Kreis Kleve: toch gratis coronatests voor Nederlandse grenspendelaars

Grenswerkers in Kreis Kleve krijgen de kosten voor een coronatest toch vergoed. Sinds 6 april moeten zij zich om de 72 uur laten testen om de grens met Duitsland over te mogen steken. Dat ging voor een groot aantal grenswerkers echter gepaard met hoge kosten, aangezien er in Nederland geen kosteloze testmogelijkheden zijn voor mensen zonder klachten. De GGD’en verstrekken bovendien geen Covid-vrij verklaring. Commerciële testcentra doen dit wel, maar rekenen gemiddeld tussen de 60 en 150 euro per test. Een brandbrief van de Euregio’s aan de Nederlandse en Duitse regering bood nu uitkomst.

Kreis Kleve heeft inmiddels laten weten dat nu ook Nederlandse grenspendelaars kosteloos gebruik kunnen maken van de sneltests in Duitse coronatestcentra. De test geldt expliciet alleen voor mensen die geen klachten hebben.

Niet voor tanken of boodschappen

De tests zijn vooral bedoeld voor pendelaars die beroepshalve de grens over moeten. Nederlanders die in Duitsland boodschappen willen doen of tanken, dienen nog steeds een negatief testbewijs bij zich te hebben vóórdat ze de grens oversteken. Grenspendelaars mogen deze test ook in Duitsland laten doen.

Naast de verplichte test is er ook een registratieplicht voor mensen die vanuit Nederland Duitsland binnenkomen. Uitgezonderd hiervan zijn mensen op doorreis en mensen die minder dan 24 uur in Duitsland verblijven. Indien pendelaars meer dan 24 uur in Nederland zijn of voor meer dan 24 uur van Nederland naar Duitsland reizen en ten minste eenmaal per week naar hun woonplaats terugkeren, hoeven zij zich maar één keer per week digitaal te registreren, ook als zij meerdere keren per week pendelen.

Euregio´s roepen Nederlandse en Duitse regering op tot vergoeden van testkosten voor grenswerkers

Dagelijks steken duizenden grenspendelaars de grens met Duitsland en Nederland over om te werken. Nu zij  zich sinds 6 april verplicht om de 72 uur moeten laten testen om de grens over te mogen steken, worden de GrensInfoPunten van de vijf Euregio’s overspoeld met vragen over de kosten van deze tests. De vijf Euregio’s doen nu een gezamenlijke oproep aan de Nederlandse en Duitse regering om de testkosten te vergoeden.

De brief is ondertekend door Christoph Almering (EUREGIO Gronau), Sjaak Kamps (Euregio Rijn-Waal), Maike Hajjoubi (euregio rijn-maas-noord), Michael Dejozé (Euregio Maas-Rijn) en Karel Groen (Eems Dollard Regio).

Flinke kostenpost voor Nederlandse grenswerkers

Vooral mensen die niet in loondienst zijn bij een Duits bedrijf krijgen te maken met hoge kosten. Zij vallen buiten de eenmaal per week veprlichte test die voor Duitse bedrijven waarschijnlijk vanaf halverwege volgende week gaat gelden. Nederlandse grenswerkers in Duitse loondienst kunnen zich via hun Duitse werkgever laten testen, maar kunnen alsnog te maken krijgen met een flinke kostenpost. Een Duitse werkgever hoeft namelijk in principe maar één test per week aan te bieden. De Nederlandse GGD’en nemen echter geen testen af bij mensen zonder klachten en geven bovendien geen officieel testbewijs af. Deze taak hebben commerciële partijen nu op zich genomen. De kosten daarvoor zijn echter niet gering en bedragen tussen de 60 en 150 euro per week. Grenspendelaars die dagelijks voor hun werk de grens over moeten steken, moeten zich twee keer per week laten testen. Dit veroorzaakt 120 tot 300 euro aan testkosten per week, oftewel 480 tot 1200 euro per maand.

De Euregio´s zijn van mening dat deze kosten voor werkgevers en werknemers te hoog zijn. De vijf Euregio’s roepen daarom zowel de Nederlandse als de Duitse overheid op om dit gezamenlijk op te lossen. Nederlandse en Duitse grenswerkers zouden hetzelfde behandeld moeten worden als werknemers in Nederland en Duitsland en door verplichte testen dan ook geen extra kosten hoeven maken.

Geen pleidooi voor grensoverschrijdende recreatieve uitjes

Dit pleidooi van de Euregio’s is uitdrukkelijk niet bedoeld om het doen van boodschappen, tanken over de grens of uitstapjes weer mogelijk te maken. Ook is het niet de intentie om de impact van het coronavirus te bagatelliseren. Het doel van de vijf Euregio’s is om het noodzakelijke (economische) grensverkeer niet te belemmeren, maar op een eerlijke manier te steunen door de kosten daarvoor te dragen en een testinfrastructuur in Nederland te ontwikkelen. Dit geldt ook voor noodzakelijk grensoverschrijdend familie- en artsbezoek en voor scholieren en studenten die in het buurland naar school gaan of hier een opleiding volgen.

Nieuwe Kamerbrief ’Groeien aan de grens’

De Nederlands-Duitse grens is door de coronapandemie en de door Duitsland ingestelde testplicht voor mensen die vanuit Nederland de Duitse grens willen oversteken, momenteel weer even voelbaarder dan ooit. Desalniettemin kon er in de afgelopen regeringsperiode van kabinet Rutte III weer een aantal stappen worden gezet op het gebied van grensoverschrijdende samenwerking en het wegwerken van grensbelemmeringen. Demissionair staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Raymond Knops bracht onlangs de Tweede Kamer in een Kamerbrief op de hoogte van de ontwikkelingen in de afgelopen jaren. Ook gaf hij aan op welke terreinen er nog onbenutte kansen liggen.

