Digitale grenslandconferentie tussen Nederland en Noordrijn-Westfalen: Grenslandagenda 2021 vastgesteld

Op uitnodiging van Europa-minister van Noordrijn-Westfalen Stephan Holthoff-Pförtner, staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties Raymond Knops en Gouverneur van de provincie Limburg Theo Bovens, vond op 2 december in Duisburg de tweede editie van de Grenslandconferentie tussen Nederland en Noordrijn-Westfalen plaats. In het kader daarvan werd de Grenslandagenda 2021 vastgesteld. Dit gebeurde in de stuurgroep met leden van de regeringen van Noordrijn-Westfalen en Nederland, de Bezirksregierungen van Münster, Keulen en Düsseldorf, de grensprovincies en de vier Euregio’s . Ook werd de eerste Grenslandprijs voor bijzondere projecten op het gebied van grensoverschrijdende samenwerking uitgereikt.

Minister Holthoff-Pförtner, Europaminister van Noordrijn-Westfalen: “De Grenslandconferentie is uitgegroeid tot een belangrijk uitwisselingsplatform tussen onze landen. Het is de familiereünie van de grensregio, waar de actoren met elkaar in contact komen en waar de samenwerking vorm krijgt. Eenmaal per jaar – deze keer voornamelijk online – brengt de conferentie alle belangrijke partners samen aan één tafel om gezamenlijk de speerpunten van de grensoverschrijdende samenwerking vast te stellen. Hoe belangrijk nauwe samenwerking is, blijkt wel uit de pandemie. Zo konden we de grenzen openhouden. Dit netwerk is de sleutel tot succes en we zullen eraan blijven werken.”

Gouverneur Theo Bovens: “De Grenslandagenda is een echte samenwerkingsagenda, bottom-up ontstaan in de grensregio en gevuld met concrete initiatieven. Door de verschillende onderwerpen gezamenlijk op te pakken kunnen we als grensregio meer massa maken en de boel met steun uit Den Haag en Düsseldorf echt in beweging brengen.”

Goed voorbereid zijn op toekomstige coronaontwikkelingen

In de Grenslandagenda 2021 zijn beide partijen het eens geworden over de gezamenlijke zwaartepunten van de werkzaamheden voor het komende jaar. De coronapandemie is een van de belangrijkste onderwerpen. Het overkoepelende doel: voorbereid zijn op toekomstige coronaontwikkelingen, zodat de grens open kan blijven. Minister Holthoff-Pförtner: “We willen hier een voorbeeld stellen voor Europa.”
Beide partijen spraken af om de corona-ervaringen in de grensregio te gaan onderzoeken. Uit het onderzoek moet blijken wat er goed is gegaan en wat verbeter- en aandachtspunten zijn. Aan de hand van concrete voorbeelden moet de studie aantonen waar verbeteringen mogelijk zijn, bijvoorbeeld in de structuur van de samenwerking, de coördinatie van de maatregelen of de communicatie met de burgers. Daarnaast zal een epidemiologische studie meer inzicht geven in de verspreiding van het coronavirus in de grensregio in 2020.

Verdere stappen voor grensoverschrijdend ov

Er wordt momenteel gewerkt aan diverse nieuwe trein- en busverbindingen tussen Nederland en Noordrijn-Westfalen. Door middel van de projecten EasyConnect en de MaaS-pilot Limburg wordt gewerkt aan een klantvriendelijk grensoverschrijdend elektronisch ticketsysteem. Dit moet uiteindelijk leiden tot een systeem waarmee zonder belemmeringen grensoverschrijdend met het openbaar vervoer gereisd kan worden. Daarvoor is intensieve samenwerking en politieke ondersteuning van de betrokken en bevoegde instanties in Nederland en Noordrijn-Westfalen nodig.

