Derde Grenslandconferentie: gezamenlijke verklaring voor een ‘Europa zonder grenzen, ook in tijden van crisis’

Foto: De Grenslandconferentie vond dit jaar plaats in Enschede (c) Land NRW / Andrea Bowinkelmann

Op de derde editie van de Grenslandconferentie, die vandaag in Enschede plaatsvond, kwamen wederom talrijke betrokkenen bij de grensoverschrijdende samenwerking tussen Nederland en Noordrijn-Westfalen bijeen. Tijdens het evenement stonden de ervaringen in de grensregio tijdens de coronapandemie centraal. Daarnaast werd de tweede Grenslandprijs uitgereikt, vonden workshops over grensoverschrijdende thema’s plaats, werd de gezamenlijke Grenslandagenda geactualiseerd en vond er een netwerkevent plaats.

Het evenement vond fysiek in het Muziekcentrum in Enschede plaats, maar geïnteresseerden hadden tevens de mogelijkheid om online deel te nemen.

“Voorbeeld van Europees denken en handelen”

“De pandemie vormde ook voor de grensregio een uitdaging. Maar ze heeft aangetoond hoe goed onze samenwerking is”, aldus de minister van Europese Zaken van Noordrijn-Westfalen, dr. Stephan Holthoff-Pförtner. “Wij zijn een voorbeeld van Europees denken en handelen in tijden van crisis geworden. We zullen hier nu op voortborduren en onze grensregio nog sterker en veerkrachtiger maken met de lessen die we uit de pandemie hebben geleerd. De Nederlands-Duitse grens was één van de twee grenzen in het Schengengebied die tijdens de pandemie ononderbroken open is gebleven. Daar waar grenzen in de hoofden van de mensen allang verdwenen zijn, kunnen zij in tijden van crisis niet opnieuw worden gesloten.”

Daar sloot Onno van Veldhuizen, burgemeester van Enschede, zich bij aan: “Dat de grens opengebleven is, was belangrijk voor werkgevers en werknemers aan beide zijden van de grens. Bovendien hebben Duitse ziekenhuizen Nederlandse coronapatiënten opgenomen toen wij ic-bedden tekortkwamen. Een mooi voorbeeld dat klip en klaar laat zien hoe belangrijk het is om de grenzen uit te gummen.”

Gezamenlijke verklaring

In een gezamenlijke verklaring met als titel “Voor een Europa zonder grenzen, ook in tijden van crisis” onderstreepten Nederland en Noordrijn-Westfalen hun succesvolle samenwerking. Ook werden de uitdagingen die de steeds veranderende inreisregels en beschermingsmaatregelen met zich meebrachten gethematiseerd. De verklaring is gestoeld op verslagen van actoren uit het grensgebied en op onderzoeken naar epidemiologische ontwikkelingen en de perceptie van de pandemie in het grensgebied.

“In de grensregio’s komen onvermijdelijk verschillende – veelal nationale – regels bij elkaar. Dit is niet makkelijk in een regio waar de grens al zo lang geen barrière meer vormt”, zei staatssecretaris Raymond Knops van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, verantwoordelijk voor de grensoverschrijdende samenwerking tussen Nederland en zijn buurlanden. “In de verklaring zeggen we daarom niet voor niets: Noordrijn-Westfalen en Nederland, en bovenal de inwoners en instanties in de grensregio’s, hebben door hun grensoverschrijdende samenwerking een staaltje van Europees denken in crisistijd ten beste gegeven.”

Betere grensoverschrijdende coördinatie

Tijdens de Grenslandconferentie vond tevens een workshop voor Nederlandse GGD’s en hun Duitse equivalent, de Gesundheitsämter, plaats. “Bij het nationale crisismanagement moet beter rekening worden gehouden met de bijzondere situatie van de regio’s. De maatregelen moeten grensoverschrijdend heel nauwkeurig worden gecoördineerd, en de regels moeten zo worden gecommuniceerd dat zij aan weerszijden van de grens worden begrepen”, aldus minister Holthoff-Pförtner.

Daarnaast gingen de deelnemers in workshops aan de slag met grensoverschrijdende rampenbestrijding, de grensoverschrijdende arbeidsmarkt, het grensoverschrijdende onderwijs en de grensoverschrijdende aanpak van de georganiseerde misdaad.

Uitreiking Grenslandprijs

De winnaar van de tweede Grenslandprijs was het project GrensMatch: een gratis matching-instrument voor werkgevers, werkzoekenden en stagiairs. De twee andere finalisten waren het project Leren zonder Grenzen en ILI Opleiding.