In het regeerakkoord staat vermeld dat het kabinet zich sterk wil maken voor het oplossen van knelpunten aan de grens: “Het kabinet maakt werk van het wegnemen van belemmeringen die mensen ervaren in de grensregio’s. Samen met Duitse en Belgische overheden, met name de deelstaten Noordrijn-Westfalen, Nedersaksen en Vlaanderen, worden de belangrijkste knelpunten op het terrein van infrastructuur en sociale zekerheid en werkgelegenheid aangepakt.” Naast het aanpakken van knelpunten en verbeteren van de randvoorwaarden lag de focus op het optimaliseren en inhoudelijk prioriteren van governance en het anticiperen op de EU en de Benelux.

Grensoverschrijdende initiatieven

Met het programma ‘Onbegrensd’ stimuleerde het kabinet een kleine dertig initiatieven op het gebied van sport en cultuur. Ook de Regio Deals, gesloten met acht grensregio’s, gaven een stimulans aan grensoverschrijdende initiatieven, waaronder de oprichting van het Grenslandcollege in de Achterhoek. Op het gebied van onderwijs zijn verschillende acties in gang gezet, waaronder het vereenvoudigen van de procedures omtrent grensoverschrijdende stages en opleidingen, om later over de grens aan de slag te kunnen. Op de arbeidsmarkt is de duurzame financiering van de GrensInfoPunten een belangrijk resultaat. Ook is geregeld dat Duitse en Belgische grensarbeiders sinds september 2020 een DigiD kunnen aanvragen om gebruik te maken van de digitale dienstverlening van de Nederlandse overheid. Bovendien zijn er belangrijke stappen gezet op het gebied van grensoverschrijdende spoorverbindingen. Voor de Wunderline (Groningen-Bremen) zijn afspraken gemaakt om de eerste bouwfase te starten. Vanaf 2025 zullen er treinen rijden tussen Eindhoven en Düsseldorf en vanaf 2024 wordt de reistijd van de Intercity Amsterdam-Berlijn met een half uur verkort. Daarnaast werd de Leidraad Grenseffecten opgesteld, die moet borgen dat er aandacht is voor eventuele grenseffecten bij de ontwikkeling en implementatie van nieuw beleid. Om te zorgen dat beleid grensoverschrijdend succesvol kan zijn, kan gebruik worden gemaakt van het grensdataportaal van het CBS en de partners in de buurlanden. Hierin worden feiten en cijfers over de situatie in de grensregio gedocumenteerd.

Governance

Dé belangrijkste voorwaarde voor het wegnemen van grensbelemmeringen: elkaar zien en elkaar spreken, zo staat te lezen in de brief. Een belangrijke randvoorwaarde om samen te werken, vraagstukken te agenderen en afspraken daarover te maken, vormt governance: het organiseren van structureel overleg tussen alle partners in de grensoverschrijdende samenwerking. Een voorbeeld daarvan is de tweejaarlijkse regeringsontmoeting tussen Nederland en Noordrijn-Westfalen, met in het verlengde daarvan de Grenslandagenda. Ook de jaarlijkse Grenslandconferentie, die dit jaar op 30 september in Enschede gehouden zal worden, dient in deze context te worden genoemd.

Met Nedersaksen wordt samengewerkt in de vorm van de Triloog, die in december 2020 voor de eerste keer plaatsvond. De inhoud van deze samenwerking is vastgelegd in de Samenwerkingsagenda, met thema’s als economie, arbeidsmarkt, onderwijs, klimaat, infrastructuur en natuur.

Cross Border Task Force Corona

Het nieuwste instrument in de grensoverschrijdende governance is de Cross Border Task Force Corona, die onlangs haar eerste verjaardag vierde. Doel van de samenwerking is om informatie uit te wisselen tussen de buurlanden, samenhang tussen maatregelen te bevorderen en negatieve grenseffecten te voorkomen. Op die manier kon ervoor worden gezorgd dat de Nederlands-Duitse grens gedurende de coronapandemie voor noodzakelijk verkeer open kon blijven.

Europa in het klein

“Europa begint in de grensregio. Hier is Europese integratie tastbaar”, aldus staatssecretaris Raymond Knops in de Kamerbrief. Grensoverschrijdende samenwerking kan de verschillen tussen lidstaten overbruggen. Andersom kunnen door Europa en de samenwerking binnen de Benelux Unie grensoverschrijdende samenwerkingsinitiatieven worden gesteund, met behulp van financiële, juridische en andere instrumenten. Interreg-gelden zijn hierin een belangrijk middel, zo blijkt uit de brief. Ook de voorbereiding voor de nieuwe Interreg-programmaperiode 2021-2027 is al in een vergevorderd stadium, met aandacht voor de innovatiekracht van de regionale economie, de energietransitie, vergroening van de grensregio en het verminderen van de barrièrewerking van de grenzen.