Verbetering van onderwijsmobiliteit

Een ander punt op de Grenslandagenda 2021 is de ontwikkeling en uitbreiding van bestaande en nieuwe grensoverschrijdende semestertickets bij de hervatting van het fysieke onderwijs aan universiteiten en hogescholen. Een succes van de vorige Grenslandagenda: het semesterticket voor studenten in Aken kon worden uitgebreid naar de grensoverschrijdende bus- en treinverbindingen in de provincie Limburg. Tegen een kleine extra maandelijkse bijdrage kunnen studenten vanuit Aken naar Heerlen en Maastricht reizen.
Naast verbeteringen op het gebied van mobiliteit moet in de praktijk van met name het middelbaar beroepsonderwijs het aanbod van zowel buurtaalonderwijs als het aanbod van grensoverschrijdende stages, leerwerkplekken en uitwisselingen worden vergroot. Verder moet in 2021 een structuur voor een euregionaal schoolnetwerk worden ontwikkeld en zal een integraal plan voor de euregionalisering van het beroepsonderwijs worden opgesteld.

Uitbreiding netwerk SGA’s

Een ander belangrijk punt op de Grenslandagenda 2021 zijn de Servicepunten Grensoverschrijdende Arbeidsbemiddeling (SGA). Hun diensten moeten in 2021 coronaproof georganiseerd worden. Het netwerk van SGA’s in de grensregio’s moet worden gecompleteerd met een servicepunt in Kleve. Tevens wordt een plan opgesteld om de SGA’s in de toekomst in het hele grensgebied structureel te kunnen behouden en door te ontwikkelen. Diploma-advisering en doorverwijzing wordt een regulier onderdeel van het takenpakket van de GrensInfoPunten.

Veiligheid prioritair op de agenda

In de Grenslandagenda van 2019 konden nog geen concrete actiepunten met betrekking tot het thema veiligheid worden opgenomen. Bij het thema veiligheid in de grensregio wordt doorgaans onderscheid gemaakt tussen enerzijds grensoverschrijdende crisisbeheersing en anderzijds grensoverschrijdende criminaliteitsbestrijding. Problematiek is ook nog te vinden op het gebied van ambulancezorg. Hier wordt grensoverschrijdend weliswaar al veel samengewerkt, maar ambulances kunnen nog altijd niet geheel probleemloos de grens over. Dat komt met name door wrijving tussen de Nederlandse en Duitse wetgeving, bijvoorbeeld ten aanzien van de bevoegdheden van ambulancepersoneel.

Ook de bestrijding van criminele grensoverschrijdende activiteiten blijkt door juridische barrières lastig. Zo mag elkaars bestuurlijke informatie niet worden gedeeld. Voor deze punten dient de problematiek in 2021 en de jaren daarna grensbreed te worden aangepakt. Daarnaast zullen ondermijningsfenomenen rondom het thema arbeidsmigranten in kaart worden gebracht.

Eerste Grenslandprijs uitgereikt

De eerste gezamenlijke Grenslandprijs van Noordrijn-Westfalen en Nederland werd dit jaar toegekend aan het project ‘Sprich Deine Nachbarsprache / Spreek je Buurtaal’. In dit project maken leerlingen van 33 basisscholen aan beide zijden van de grens kennis met de taal en cultuur van hun buurland. Een onafhankelijke jury bestaande uit Anouk Bollen (ITEM), Werner Schaurte-Küppers (DNHK) en Merlijn Schoonenboom (journalist en auteur) selecteerde het project uit 36 aanmeldingen. Tijdens de eerste Grenslandconferentie in 2019 in Venlo kondigden minister Holthoff-Pförtner en staatssecretaris Knops gezamenlijk de introductie van deze nieuwe prijs aan.

Volgende editie in Enschede

Minister Holthoff-Pförtner en staatssecretaris Knops riepen in november 2018, tijdens de eerste regeringsconsultaties tussen Nederland en Noordrijn-Westfalen, de Grenslandconferentie in het leven. De conferentie richt zich op grensoverschrijdende samenwerking voor de gehele grensregio tussen Noordrijn-Westfalen en Nederland. De eerste Grenslandconferentie vond plaats in mei 2019 in Venlo. Dit jaar was de Duitse stad Duisburg gastheer van de conferentie, die vanwege de pandemie vooral online plaatsvond. De volgende editie van de Grenslandconferentie zal op 30 september 2021 in Enschede worden gehouden.

De Grenslandconferentie terugkijken? Dat kan via deze link.

Grenslandagenda NRW-NL
Verslag van de uitvoering van de grenslandagenda 2019-2020
De gevolgen van de eerste coronagolf op de grensregio