Veel doelstellingen uit Grenslandagenda al behaald

Veel van de doelstellingen uit de “Grenslandagenda 2021“, die op de vorige Grenslandconferentie werden vastgesteld, zijn al behaald. Zo is op 16 september het netwerk N4 (Netwerk Nederlandse en NRW Niet-politie gerelateerde crisisbeheersing) opgericht en is in Venlo een nieuw Servicepunt Grensoverschrijdende Arbeidsbemiddeling gerealiseerd. Ook zijn er inmiddels 72 scholen gecertificeerd als Euregio-profielschool.

Volgende Grenslandconferentie in Aken

Tijdens de Grenslandconferentie werd tevens aangekondigd waar de volgende conferentie georganiseerd zal worden: in Aken. De vierde Grenslandconferentie zal in maart 2022 plaatsvinden.

De livestream van de Grenslandconferentie 2021 kan hier teruggekeken worden.

Foto: (c) Foto: Land NRW / Andrea Bowinkelmann

SPD wint Duitse verkiezingen

Onder leiding van Olaf Scholz hebben de Duitse sociaaldemocraten de Bondsdagverkiezingen gewonnen: volgens de voorlopige officiële einduitslag komt de SPD uit op 25,7 procent van de stemmen (2017: 20,5 procent). De CDU/CSU verliest een flink aantal stemmen en komt uit op 24,1 procent (2017: 26,8 procent). De opkomst bedroeg 76,6 procent, nagenoeg evenveel als bij de vorige verkiezingen (76,2 procent).

De SPD kende dus een flinke opleving. Aan het begin van de zomer stonden de sociaaldemocraten in de peilingen nog op de derde plek met circa 15 procent. De partij wist echter een flinke inhaalslag te maken

Die Grünen van Annalena Baerbock behaalden het beste resultaat ooit in de Bondsdagverkiezingen, maar blijven met 14,8 procent (2017: 8,9 procent) achter bij de verwachtingen.

11,5 procent van de kiesgerechtigden stemde op de FDP (2017: 10,7 procent).

De rechtspopulistische partij AfD, die bij de verkiezingen in 2017 op de derde plaats eindigde, kreeg nu nog maar 10,3 procent van de stemmen (2017: 12,6 procent). Daarmee werden ze nu vijfde. In Thüringen en Saksen werd de AfD echter de sterkste partij.

Ook Die Linke verliest flink: de partij wist nog maar 4,9 procent (2017: 9,2 procent) van de stemmen binnen te halen. Daarmee haalt de partij de kiesdrempel van 5 procent net niet. Door het districtenstelsel hebben echter zeker drie afgevaardigden zich verzekerd van een zetel in de Bondsdag.

Lastige formatie voor de boeg

Duitsland zal te maken krijgen met een lastige kabinetsformatie. Voor het eerst sinds de jaren vijftig zullen waarschijnlijk drie partijen een nieuwe coalitie gaan vormen.

Op de verkiezingsavond eisten zowel Scholz als Laschet de taak van het vormen van een regering voor zichzelf op. Beiden streven naar een coalitie met Die Grünen en de FDP die nu eerst met elkaar willen praten.

Veranderingen in Bondsdag op stapel

De machtsverhoudingen in de Bondsdag zullen er heel anders uit gaan zien. De zetelverdeling is nog niet definitief bekend, maar zou er volgens de laatste prognoses als volgt uit kunnen zien: SPD van 153 naar 206, CDU/CSU van 200 naar 151, Die Grünen van 67 naar 118, FDP van 80 naar 92, AfD van 94 naar 83, Die Linke van 96 naar 39.

Normaal gesproken duurt het na de verkiezingen ongeveer één tot drie maanden voordat een nieuw kabinet wordt beëdigd. Tot nu toe werd de kabinetsformatie in de meeste gevallen voor kerst afgerond. Op één uitzondering na: na de verkiezingen van 2017 duurde de kabinetsformatie bijna een half jaar. Uiteindelijk kwam er toen onder leiding van de CDU/CSU een ‘Grote Coalitie’ (CDU/CSU samen met SPD). Scholz en Laschet lieten zondag beide weten voor Kerstmis klaar te willen zijn.

SPD-lijststrekker Scholz wil het voortouw nemen in de regeringsformatie en Angela Merkel als Bondskanselier opvolgen. Veel kiezers hebben volgens hem duidelijk gemaakt dat het tijd is voor veranderingen. Het lijkt waarschijnlijk dat de huidige vicekanselier en minister van Financiën zal streven naar een ‘stoplichtcoalitie’ met Die Grünen en de FDP.