Grensoverschrijdend potentieel niet of onvoldoende benut

De leefwereld van bewoners en de economie stoppen niet aan de grens, zo leerde de staatssecretaris tijdens een groot aantal werkbezoeken aan beide zijden van de grens. Hoewel de aandacht voor de kansen in de grensregio’s de afgelopen jaren is gegroeid, moet echter worden geconcludeerd dat veel grensoverschrijdend potentieel nog niet of nauwelijks wordt benut. Dat komt niet alleen door cultuurverschillen en verschillen in wet- en regelgeving, maar ook door de manier waarop in politieke, bestuurlijke en ambtelijke kringen naar de grensregio’s wordt gekeken. “Grensregio’s worden, zo heb ik ervaren, nog te vaak beschouwd en behandeld als letterlijk marginale, aan de rand van het land gelegen gebieden. Het idee dat in Nederland werkgelegenheid en goede toekomstperspectieven zijn samengebald in de Randstad en dat de grensregio voor krimp en leegstand staat, is echter een hardnekkig misverstand”, aldus staatsecretaris Knops. Marktleiders en innovatieve startups komen steeds vaker ook uit de grensregio’s, die samenwerken met partners in het buurland. Eén van de voorbeelden daarvan is het HEAVENN-project rond de inzet en productie van waterstof in samenwerking met Nedersaksen. Een ander lichtend voorbeeld is de grensoverschrijdende samenwerking bij de ontwikkeling van de Einstein Telescoop, voor het detecteren en bestuderen van zwaartekrachtgolven.

Ontwikkelingsperspectief

Knops pleit in de Kamerbrief voor een ontwikkelingsperspectief waarin beter wordt ingespeeld op de specifieke kenmerken en mogelijkheden van de grensregio’s. “Juist daar kunnen we nieuwe wegen inslaan en werken aan de oplossingen van de toekomst. Juist daar kunnen bedrijven optimaal profiteren van de nabijheid van grote afzetmarkten aan de andere kant van de grens en in de rest van Europa.” Op deze manier blijft het motto ‘Geen grenzen aan de groei, maar groeien aan de grens’ relevant. Om dat te kunnen realiseren is het noodzakelijk dat grensoverschrijdende samenwerking bestuurlijk en ambtelijk steviger verankerd wordt en de beleidsmatige en financiële ondersteuning op niveau blijft om initiatieven te ondersteunen en knelpunten aan te pakken. “Bestendiging van deze relaties met de buurlanden en de governancestructuren is voor de toekomst dan ook geen luxe, maar een must”, aldus Knops.

Covid-19-dashboard voor Nederlands-Duitse grensregio nu live

www.grenspostdusseldorf.nl/coronadashboard

Grenspost Düsseldorf heeft op 8 april een Covid-19-dashboard voor de Nederlands-Duitse grensregio gelanceerd. Dit dashboard geeft in één oogopslag inzicht in de besmettingscijfers in de Nederlandse grensgemeenten en de Kreise aan de Duitse kant van de grens. Zeker nu Duitsland Nederland heeft aangewezen als ‘hoogincidentgebied’ is deze informatie zeer relevant.

Per 6 april 2021 is Nederland door Duitsland als hoogincidentgebied ingeschaald. Daardoor gelden er strenge inreisbeperkingen voor personen die vanuit Nederland naar Duitsland willen reizen. Het nieuwe dashboard laat zien hoe het aantal besmettingen met het coronavirus zich aan beide zijden van de grens ontwikkelt. Tevens bevat het dashboard een overzicht van het totale aantal besmettingen in heel Nederland en Duitsland. Het dashboard is te vinden via deze link: https://www.grenspostdusseldorf.nl/coronadashboard/

Verantwoording data

Het grensoverschrijdende Covid-19-dashboard gebruikt openbare data van het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), het Duitse Robert Koch-Institut (RKI) en de Johns Hopkins University. Op het dashboard worden de Nederlandse en Duitse data naast elkaar gelegd om zo de verspreiding van het coronavirus in de grensregio’s weer te kunnen geven. De coronacijfers in de Nederlandse gemeenten en Duitse Kreise kunnen hier goed met elkaar vergeleken worden, doordat het aantal besmettingen op dezelfde manier wordt weergegeven: het dashboard laat zien hoeveel besmettingen er per 7 dagen per 100.000 inwoners zijn.

Overijssels initiatief

Het initiatief voor dit grensoverschrijdende dashboard is ontstaan bij Provincie Overijssel, waarna vanuit Grenspost Düsseldorf ook de grensprovincies Limburg en Gelderland zich aansloten. Het dashboard is geïntegreerd in de website van Grenspost Düsseldorf. Onder de naam Grenspost Düsseldorf zetten de ‘Deutschlandbeauftragten’ van de provincies Gelderland, Limburg, Overijssel en Zuid-Holland zich in voor het versterken van de grensoverschrijdende samenwerking met Duitsland.

Commissaris van de Koning Andries Heidema van Overijssel vindt het goed dat het dashboard er juist nu is. “Natuurlijk zijn de nieuwe maatregelen vanuit Duitsland voor iedereen die de grens regelmatig moet passeren erg vervelend. Juist omdat we zo graag met onze Duitse buren samenwerken. Toch moeten we ook de eerlijke conclusie trekken dat we hier aan de Nederlandse kant aan de bak moeten om de besmettingscijfers naar beneden te krijgen. Ik roep daarom iedereen écht op om zich als goede ‘Nachbarn’ aan alle maatregelen te houden. Want alleen zo krijgen we weer zicht op vrij grensverkeer.”

Wordt het dashboard niet getoond? Klik dan hier

Corona: test- en registratieplicht voor iedereen die van Nederland naar Duitsland reist

Even goedkoop benzine tanken en boodschappen doen in Duitsland is voor Nederlanders vanaf 6 april een stuk lastiger geworden. De Duitse Bondsregering heeft Nederland namelijk met het oog op de hoge coronabesmettingscijfers tot hoogrisicogebied verklaard. Deze inschaling heeft tot gevolg dat vanaf 6 april iedereen die vanuit Nederland naar Duitsland reist een actueel negatief testbewijs van maximaal 48 uur oud bij zich dient te hebben. De huidige uitzonderingsregeling voor het kleine grensverkeer tussen Nederland en Noordrijn-Westfalen komt hiermee te vervallen. Naast de verplichte test is er ook een registratieplicht voor mensen die vanuit Nederland Duitsland binnenkomen. Uitgezonderd hiervan zijn mensen op doorreis en mensen die minder dan 24 uur in Duitsland verblijven. De nieuwe voorschriften gelden voorlopig tot en met 2 mei.

