Duits coalitieakkoord gepresenteerd

Bijna twee maanden na de Duitse verkiezingen is het belangrijkste obstakel voor de vorming van de eerste Duitse ‘stoplichtcoalitie’ genomen: het coalitieakkoord is opgesteld. De achterbannen van de coalitiepartijen SPD, Die Grünen en FDP moeten nog wel hun goedkeuring geven.

Nadat de leiders van de sociaaldemocratische SPD, de progressief-linkse partij die Grünen en de liberale FDP overeenstemming hebben bereikt over een regeerakkoord voor de vorming van de eerste Duitse stoplichtcoalitie, is het nu de beurt aan de leden en afgevaardigden van de partijen. Die Grünen, onder leiding van Annalena Baerbock en Robert Habeck, beginnen hun stemperiode op 25 november. Op 6 december moet de stemronde zijn afgerond. De 125.000 leden zullen niet alleen stemmen over de inhoud van het coalitieakkoord, maar ook over de personele bezetting van Die Grünen in het toekomstige kabinet. De achterban van SPD en FDP stemmen op 4 en 5 december over het akkoord.

Olaf Scholz beoogde nieuwe Bondskanselier

Hoewel alle partijen tijdens de coalitieonderhandelingen compromissen moesten sluiten over hun standpunten, gaat de beoogde nieuwe bondskanselier Olaf Scholz (SPD) ervan uit dat het akkoord door alle partijen zal worden goedgekeurd. Volgens de planning van de drie partijen wordt Scholz in de week van 6 december in de Bondsdag tot bondskanselier gekozen. Daarmee komt een einde aan het tijdperk van Angela Merkel (CDU), die zich na 16 jaar als bondskanselier niet opnieuw kandidaat heeft gesteld.

Groen licht voor stoplichtcoalitie

De SPD, Die Grünen en de FDP rondden de onderhandelingen over het regeerakkoord op 24 november af. 59 dagen na de verkiezingen op 26 september legden zij zo de basis voor de eerste ‘stoplichtcoalitie’. “De stoplichtcoalitie staat,” zei Scholz in Berlijn. “Wij zijn verenigd door de wil om het land beter te maken.”Het gaat niet om politiek van de kleinste gemene deler, “maar om een beleid met een groot effect”, benadrukte Scholz. “We willen meer vooruitgang boeken.”

De tweede partijvoorzitter van Die Grünen, Robert Habeck, omschreef het regeerakkoord als een “document van moed en vertrouwen”. “Het hoofdmotief van deze regering is een handelende samenleving, een investerende staat en een functionerend Duitsland.” FDP-leider Christian Lindner benadrukte: “Wat er nu gevormd wordt, is een regering van het midden, die het land vooruitbrengt.”

Klimaatbescherming hoog op de agenda

Een van de belangrijkste pijlers van het nieuwe coalitieakkoord is het klimaat. De drie partijen bekrachtigen de doelstelling om Duitsland uiterlijk in 2045 klimaatneutraal te maken. Om dit te laten slagen moet klimaatbescherming in verschillende ministeries aan bod komen. Met name Die Grünen hebben tijdens de coalitieonderhandelingen meermaals gewezen op de noodzaak ervan. Dat komt tot uiting in het nieuwe regeerakkoord. Op het gebied van energie zetten de stoplichtpartijen een enorme stap voorwaarts: in 2030 moet Duitsland 80 procent van zijn elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen halen.

In het regeerakkoord werd verder onder meer bepaald dat de rem op de huurprijs voorlopig moet blijven gelden: in gebieden met een krappe woningmarkt mogen de huren binnen drie jaar slechts met maximaal 11 procent stijgen in plaats van met maximaal 15 procent zoals voorheen. Elektriciteitsafnemers zullen met ingang van 1 januari 2023 worden ontlast door de afschaffing van de EEG-heffing. Wat het financieel beleid betreft, zijn de SPD, Die Grünen en de FDP overeengekomen om zich vanaf 2023 weer te gaan houden aan de in de basiswet verankerde ‘schuldenrem’.

Om Bundeswehrsoldaten tijdens missies in het buitenland te beschermen, moet de bewapening van drones mogelijk worden gemaakt. Met een nieuwe wet wordt de Duitse wapenexport strenger aan banden gelegd. Wat het asielbeleid betreft, werd overeengekomen dat meer vluchtelingen hun familieleden naar Duitsland mogen halen.

De SPD, die Grünen en de FDP willen daarnaast het wettelijk minimumloon verhogen van de huidige 9,60 euro tot 12 euro per uur. Ze zijn het ook eens geworden over de oprichting van een nieuw ministerie van Bouw. Bovendien moet er een nieuw ‘superministerie’ van Economische Zaken komen, dat zal worden uitgebreid met het onderwerp klimaatbescherming. De stoplichtpartijen willen tot slot het lokale openbaar vervoer verbeteren en hiervoor meer geld vrijmaken.

Superministerie Economie en Klimaat voor Die Grünen

De SPD zal de ministeries van Binnenlandse Zaken, Sociale Zaken en Werkgelegenheid bezetten, net als Defensie, Volksgezondheid, Bouw en Economische Samenwerking en Ontwikkeling. Die Grünen leveren de vicekanselier en leiden de ministeries van Buitenlandse Zaken, Gezin, Milieu en Consumentenbescherming, alsmede Voedsel en Landbouw. Ook tekenen Die Grünen voor de invulling van het ‘superministerie’ van Economie en Klimaat. De FDP zal de ministeries van Financiën, Justitie, Vervoer en Digitale zaken, alsmede Onderwijs en Onderzoek gaan leiden.

Op de foto:  Olaf Scholz, de beoogde nieuwe bondskanselier.  Copyright: Bundesministerium der Finanzen / Photothek