Ondanks zijn nederlaag wil Laschet ook proberen een akkoord te bereiken over een coalitie met Die Grünen en de FDP. Laschets CDU behaalde in Noordrijn-Westfalen 26 procent van de ‘Zweitstimmen’, die bepalen hoeveel zetels een partij in het Duitse parlement krijgt. Dat is 6,6 procent minder dan in 2017. De SPD kwam in Noordrijn-Westfalen met 29,1 procent en een plus van 3,1 procent als winnaar uit de stembus. De CDU/CSU zal alles doen wat in haar macht ligt om onder haar leiding een regering te vormen, aldus de huidige minister-president van Noordrijn-Westfalen. “Duitsland heeft nu een coalitie voor de toekomst nodig die ons land zal moderniseren.” CSU-leider Markus Söder liet weten te geloven in een Jamaica-coalitie (CDU/CSU, Die Grünen en FDP). Tijdens de verkiezingscampagne had hij nog zijn bedenkingen geuit over het feit dat de CDU/CSU opnieuw het kabinet zou gaan leiden wanneer de partij niet de sterkste zou worden.

FDP-leider Christian Lindner herhaalde zijn voorkeur voor een coalitie met de CDU/CSU en de Grünen. “De inhoudelijke overeenkomsten tussen de CDU/CSU en de FDP zijn het grootst”, zei hij. Tegelijkertijd benadrukte hij dat democratische partijen gesprekken nooit mogen uitsluiten.

 

 

Think global act local: opnieuw aandacht voor de SDG’s in het Duits-Nederlandse grensgebied

Vandaag vieren de Sustainable Development Goals hun zesde verjaardag. Voor de tweede keer hijsen Doede Sijtsma van de Provincie Gelderland en Willemijn van der Toorn, consul van het consulaat-generaal der Nederlanden in Düsseldorf de veelkleurige SDG-vlag in plaats van onze landskleuren. De speciale SDG-vlag wordt in Nederland – bij ministeries in Den Haag, maar bijvoorbeeld ook in Arnhem op het Huis der Provincie gehesen. Ook internationaal laat Nederland met het hijsen van de vlag op ambassades en consulaten zien waar het voor staat.  In Düsseldorf, waar vertegenwoordigers van de grensprovincies een verdieping delen met het Nederlandse consulaat-generaal, is dit reden samen de vlag te hijsen.

Ook in de samenwerking tussen Nederland en Duitsland speelt duurzaamheid een belangrijke rol. Om dat nog eens te benadrukken werd net als vorig jaar de opvallende vlag van de Sustainable Development Goals gehesen door consul Willemijn van der Toorn en Doede Sijtsma, de vertegenwoordiger van de provincie Gelderland in Duitsland.

Willemijn van der Toorn en Doede Sijtsma

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Juist in de samenwerking tussen Nederland en Duitsland speelt duurzaamheid een belangrijke rol.

Willemijn van der Toorn: “Wanneer we in 2030 een betere wereld willen, moeten we nu diegenen ondersteunen die dat vorm willen geven. De pandemie heeft de jeugd zwaar geraakt en juist nu komt het eropaan jong en oud aan te sporen samen een weg uit de crisis te zoeken en bij te dragen aan het realiseren van de duurzame ontwikkelingsdoelen.”

Doede Sijtsma: “Juist in de grensoverschrijdende samenwerking zijn er, bijvoorbeeld in het komende Interreg-VIA-programma Deutschland-Nederland, investeringen van Rijk en provincies in duurzame technologie en innovatie. Zo vormt duurzaamheid ook de komende jaren weer een belangrijk onderdeel van de gezamenlijke investeringen van Nederland en Duitsland in het grensgebied. Een voorbeeld van samenwerking gericht op duurzaamheid is het RH2INE-project, waar gewerkt wordt aan de inzet van waterstof als energiedrager in de binnenvaart.”

Peter van ’t Hoog (gedeputeerde Provincie Gelderland) hijst de vlag op het Huis der Provincie in Arnhem 

Enschede en Münster nu officieel partnersteden

Onno van Veldhuizen (links) en Markus Lewe (rechts)

Al decennia zijn ze goede buren, en er zijn al talloze gezamenlijke projecten uitgevoerd – maar officiële partnersteden waren Enschede en Münster nog niet. Sinds dinsdag 21 september is dat echter wel het geval. Toen werd het jumelagehandvest in de Friedenssaal in Münster ondertekend, waardoor de hechte vriendschap nu ook schriftelijk vastgelegd is. Beide steden wilden de stedenband eigenlijk vorig jaar al bekrachtigen, maar door de coronapandemie moest het officiële moment tot nader order uitgesteld worden.