De voorschriften gelden ook voor Duitsers en mensen die in Duitsland woonachtig zijn die om wat voor reden dan ook in Nederland zijn geweest en terug naar Duitsland reizen. Ook grenspendelaars en mensen die familie in de eerste graad in Duitsland bezoeken moeten een negatief testbewijs kunnen laten zien. Voor hen geldt dat dit testbewijs niet ouder dan 72 uur mag zijn. Mensen op doorreis, vervoerders die minder dan 72 uur in Noordrijn-Westfalen verblijven en veiligheidstroepen, brandweerlieden en medewerkers van reddingsdiensten en rampenbestrijding in operationele situaties zijn vrijgesteld van de testplicht. Deze voorschriften gelden ook voor Nedersaksen.

Naast de verplichte test is er ook een registratieplicht voor mensen die vanuit Nederland het land binnenkomen. Uitgezonderd hiervan zijn mensen op doorreis en mensen die minder dan 24 uur in Duitsland verblijven.

“Ik ben opgelucht dat de grens met onze Nederlandse buren openblijft”, zegt Landrätin Silke Gorißen van Noordrijn-Westfalen. “Hoewel ik heel blij ben dat ‘klein grensverkeer’ en grenspendel mogelijk blijven, kijk ik toch met bezorgdheid naar het hoge aantal coronabesmettingen bij onze buren. Daarom doe ik een beroep op iedereen om verantwoordelijkheid te nemen en na te gaan of reizen naar Nederland wel echt noodzakelijk zijn.”

De Duitse politie en douane hebben steekproefsgewijze controles aangekondigd.

Registratieplicht

Iedereen die Duitsland vanuit Nederland binnenreist, moet zich registreren op www.einreiseanmeldung.de.

Op de registratieplicht bestaan de volgende uitzonderingen:

  • Personen op doorreis (door Noordrijn-Westfalen resp. Nederland)
  • Verblijven van max. 24 uur (in Noordrijn-Westfalen resp. Nederland)
  • Personen die beroepshalve grensoverschrijdend personen, producten of goederen transporteren

Testplicht

Personen die vanuit Nederland Duitsland binnenreizen dienen een bewijs van een actueel negatief testresultaat (digitaal of in papiervorm) op zak te hebben. Het testbewijs of het medisch attest moet in het Duits, Engels of Frans zijn opgesteld en moet de naam van de geteste persoon en de datum van de test bevatten. De test (PCR-test of PoC-sneltest resp. zelftest onder toezicht van vakkundig personeel) mag bij het binnenreizen niet ouder dan 48 uur zijn.

Ook hierop gelden enkele uitzonderingen:

    • Personen op doorreis (door Noordrijn-Westfalen resp. Nederland)
    • Personen die beroepshalve grensoverschrijdend personen, producten of goederen transporteren als ze minder dan 72 uur in Noordrijn-Westfalen verblijven
    • Veiligheidsdiensten in interventiesituaties
    • Gegronde specifieke gevallen op aanvraag bij het verantwoordelijke Gesundheitsamt (de Duitse GGD)
    • Ouders of andere personen die minderjarigen met de auto van of naar school, opleiding of werk in Nederland brengen en direct daarna naar Duitsland terugkeren, hoeven evenmin een negatieve testuitslag te tonen.

Grenspendelaars

Voor grenspendelaars (werk, studie, school) die tenminste eenmaal per week naar hun woonplaats terugkeren, geldt dat zij moeten beschikken over een negatief testbewijs dat niet ouder is dan 72 uur. Zij hebben daarmee voldoende aan twee tests per werkweek. Verder mag de test ook meteen na het binnenreizen afgenomen worden, bijvoorbeeld onmiddellijk na aankomst op het werk, op school of in een testcentrum.Indien pendelaars meer dan 24 uur in Nederland zijn of voor meer dan 24 uur van Nederland naar Duitsland reizen en ten minste eenmaal per week naar hun woonplaats terugkeren, hoeven zij zich maar één keer per week digitaal te registreren, ook als zij meerdere keren per week pendelen. De testplicht voor grenspendelaars zorgde onder meer in de Duitse grensplaats Kranenburg al voor lange rijen voor de testcentra.

Familiebezoeken

Een negatieve testuitslag is ook 72 uur geldig voor personen die Duitsland vanuit Nederland binnenkomen om familieleden in de eerste graad, echtgenoten of samenwonende partners te bezoeken of te verzorgen. Na een negatieve coronatest is een bezoek op drie opeenvolgende dagen dus mogelijk zonder een nieuwe test. Als een dagelijks bezoek noodzakelijk is, kunnen verdere uitzonderingen worden toegestaan door het plaatselijke Gesundheitsamt.

Indien deze personen bij binnenkomst in Duitsland geen negatief testbewijs kunnen overleggen, zijn zij verplicht om direct na binnenkomst een coronatest te doen.

Personen die in Duitsland wonen, kunnen voor hun vertrek naar Nederland in een testcentrum gratis een coronasneltest doen en deze bij controle overleggen, voor zover zij binnen 48 danwel 72 uur Duitsland weer binnenreizen. Personen uit het buitenland moeten voor deze tests betalen.

