Duitsland kiest: Bundestagswahl op 26 september

Na 16 jaar bondskanselierschap komt er binnenkort een einde aan het regeringstijdperk van Angela Merkel (CDU/CSU). Tijdens de Duitse Bondsdagverkiezingen op zondag 26 september aanstaande is zij niet langer verkiesbaar. Armin Laschet (CDU/CSU), Olaf Scholz (SPD) en Annalena Baerbock (Die Grünen) strijden om haar opvolging en de gunst van de kiezer. Naar schatting 60,4 miljoen Duitse kiesgerechtigden mogen aanstaande zondag een nieuw parlement kiezen. 

De SPD van de huidige vice-bondskanselier en minister van Financiën Olaf Scholz lijkt volgens de actueelste peilingen met 25,2 procent van de stemmen goede kans te maken om de grootste partij te worden. Dat zou een stijging van 4,7 procent ten opzichte van de laatste Bondsdagverkiezingen in 2017 betekenen. De CDU/CSU van partijvoorzitter en minister-president van Noordrijn-Westfalen Armin Laschet bevindt zich daarentegen volgens de statistieken in een neerwaartse spiraal en komt uit op 21,6 procent van de stemmen, een daling van 11,3 procent ten opzichte van 2017. Die Grünen onder leiding van partijvoorzitter Annalena Baerbock lijken met een plus van 7,2 procent vooralsnog te mogen rekenen op de grootste winst aan stemmen en zouden uitkomen op 15,6 procent. Deze partijen liggen daarmee het meest op koers om de grootste partij te worden – en dus de nieuwe bondskanselier te leveren.

Op geruime afstand volgen de Alternative für Deutschland (AfD), Die Linke en de Freie Demokratische Partei (FDP). Naast de genoemde partijen doen nog 47 andere partijen mee aan de verkiezingen. Deze partijen hebben momenteel geen zitting in de Bondsdag en de kans is aanwezig dat zij de in Duitsland geldende kiesdrempel van 5 procent niet zullen halen.

Gekozen samenstelling

De Bondsdag is het enige bestuursorgaan dat gekozen wordt door de Duitse bevolking. Het Duitse systeem kent twee stemmen: door middel van de ‘Erststimme’ kiezen de burgers een Bondsdagkandidaat uit hun eigen regio, en aan de hand van de ‘Zweitstimme’ wordt vervolgens gekozen hoe veel zetels iedere partij in de Bondsdag krijgt. De Bondsdag kent een kiesdrempel van 5 procent, wat betekent dat een partij minstens 5 procent van alle stemmen nodig heeft om plaats te mogen nemen in de Bondsdag. In totaal zitten er minimaal 598 afgevaardigden in het parlement, maar afhankelijk van het aantal stemmen kunnen dit er ook meer zijn. Op dit moment zijn het er maar liefst 709.

Coalitie met drie partijen?

Sinds de jaren ‘60 van de vorige eeuw wist Duitsland altijd met twee partijen een meerderheidskabinet te vormen. Dat tij zou dit jaar wel eens kunnen keren: om een meerderheid te kunnen vormen zijn er dit jaar wellicht drie partijen nodig. Een van de opties is bijvoorbeeld een Jamaica-coalitie bestaande uit CDU/CSU (zwart), die Grünen (groen) en de liberale FDP (geel). Door de opmars van de SPD lijkt ook een andere combinatie steeds waarschijnlijker: SPD-FDP-Groenen (de stoplicht-coalitie). In het laatste geval zou de CDU/CSU voor het eerst in zestien jaar in de oppositiebankjes moeten plaatsnemen.

De Bondsdagverkiezingen zijn echter nog lang geen gelopen race. Maar liefst 40 procent van de Duitse kiesgerechtigden geeft volgens een onderzoek in opdracht van de Frankfurter Allgemeine Zeitung aan nog niet te weten waar hun stem naar uitgaat.