Na een gezamenlijke vergadering van de gemeentebesturen van beide steden ondertekenden Onno van Veldhuizen, burgemeester van Enschede, en Markus Lewe, burgemeester van Münster, het jumelagehandvest. Lewe verwees naar de lange traditie van samenwerking met Enschede en de al even lange lijst met toekomstige projecten. Als voorbeeld noemde hij het gezamenlijke verkeersbeleid, zoals de treinverbinding Zwolle-Münster. “We werken met veel plezier aan zulke projecten”, aldus Lewe. Van Veldhuizen was het met hem eens: “Dit is een heel goed begin van een heel goede toekomst.” Ook hij noemde de goede samenwerking en wees op de steun van Münster tijdens de coronapandemie: “Jullie waren er voor ons in tijden van nood en hebben ons letterlijk geholpen om weer lucht te krijgen.”

Veel contacten tussen beide steden

In 2017 werd al een intentieverklaring ondertekend met als doel de kennisoverdracht tussen de gemeentebesturen te stimuleren. Sindsdien hebben beide burgemeesters regelmatig informatie uitgewisseld, en hebben 20 gemeentelijke afdelingen contact gelegd met hun pendant in Münster. Daarnaast werken steeds meer bedrijven over de grens heen samen en bestaan er talloze culturele contacten. Twenteboard werkt samen met de Duitse IHK en Wirtschaftsförderung, net als Universiteit Twente en de Westfälische Wilhelms-Universität Münster. Tot slot is er veel contact tussen Provincie Overijssel en de Bezirksregierung Münster. Doordat Enschede en Münster allebei in de Euregio liggen, kunnen binationale projecten ook door Europese subsidies worden ondersteund.

Nederlandse wieg staat in Münster

Enschede wordt beschouwd als de meest Duitse stad van Nederland. De helft van de internationale studenten in deze grensstad komt bijvoorbeeld uit Duitsland. Omgekeerd wordt in het Haus der Niederlande in Münster de opleiding ‘Niederlandestudien’ aangeboden. Münster geldt als de wieg van Nederland: hier werd in 1648 de Vrede van Münster getekend, waarmee de Tachtigjarige Oorlog tot een einde kwam. De Nederlandse afgevaardigden woonden tijdens de onderhandelingen in het Krameramtshaus, waar nu het Haus der Niederlande gevestigd is.

Op de foto: Onno van Veldhuizen (l) en Markus Lewe

Vlaggen symboliseren grensoverschrijdende samenwerking bij Nederlands-Duits politiebureau

Er wapperen nieuwe vlaggen voor het Nederlands-Duitse politiebureau in Dinxperlo. V.l.n.r. Michiel Brok, Elisabeth Kroesen, locoburgemeester van Bocholt Jürgen Schütte, Jimmy Gecer, Addy Donderwinkel en Freek Diersen, vicevoorzitter van de Internationale Adviescommissie Bocholt-Aalten. (c) Stadt Bocholt Petra Taubach

Voor het Nederlands-Duitse politiebureau in Dinxperlo wapperen sinds dinsdag 14 september drie extra vlaggen, gehesen door drie politieagenten. Met de vlaggen wordt de grensoverschrijdende eenheid nog eens extra benadrukt. De locoburgemeester van de stad Bocholt, Elisabeth Kroesen, en een Nederlands-Duits politieteam waren ook aanwezig. Daarnaast was Freek Diersen, de vicevoorzitter van de Internationale Adviescommissie Bocholt-Aalten, van de partij.

Er werden weliswaar ‘slechts’ vlaggen gehesen, maar de symboliek erachter is des te belangrijker. De vlag met het wapen van de stad Bocholt, de Nederlandse, de Duitse en Europese vlag en de vlag van de gemeente Aalten wapperen inmiddels voor de grensoverschrijdende politiepost. Ze symboliseren hier expliciet het leven in de grensstreek. “Wij zijn één Europa!” aldus Freek Diersen. Het Nederlands-Duitse politiebureau is volgens hem de belichaming van een gezamenlijke Europese gedachte. Het is sinds 1999 in Dinxperlo te vinden.