Hieronder een overzicht van de belangrijkste persberichten, besluiten en verordeningen als download.

Persbericht Land NRW: gevolgen van de inschaling van Nederland als hoogrisicogebied

Persbericht Land NRW: testplicht voor reizigers uit Nederland

Persbericht DPA Nedersaksen: gevolgen van de inschaling van Nederland als hoogrisicogebied

Land NRW: Allgemeinverfügung zur Regelung von Ausnahmen von der Testpflicht bei Einreise aus Hochinzidenzgebieten nach § 4 Absatz 2 Nummer 5 der Coronavirus-Einreiseverordnung

Grafschaft Bentheim: Allgemeinverfügung Nr. 3/2021 des Landkreises Grafschaft Bentheim zur Regelung von Ausnahmen von Testpflichten nach § 4 Abs. 2 Nr. 5 Coronavirus-EinreiseV für Grenzpendler/Grenzgänger im Zusammenhang mit dem Coronavirus SARS-CoV-2

Corona-Einreiseverordnung Bundesministerium für Gesundheit
Erste Verordnung zur Änderung der Coronavirus-Einreiseverordnung

Ook op de  website van de Rijksoverheid is bijgewerkte informatie te vinden

Coronavirus en werken in de grensstreek | Coronavirus COVID-19 | Rijksoverheid.nl, Negatief testresultaat en aanmelding verplicht bij reizen naar Duitsland | Coronavirus COVID-19 | Rijksoverheid.nl

H2X: Nederlands-Duits online platform voor waterstof gelanceerd

De EUREGIO, IHK Nord Westfalen en Bezirksregierung Münster hebben het Nederlands-Duitse online platform H2[X] gelanceerd. H2[X] is een digitaal contactpunt voor bedrijven, organisaties, verenigingen, onderzoeksinstellingen en andere organisaties uit het Nederlands-Duitse grensgebied die zich inzetten voor een waterstofeconomie in de regio. Het platform biedt informatie over netwerkmogelijkheden, actualiteiten, financieringsmogelijkheden en best practices uit het EUREGIO-gebied, de regio Emscher-Lippe en Emsland.

Bedrijven, onderzoeksinstellingen, verenigingen en andere organisaties die in de regio bezig zijn met de waterstofeconomie of geïnteresseerd zijn in de toepassing van waterstof, kunnen hun informatie en contactgegevens op het platform achterlaten. Op die manier kunnen zij door anderen worden gevonden en kunnen regionale en grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden tot stand komen. Het platform wordt beheerd door de EUREGIO. De Bezirksregierung en IHK Nord Westfalen zijn sinds anderhalf jaar betrokken bij het netwerken met actoren op het gebied van waterstof in de regio en hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van H2[X]. “De weg naar een waterstofeconomie is nog lang, en we zullen het doel van een klimaatneutrale regio alleen bereiken als we elkaar kennen, samenwerken en in de toekomst samen optrekken”, aldus Dorothee Feller, president van de Bezirksregierung Münster. Zij verklaart dat dit de belangrijkste drijfveer is om actoren uit de regio bij elkaar te brengen.

Waterstof in de energietransitie

Al vele jaren zetten bedrijven, onderzoekers, verenigingen en politici uit de regio zich in voor toekomstgerichte toepassingen van deze technologie, die beslist niet nieuw is. Meer dan 80 jaar geleden werd in de regio Emscher-Lippe het eerste particuliere netwerk voor waterstof aangelegd om de industrie te bevoorraden. Met veel toewijding en inzet van allerlei actoren is Saerbeck in het Münsterland in minder dan 30 jaar uitgegroeid tot een wereldwijd voorbeeld op het gebied van lokale klimaatadaptie. Nu is het een pionier op het gebied van waterstof in de landelijke gebieden. “De energietransitie brengt nieuwe uitdagingen met zich mee. Waterstof uit hernieuwbare energiebronnen kan helpen om deze uitdagingen op lange termijn aan te kunnen gaan”, benadrukt de voorzitter van de IHK Nord Westfalen, Fritz Jaeckel. Met name voor het energie-intensieve mkb en de chemische industrie zijn er veel kansen in de technologie. Tegelijkertijd onderzoeken en ontwikkelen de Fachhochschulen van Münster en Gelsenkirchen oplossingen in én voor de regio. Ook in de machinebouw doen zich nieuwe kansen voor.

Samen op naar een klimaatneutrale samenleving

Ook in het grensgebied gebeurt er al veel op weg naar een klimaatneutrale samenleving. In de oostelijke provincies van Nederland is bijvoorbeeld het Waterstof Cluster opgericht. Hierin zijn meer dan 30 bedrijven, onderzoeksinstellingen en start-ups verenigd. “Samen kunnen we meer bereiken. Door de vele goede ideeën en het enthousiasme voor innovatie aan beide zijden van de grens is er een grote kans voor de grensregio om nog dichter naar elkaar toe te groeien en nieuw potentieel te ontwikkelen”, licht EUREGIO-directeur-bestuurder Christoph Almering toe.

Het waterstofplatform past goed in de nieuwe strategie EUREGIO 2030, waarin de EUREGIO streeft naar een grensoverschrijdend energieconcept met een intensievere Nederlands-Duitse uitwisseling van informatie en ervaringen. Op deze manier draagt het platform bij aan het gebruik van groenere energievormen, wat in overeenstemming is met zowel de EUREGIO-strategie als met de EU (‘Green Deal’).

