemmen en is daarmee de derde partij in Duitsland geworden. Voor het eerst werd daarmee ruim de kiesdrempel van 5 procent gehaald en komt de partij nu in het parlement. Ingrijpend was ook het verlies voor Martin Schulz van de sociaal-democraten. De SPD behaalde met 20,5 procent van de stemmen het slechtste resultaat uit haar geschiedenis . Veel kiezers stapten over naar de AfD, het CDU en de Grünen.

Redenen voor het historische verlies van de regeringspartijen worden vooral gezien in het omstreden vluchtelingenbeleid. Merkel gaf tijdens een persconferentie op maandag aan dat ze er nog steeds van overtuigd is dat haar beslissing om in 2015 de grens niet te sluiten voor de honderdduizenden vluchtelingen de juiste was. Tevens gaf zij aan dat een uitgebreidere politieke analyse pas na de Landtag-verkiezingen in Nedersaksen op 15 oktober kunnen worden gedaan.

Een korte terugblik op maandag 25 september laat nu al enkele interessante ontwikkelingen zien:

Het vormen van een nieuwe regering zal niet gemakkelijk worden. De meest voor de hand liggende coalitie is de zogenoemde “Jamaica-Koalition”. CDU/CSU tezamen met de FDP en de Grünen. Voordat Merkel met deze partijen wil gaan onderhandelen, wilde zij eerst in gesprek met Seehöfer van de CSU. Met name de bovengrens als het gaat om de opname van vluchtelingen vormde een heet hangijzer. Echter de soep is ook niet zo heet als die gegeten wordt. Ook met de SPD wil Merkel in gesprek. Ondanks de roep van Schulz om in de oppositie te gaan. Ook werd maandag gesproken over een nieuwe fractievoorzitter van de SPD; Andrea Nahles (de voormalige “Arbeitsministerin”).

Interne conflicten zorgden ervoor dat Frauke Petry uit de fractie van de AfD is getreden. Hiermee verliest de AfD-fractie een prominent gezicht. Zij wist echter een direct mandaat in haar “Walkreis” Saksen te behalen en kan daardoor onafhankelijk van de AfD acteren in het parlement.

Christian Lindner werd maandagmiddag tot nieuwe fractievoorzitter van de FDP gekozen. Essentiële onderwerpen die genoemd werden voor de onderhandelingen over de zogenoemde Jamiaca-coalitie waren onder andere het vluchtelingenbeleid,verlaging van de belastingdruk en het afwijzen van de plannen van de Franse president Macron, die de Eurozone wil verstevigen.

Vanzelfsprekend is een Jamaica-coalitie ook niet voor de Grünen. Belangrijke voorwaarden voor de gesprekken worden gevormd door voortgang als het gaat om klimaatbescherming en de vraagstukken rondom sociale rechtvaardigheid.