Het idee van een Europese politiemacht

Politieagenten van de twee landen werken hier samen. Zij leveren een bijdrage aan het slechten van interculturele barrières en aan de vorming van een Europese eenheid. Zonder deze eenheid zou bijvoorbeeld rechtsvervolging in de grensstreek niet mogelijk zijn. Al ruim 20 jaar draagt het gemeenschappelijke politiebureau bij aan de veiligheid in de grensplaats.

Goede samenwerking ook in de toekomst

Niet alleen nu, maar ook in de toekomst is de aanwezigheid van het Nederlands-Duitse politiebureau van bijzondere betekenis. Deze gemeenschappelijke weg moet in de toekomst in de grensregio verder worden ingeslagen. Een ander goed voorbeeld daarvan is de grensoverschrijdende brandweerpost CrossFire. Voor de toekomst van Europa is het van belang om samen op te trekken, ondanks verschillende randvoorwaarden op het gebied van opleiding en bevoegdheden.

Foto: Er wapperen nieuwe vlaggen voor het Nederlands-Duitse politiebureau in Dinxperlo.
V.l.n.r. Michiel Brok, Elisabeth Kroesen, locoburgemeester van Bocholt Jürgen Schütte, Jimmy Gecer, Addy Donderwinkel en Freek Diersen, vicevoorzitter van de Internationale Adviescommissie Bocholt-Aalten.

(c) Stadt Bocholt Petra Taubach

Duitsland kiest: Bundestagswahl op 26 september

Na 16 jaar bondskanselierschap komt er binnenkort een einde aan het regeringstijdperk van Angela Merkel (CDU/CSU). Tijdens de Duitse Bondsdagverkiezingen op zondag 26 september aanstaande is zij niet langer verkiesbaar. Armin Laschet (CDU/CSU), Olaf Scholz (SPD) en Annalena Baerbock (Die Grünen) strijden om haar opvolging en de gunst van de kiezer. Naar schatting 60,4 miljoen Duitse kiesgerechtigden mogen aanstaande zondag een nieuw parlement kiezen. 

De SPD van de huidige vice-bondskanselier en minister van Financiën Olaf Scholz lijkt volgens de actueelste peilingen met 25,2 procent van de stemmen goede kans te maken om de grootste partij te worden. Dat zou een stijging van 4,7 procent ten opzichte van de laatste Bondsdagverkiezingen in 2017 betekenen. De CDU/CSU van partijvoorzitter en minister-president van Noordrijn-Westfalen Armin Laschet bevindt zich daarentegen volgens de statistieken in een neerwaartse spiraal en komt uit op 21,6 procent van de stemmen, een daling van 11,3 procent ten opzichte van 2017. Die Grünen onder leiding van partijvoorzitter Annalena Baerbock lijken met een plus van 7,2 procent vooralsnog te mogen rekenen op de grootste winst aan stemmen en zouden uitkomen op 15,6 procent. Deze partijen liggen daarmee het meest op koers om de grootste partij te worden – en dus de nieuwe bondskanselier te leveren.

Op geruime afstand volgen de Alternative für Deutschland (AfD), Die Linke en de Freie Demokratische Partei (FDP). Naast de genoemde partijen doen nog 47 andere partijen mee aan de verkiezingen. Deze partijen hebben momenteel geen zitting in de Bondsdag en de kans is aanwezig dat zij de in Duitsland geldende kiesdrempel van 5 procent niet zullen halen.

Gekozen samenstelling

De Bondsdag is het enige bestuursorgaan dat gekozen wordt door de Duitse bevolking. Het Duitse systeem kent twee stemmen: door middel van de ‘Erststimme’ kiezen de burgers een Bondsdagkandidaat uit hun eigen regio, en aan de hand van de ‘Zweitstimme’ wordt vervolgens gekozen hoe veel zetels iedere partij in de Bondsdag krijgt. De Bondsdag kent een kiesdrempel van 5 procent, wat betekent dat een partij minstens 5 procent van alle stemmen nodig heeft om plaats te mogen nemen in de Bondsdag. In totaal zitten er minimaal 598 afgevaardigden in het parlement, maar afhankelijk van het aantal stemmen kunnen dit er ook meer zijn. Op dit moment zijn het er maar liefst 709.

Coalitie met drie partijen?