Cross Border Task Force Corona viert eenjarig jubileum

(c) Land NRW

“Samen geven we een sterk signaal van Europese samenwerking af”: dat is de tussenbalans die de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Raymond Knops, de minister van Europese Zaken van Noordrijn-Westfalen dr. Stephan Holthoff-Pförtner en de ambassadeur van het Koninkrijk België Geert Muylle opmaakten tijdens een gezamenlijke persbriefing van de Cross Border Task Force Corona op 22 maart. Dit deden ze ter gelegenheid van het eenjarig bestaan van deze grensoverschrijdende task force.

In de Cross Border Task Force Corona informeren de Nederlandse, Noordrijn-Westfaalse en Belgische partners elkaar regelmatig over de ontwikkeling van de pandemie in hun land (besmettingscijfers, ontwikkeling op de intensive cares, huidige coronamaatregelen, te verwachten veranderingen) en de mogelijke gevolgen hiervan voor de grensregio. Noordrijn-Westfalen, België en Nederland kunnen daarbij voortborduren op de goede contacten die zij reeds vele jaren onderhouden. Het doel van de gezamenlijke task force is de coördinatie van de aanpak van de coronacrisis en er indien mogelijk voor te zorgen dat deze zoveel mogelijk op elkaar wordt afgestemd.

Het belangrijkste succes: in het eerste jaar van de pandemie kon het sluiten van grenzen worden voorkomen en bleven de nadelige gevolgen voor inwoners van de grensregio beperkt. Daarnaast werd een aantal praktische problemen op een laagdrempelige manier en in rechtstreeks contact opgelost.

Europaminister dr. Stephan Holthoff-Pförtner van Noordrijn-Westfalen: “De coronapandemie heeft de wereld in een ongekende crisis gestort. Het is ook een serieuze test voor Europa. De burgers kijken aandachtig toe: functioneert de Europese Unie tijdens de pandemie? Met de Cross Border Task Force Corona hebben de drie partners het afgelopen jaar aangetoond dat grensoverschrijdende samenwerking een doorslaggevend verschil maakt. Noordrijn-Westfalen, België en Nederland staan zij aan zij – vooral ook in tijden van crisis.”

Raymond Knops, staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties: “Het virus stopt niet bij de grens. Alle landen streven uiteindelijk hetzelfde doel na: het virus onder controle houden. Maar in elk land verspreidt het virus zich wat anders. Daarom worden maatregelen genomen die passen bij het gezondheidsstelsel en de wetgeving van elk land. Die verschillen kunnen in de grensregio’s tot problemen leiden. Daarom is het zo belangrijk dat we samenwerken en afspraken maken. En dat is precies waarom we de Cross Border Task Force Corona hebben opgericht.”

Knelpunten opgelost

Momenteel wisselen de landen van gedachten over vaccinatiestrategieën om te voorkomen dat burgers door hun grensoverschrijdende woon- of werksituatie tussen wal en schip vallen. In het beste geval zullen zij in beide landen een uitnodiging tot inenting krijgen.

Daarnaast werden er pragmatische oplossingen gevonden voor grenspendelaars om te zorgen dat zij zonder test- of quarantaineverplichtingen de grens over konden steken. Wanneer de toegangsregels voor een land veranderen, bespreekt de task force in hoeverre uitzonderingen mogelijk zijn.

Bovendien verpleegden ziekenhuizen in Noordrijn-Westfalen tot dusver 64 covidpatiënten uit Nederland en 31 uit België op hun intensive-care afdelingen.

Toen hotels in Noordrijn-Westfalen in het voorjaar van 2020 moesten sluiten, veroorzaakte dat problemen voor Nederlandse treinmachinisten: zij konden zich daardoor niet aan de voorgeschreven rusttijden houden. De Task Force kwam tussenbeide en regelde overnachtingsmogelijkheden in hotels.

Aan het einde van de vakantieperiode in het voorjaar van 2020 (paasvakantie in België en Noordrijn-Westfalen, meivakantie in Nederland) keerden veel mensen via een buurland terug van hun vakantie (Nederlanders via Düsseldorf, Duitsers via Amsterdam-Schiphol). Door elkaar in een vroeg stadium informatie te verstrekken kon – anders dan aan vele andere grenzen in Europa – voor snel transitverkeer worden gezorgd.

Daarbij werd ook de communicatie op elkaar afgestemd. Afgelopen winter deden minister-president van Noordrijn-Westfalen Armin Laschet, Mark Rutte en de Belgische premier Alexander De Croo samen een oproep aan de burgers van de drie landen om thuis te blijven en af te zien van onnodige reizen naar de buurlanden.

Foto: (c) Land NRW

Europa met leven vullen

Gedeputeerde Andy Dritty Provincie Limburg

Andy Dritty zit nu anderhalf jaar in het zadel als gedeputeerde Ruimte, Wonen en Europa van de Provincie Limburg. Hier voelt de voormalig directeur van de euregio rijn-maas-noord zich als een vis in het water. Niet in de laatste plaats vanwege de vele raakvlakken met Europese programma’s en grensoverschrijdende samenwerking. Een interview met een bevlogen man.

Sinds anderhalf jaar ben je nu actief als gedeputeerde. Wat sprak je in het bijzonder aan toen deze functie beschikbaar kwam?

“Er waren twee dingen die me in het bijzonder aanspraken. Allereerst was dat het bijzondere voorstel om de Provincie Limburg te laten besturen door een extraparlementair college. Aan een extraparlementair college ligt geen coalitieakkoord ten grondslag, maar een collegeprogramma met een brede betrokkenheid van de politieke partijen én de samenleving. Het collegeprogramma geeft vooral uiting en richting aan de grote maatschappelijke opgaven en sociaaleconomische kansen in Limburg. Gedeputeerden zitten nu ook niet namens een politieke partij in het college. Ze kunnen wel uit politieke partijen komen, maar ook van ‘buiten’. Dat was bij mij het geval.”