Sinds de jaren ‘60 van de vorige eeuw wist Duitsland altijd met twee partijen een meerderheidskabinet te vormen. Dat tij zou dit jaar wel eens kunnen keren: om een meerderheid te kunnen vormen zijn er dit jaar wellicht drie partijen nodig. Een van de opties is bijvoorbeeld een Jamaica-coalitie bestaande uit CDU/CSU (zwart), die Grünen (groen) en de liberale FDP (geel). Door de opmars van de SPD lijkt ook een andere combinatie steeds waarschijnlijker: SPD-FDP-Groenen (de stoplicht-coalitie). In het laatste geval zou de CDU/CSU voor het eerst in zestien jaar in de oppositiebankjes moeten plaatsnemen.

De Bondsdagverkiezingen zijn echter nog lang geen gelopen race. Maar liefst 40 procent van de Duitse kiesgerechtigden geeft volgens een onderzoek in opdracht van de Frankfurter Allgemeine Zeitung aan nog niet te weten waar hun stem naar uitgaat.

Nederland geeft Duitsland weer geel reisadvies

Door het oplopende aantal besmettingen in Duitsland heeft de Nederlandse regering Duitsland per zaterdag 4 september weer een geel reisadvies gegeven. Daardoor moet vanaf maandag 6 september iedereen die vanuit Duitsland naar Nederland reist een coronabewijs kunnen laten zien: een bewijs van vaccinatie, negatieve test of genezing.

Uitzonderingen voor o.a. korte verblijven en grenspendelaars

Er bestaan enkele uitzonderingen op deze regel, bijvoorbeeld kinderen jonger dan 12 jaar. Ook reizigers die minder dan 12 uur in Duitsland zijn geweest of minder dan 12 uur in Nederland zullen verblijven, hoeven bij aankomst in Nederland geen coronabewijs te kunnen laten zien.

Daarnaast vormen grenswerkers, grensstudenten en grensscholieren een uitzondering. Ook zij hoeven geen coronabewijs bij zich te hebben. Zij moeten wel kunnen aantonen dat ze in het ene land wonen en in het andere land werken, studeren of naar school gaan. Dat kunnen ze doen door bijvoorbeeld een huurcontract of een verklaring van een overheid, een arbeidsovereenkomst, een werkgeversverklaring, een bewijs van inschrijving bij een onderwijsinstelling of een verklaring van een onderwijsinstelling te laten zien.

Negatieve test: vereisten

Zowel een pcr-test als een antigeentest (sneltest) worden geaccepteerd. Een zelftest is niet toegestaan. De pcr-test mag maximaal 48 uur oud zijn; de antigeentest maximaal 24 uur.

Andries Heidema gastspreker op Sommerfest Bezirksregierung Münster: “Grensoverschrijdende samenwerking wordt deel van ons DNA”

“Samen zijn we sterker dan alleen.” Dat benadrukte Andries Heidema, Commissaris van de Koning van Overijssel, in zijn toespraak tijdens het Sommerfest van de Bezirksregierung Münster twee weken geleden. Voor de jaarlijkse bijeenkomst had Regierungspräsidentin Dorothee Feller naast gastspreker Heidema diverse personen uit het bedrijfsleven, het maatschappelijke veld, het onderwijs en verschillende overheden uitgenodigd.  

Tijdens zijn toespraak stond Heidema als eerste stil bij de hoogwaterramp in juli, waarbij in Noordrijn-Westfalen en Rijnland-Palts meer dan 180 doden vielen. Heidema benadrukte het belang van grensoverschrijdende communicatie tijdens rampen en noemde enkele voorbeelden van grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van watermanagement. Grensoverschrijdende samenwerking is volgens hem essentieel voor de toekomst: “De grote uitdagingen – niet alleen op het gebied van watermanagement, maar ook op het gebied van economie, natuur, energie, mobiliteit en levenskwaliteit – stoppen niet aan de grens. Ontwikkelingen aan onze kant van de grens hebben invloed op het leven aan de andere kant van de grens, en andersom. De thema’s zijn te groot om in ons eentje aan te gaan. We pakken dat als buren samen aan.”

“We moeten vechten voor dat wat we opgebouwd hebben”

Ook de coronacrisis kwam aan bod. Heidema merkte op dat voor veel inwoners van de grensregio de grens plotseling weer zichtbaar en voelbaar was, na lange tijd vrijwel niet meer bestaan te hebben. Dat had grote gevolgen voor het leven in de grensregio. “Plotseling hadden we het over ‘de’ Nederlanders, ‘de’ Belgen of ‘de’ Duitsers, en veel minder over buren of gewoon Europeanen. Het liet zien hoe fragiel iets kan zijn, terwijl we dachten dat zulke situaties in Europa en vooral aan onze grenzen niet meer bestonden”, aldus Heidema. “Het laat zien dat we elke dag moeten werken aan dat wat ons verbindt, dat we moeten vechten voor dat wat we opgebouwd hebben.”