“Het tweede dat me aansprak, was de portefeuille. Met name de onderwerpen Wonen en Ruimte, waar veel raakvlakken zijn met gemeenten, en Europese Programma’s en Grensoverschrijdende Samenwerking waren een mooie combinatie. Hier sluit mijn ervaring die ik heb opgedaan als wethouder bij de gemeente Landgraaf en als directeur van de euregio rijn-maas-noord goed bij aan.”

Wat zijn je belangrijkste taken?

“Als gedeputeerde draag je zorg voor de dagelijkse uitvoering van provinciaal beleid. Als gedeputeerde Ruimte, Wonen en Europa gaat het dan concreet om bijvoorbeeld de Provinciale Omgevings Visie (POVI) waarin onderwerpen als wonen, bodem, infrastructuur, economie, water, landschap en cultureel erfgoed, maar ook het aspect gezondheid en een gezonde leefomgeving worden meegenomen. Ook vind ik het belangrijk dat we zorgen voor de juiste woningen, op het juiste moment en op de juiste plek. Om dit te bewerkstelligen dragen we bij aan het versnellen van de uitvoering van goede woningbouwplannen, waarbij plannen met elkaar worden verbonden en er oog is voor elkaars belangen. Op Europees vlak probeer ik zo veel mogelijk bruggetjes te slaan, waarbij we rekening houden met de culturele verschillen die er zijn. Voor veel mensen is Europa een abstract begrip. Door middel van bijvoorbeeld video’s van concrete projecten, kun je goed laten zien wat er met Europees geld gebeurt en gaat het veel meer leven bij mensen.”

Hoe is het om na vijf jaar directeur van de euregio rijn-maas-noord te zijn geweest nu aan de andere kant van de tafel te zitten?

“Door de ervaring die ik heb opgedaan in mijn vorige functie ben ik bekend met de werkwijze aan die kant en met de culturele verschillen die er zijn. Hierdoor kan ik me beter inleven in de wederzijdse belangen.”

Welke rol speelt grensoverschrijdende samenwerking nu in jouw portefeuille?

“Grensoverschrijdende samenwerking speelt een grote rol in mijn portefeuille. Europa is in beweging. De internationale oriëntatie en de manier waarop wij omgaan met betrekkingen over landsgrenzen heen, is voor Limburg van grote betekenis. Immers, ontwikkelingen in Limburg staan niet op zichzelf. Niet alleen in deze collegeperiode, maar continu maakt Limburg vanwege haar ligging, zowel economisch als sociaal, onlosmakelijk deel uit van een regio die meerdere landen bestrijkt. Inwoners van Limburg werken en ondernemen regelmatig over de grens, winkelen en recreëren in de buurlanden, werken samen met partners aan de andere kant van de grens en volgen er onderwijs. Grensoverschrijdende samenwerking is een rode draad door het collegeprogramma heen. Elk provinciaal beleidsterrein kent wel een grensoverschrijdende dimensie: Limburg heeft iets te bieden aan de partners in de buurregio’s en deze samenwerking maakt ook Limburg sterker. Vanwege de andere manier van het organiseren van overheidstaken, bevoegdheden en financiële stromen aan de andere kant van de grens, maar ook door taal- en cultuurverschillen zijn kennis van zaken en een goede relatie nodig om grensbelemmeringen weg te nemen. Investeren in optimale verhoudingen en allianties met de buurlanden Duitsland en België zijn blijvend nodig. Dit om het concurrentievermogen te vergroten, te zorgen voor een optimale (energie)infrastructuur en een veilige en gezonde leefomgeving te creëren voor de inwoners van Limburg.”

Welke Europese programma’s die van belang zijn voor Zuid-Nederland kun je hier noemen?

“Dat zijn het OPZuid, REACT-EU, het Just Transition Fund (JTF), de Recovery en Resilience Facility (RRF), Interreg en het POP3+. ReactEU is bijvoorbeeld een programma dat extra middelen vrijmaakt, bovenop de middelen van bestaande Europese programma’s die door de Europese Commissie beschikbaar zijn gesteld. Dit programma heeft als doel ondersteuning te bieden bij het versneld achter ons laten van de COVID-19-crisis. Daarnaast gaat er een aantal programma’s van start dat ondernemers, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties financiële steun biedt om te innoveren en verduurzamen. Kortlopende programma’s die specifiek een reactie zijn op de gevolgen van de COVID-19-pandemie, maar ook langlopende programma’s die tot stand zijn gekomen in nauwe samenspraak met alle belanghebbenden.”

“In juli 2020 heeft de Europese Raad bovendien een nieuw voorstel neergelegd voor het Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2021-2027. Dit pakket van 1.074 miljard euro geeft een overzicht van de mogelijkheden voor de komende begrotingsjaren. Het MFK is aangevuld met een pakket van 750 miljard euro in het kader van coronaherstel.”

Aan welke projecten wordt momenteel gewerkt? Kun je een voorbeeld noemen van actuele samenwerkingsthema’s en ‘hete hangijzers’?

“Naast de reeds genoemde toekomstige Europese programma’s, is een andere belangrijke ontwikkeling in Limburg de mogelijke bouw van een instrument voor het detecteren, registreren en meten van zwaartekrachtgolven: de zogeheten Einstein Telescoop. Dit is niet alleen een ontwikkeling die relevant is voor de wetenschap. De Provincie Limburg zet in op het hierbij betrekken van het innovatieve mkb. Door nu te investeren in deze innovaties kunnen we zorgen voor een kostenreductie bij de bouw van zo’n instrument. Daarnaast is de verwachting dat innovatieve oplossingen die voor de mogelijke bouw van dit instrument ontwikkeld moeten worden, ook spil-over-effecten zullen hebben naar andere toepassingen. Projecten die gerelateerd zijn aan de ontwikkeling van de Einstein Telescoop zullen daarom eveneens prioriteit krijgen.”