Veel kansen voor grensoverschrijdende samenwerking

Heidema liet tevens zijn licht schijnen over de kansen die er op bijvoorbeeld de grensoverschrijdende arbeidsmarkt zijn. Volgens hem is hier de koppeling met onderwijs van groot belang. Daarnaast sprak hij over de grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van hernieuwbare energie en waterstof. “Niet voor niets heeft Oost-Nederland zich aangesloten bij de grensoverschrijdende waterstofalliantie, die door Bezirk Münster geïnitieerd is.” Tot slot ziet Heidema ruimte voor verbetering op het gebied van grensoverschrijdende veiligheid: “De grens vormt op dit moment een soort kans voor de criminaliteit, doordat er gebruik wordt gemaakt van de verschillen tussen wetten en structuren aan beide kansen van de grens. Deze worden tegen elkaar uitgespeeld”, aldus Heidema. “Ik ben blij dat ook op dit gebied stappen zijn gezet om de samenwerking te verbeteren.”

3G-concept

Door de uitbraak van de coronapandemie kon de bijeenkomst vorig jaar niet plaatsvinden. Dit jaar was dat wel mogelijk, doordat het evenement in zijn geheel buiten plaatsvond en het 3G-concept gehanteerd werd: alle bezoekers moesten een bewijs van vaccinatie, negatieve test of genezing kunnen laten zien.

Foto: Andries Heidema. (c) Provincie Overijssel

Noordrijn-Westfalen viert 75-jarig bestaan

De Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen mocht afgelopen week een heleboel kaarsjes uitblazen: op maandag 23 augustus vierde de deelstaat namelijk zijn 75e jubileum. Op het programma stonden verschillende festiviteiten , waaronder een zomerconcert en een officiële plechtigheid. Hiervoor waren verschillende hoogwaardigheidsbekleders uitgenodigd, zoals de minister-president van Noordrijn-Westfalen, Armin Laschet, en bondskanselier Angela Merkel. De verjaardag van de deelstaat wordt in de komende weken nog uitvoerig gevierd, met onder andere een jubileumtruck die langs verschillende dorpen en steden in Noordrijn-Westfalen zal rijden.

De Britten legden 75 jaar geleden met ʺOperation Marriageʺ van de toenmalige Britse militaire regering de basis voor de huidige deelstaat. Zo ontstond op 23 augustus 1946 Noordrijn-Westfalen door een samenvoeging van de Pruisische provincie Westfalen, het noordelijke deel van de Pruisische Rijnprovincie en de ‘Regierungsbezirken’ Aken, Düsseldorf en Keulen. In 1947 werd ook de regio Lippe onderdeel van de deelstaat.

Muziekstukken in slottuin

De feestelijkheden begonnen op 21 augustus met het jaarlijks terugkerende zomerconcert. Het deelstaatorkest Philharmonie Südwestfalen bracht in de slottuinen van Slot Nordkirchen in Kreis Coesfeld verschillende muziekstukken ten gehore. Naast premier Laschet waren ook enkele inwoners van Regierungsbezirk Münster als eregast uitgenodigd, omdat zij tijdens de coronapandemie een bijzondere prestatie hadden geleverd.

Officiële plechtigheid op paardenrenbaan

De officiële plechtigheid vond op 23 augustus zelf plaats op de paardenrenbaan in Düsseldorf. Hier ontving Laschet naast bondskanselier Merkel en Landtagpresident André Kuper verschillende buitenlandse gasten. Noordrijn-Westfalen onderhoudt al meer dan twintig jaar nauwe betrekkingen met Ghana; daarom was ook de Ghanese President Nana Akufo-Addo voor de feestelijkheden uitgenodigd. Vanwege de goede vriendschap met het Verenigd Koninkrijk en hun rol bij het oprichten van de deelstaat was tevens Greg Hands, de Britse minister voor Handel, aanwezig. Gedurende de avond werden er meerdere toespraken gehouden en was er een muzikaal programma met verschillende internationaal gerenommeerde musici uit de deelstaat.

Cohesie en gemeenschappelijkheid centraal

ʺNoordrijn-Westfalen staat voor verbondenheid en solidariteit, voor de vaardigheid om te veranderen, voor verscheidenheid en openheid. Al bij de oprichting 75 jaar geleden hebben deze sterke punten een eenheid gemaakt van regio’s die aanzienlijk van elkaar verschilden. Wat 75 jaar geleden begon als verstandshuwelijk, is vandaag de dag een deelstaat waar cohesie en gemeenschappelijkheid centraal staan. Dat maakt mij als minister-president trotsʺ, aldus Laschet.

Verlichting, jubileumtruck en feest

De feestelijkheden zijn daarmee nog niet klaar. Op zaterdagmiddag 28 en zondagmiddag 29 augustus wordt er in Düsseldorf een klein feest georganiseerd. Hier kunnen inwoners meer leren over de verscheidenheid aan kunstenaars in Noordrijn-Westfalen, alsook vrijwilligerstaken en de bio-economie. Ook worden belangrijke gebouwen in Noordrijn-Westfalen in de week van 23 t/m 30 augustus ’s avonds in de kleuren van de deelstaatvlag verlicht.

Daarnaast zal de komende weken een jubileumtruck in de deelstaat rondrijden. Deze zal in totaal 29 verschillende dorpen en steden aandoen en op 2 en 3 oktober als laatste stop Halle an der Saal aandoen, op de dag van de Duitse Eenheid. Bij elke tussenstop zal een kopie van de originele oprichtingsoorkonde worden overhandigd aan een afgevaardigde van de stad of het dorp. Ook is er een film te zien en kan er een quiz over Noordrijn-Westfalen worden gedaan.

Meer informatie over de route van de jubileumtruck is te vinden op de website van de deelstaat Noordrijn-Westfalen.

Foto: (c) Land NRW / Andrea Bowinkelmann

Lijnbus Aalten-Bocholt in gebruik genomen

In december 2017 en januari 2018 reden als proef dagelijks bussen tussen Aalten (NL) en Bocholt (D). Naar aanleiding van deze proef werd besloten om de lijndienst definitief te maken. Afgelopen juni werd de overeenkomst over lijnbus C1 ondertekend door Jan van der Meer (Provincie Gelderland) en Thomas Kerkhoff (burgermeester Bocholt). Op 18 augustus werd de lijndienst officieel in gebruik genomen.

Lijnbus C11 zorgt daarmee voor een verbinding tussen het Nederlandse en Duitse spoornet en vult een gat in de regio. Vanaf station Aalten kunnen reizigers een trein pakken naar Winterswijk en Arnhem en van daaruit naar de rest van Nederland. Via station Bocholt kan er onder andere naar Wesel en Düsseldorf gereisd worden, en dat geldt ook voor verschillende andere grote steden en spoorknooppunten in het Roergebied. De burgermeester van Aalten, Anton Stapelkamp, laat weten erg blij te zijn met de bus. Hij hoopt dan ook dat er veel gebruik van wordt gemaakt.

Eerste dag C11 nog rustig

Door de vakantieperiode was het nog wel rustig op de eerste dag. De buschauffeur vertelde dat nog geen enkele passagier was meegereden, na vijf uur rijden. Tijdens de proef drie jaar geleden werd er vooral op doordeweekse dagen gereden en waren er dagelijks gemiddeld 90 reizigers. Driekwart van de passagiers was Duits. Hiervan waren de meesten scholieren.

Gebruik OV-chipkaart niet mogelijk

Reizigers naar Aalten of Bocholt moeten wel rekening houden met enige beperkingen. Zo kan er niet met een Nederlandse OV-chipkaart gereisd worden. Passagiers kunnen in plaats daarvan bij de buschauffeur een kaartje kopen. Een enkeltje kost € 2,20. De bus rijdt doordeweeks elk uur op het volle uur van 7.03-20.03 uur van Aalten naar Bocholt. In het weekend vertrekt buslijn C11 om 8.03 uur vanuit Aalten. De laatste bus naar Bocholt vertrekt om 16.03 uur.

Gat in vervoer grensstreek

Het gat in vervoer tussen het Nederlandse en Duitse spoornet werd veroorzaakt door het opheffen van de spoorlijnen tussen de Achterhoek en het Westmünsterland. De Bocholtse Baan leidde van Winterswijk naar Bocholt, maar was geen lang leven beschoren. Hij werd opgezet in 1878, maar werd in 1936 al niet meer gebruikt. De andere spoorlijn tussen Winterswijk en Borken was tot 1979 in gebruik en is inmiddels natuurgebied met een fietsroute geworden.