“Op 3 augustus 2020 is een vertegenwoordiging van het parlement van Noordrijn-Westfalen naar Maastricht gekomen voor een werkbezoek. Daar is gesproken over de grote en unieke potentie van het bundelen van de krachten over de grens heen tussen toponderzoeksinstituten en industrie rond dit project, met veel technologische innovaties en grote maatschappelijke spinoff. Hieropvolgend heeft het parlement van Noordrijn-Westfalen op 11 november 2020 unaniem een motie aangenomen. Hierin wordt de Noordrijn-Westfaalse regering opgeroepen om samen met Nederland en België de realisatie van de Einstein Telescoop te bevorderen en hierover ook het gesprek aan te gaan met de federale Duitse regering.”

Zijn er naar jouw idee nog nieuwe grensoverschrijdende problemen of juist kansen ontstaan door de coronacrisis?

“Door de coronacrisis is eens temeer duidelijk geworden dat open grenzen belangrijk zijn. Het investeren in een actief (bestuurlijk) relatienetwerk met onze buurlanden en goed nabuurschap is nog belangrijker geworden dan voorheen.”

Waar valt er grensoverschrijdend wat jou betreft nog terrein te winnen? Is er een onderwerp dat jou bijzonder aan het hart gaat?

“Een onderwerp waar wat mij betreft nog terrein te winnen is, is grensoverschrijdend vervoer. De Provincie Limburg is verantwoordelijk voor het regionale openbaar vervoer. Daarnaast is er de Railagenda. Hierin richt de Provincie zich op verbetering van het spoorwegnet in Limburg en het aangrenzende buitenland. Dat is gunstig voor de economie in onze internationale regio en maakt hier wonen en werken aantrekkelijker.

Enkele projecten die onder de Railagenda vallen, zijn de Tramverbinding Maastricht – Hasselt, de Maaslijn (Roermond-Nijmegen), de zogenaamde ‘Missing Links’ (EurekaRail) en de Drielandentrein, maar ook tarifering en ticketing.”

Wanneer reizen naar Duitsland weer onbeperkt en probleemloos mogelijk is, welke bestemming staat dan bovenaan je wensenlijstje?

“Ik heb vele favoriete plekken in Duitsland, waaronder Aken, maar ik kom ook graag in het grensoverschrijdende natuurpark Maas-Schwalm-Nette. En als het straks weer kan, staat een vakantie met het gezin naar een van de vele andere mooie regio’s in Duitsland zeker ook op de planning.”

 Waar kijk je het meest naar uit wanneer we de coronapandemie achter ons hebben gelaten?

“Waar ik het meeste naar uitkijk, is dat we weer terechtkomen in een tijd waarin je zonder erover na hoeft te denken mensen kunt ontmoeten. Dat je vreemden en bekenden weer kunt begroeten met een uitgestrekte hand. Dat je elkaar weer direct in de ogen kunt kijken in plaats van via een schermpje. Dat je lekker buiten een terrasje kunt pakken met vrienden. Dat grenzen weer vervagen.”

 

Duitsland verlengt en verscherpt coronamaatregelen tot en met 18 april

Met 9.549 nieuwe coronabesmettingen (30 maart) en een gemiddelde van 135,2 nieuwe infecties per 100.000 inwoners in de afgelopen zeven dagen stijgt het aantal gediagnostiseerde gevallen van Covid-19 ook bij de oosterburen, met name door de toenemende verspreiding van virusvariant B.1.1.7. Om die reden besloten de Bondsregering en de deelstaten op 22 maart om de coronamaatregelen in elk geval tot en met 18 april te verlengen en deels aan te scherpen.

De verlenging van de bestaande contactbeperkingen betekent concreet: privébijeenkomsten zijn met maximaal vijf personen uit twee huishoudens toegestaan, kinderen tot 14 jaar niet meegerekend. Tijdens het boodschappen doen en in het openbaar vervoer is het dragen van een chirurgisch mondkapje of FFP2-masker verplicht. Werkgevers moeten thuiswerken voor hun werknemers waar dat mogelijk is faciliteren. Burgers blijven opgeroepen om niet-noodzakelijke reizen en privébezoeken te vermijden.

Noodrem

De Bondsregering en de deelstaten waren het erover eens dat er consequent aan de ‘Notbremse’, de noodrem, getrokken moet worden. Deze treedt in werking wanneer het aantal nieuwe besmettingen in een deelstaat of regio gedurende drie achtereenvolgende dagen oploopt tot meer dan 100 nieuwe besmettingen per 100.000 personen binnen zeven dagen. Dan worden de regels die tot 7 maart golden, op de tweede daaropvolgende werkdag opnieuw van kracht. Vanaf dat moment zijn privébijeenkomsten alleen nog toegestaan met maximaal 1 persoon uit een ander huishouden, kinderen tot 14 jaar niet meegerekend. Ook de detailhandel, musea, dierentuinen en sportcomplexen moeten dan hun deuren weer sluiten.

Toch geen rustdagen op Witte Donderdag en Paaszaterdag

Oorspronkelijk was besloten om Witte Donderdag en Paaszaterdag uit te roepen tot ‘rustdagen’ en deze te gebruiken om door meerdaagse, vergaande contactrestricties de exponentiële groei van de derde golf te doorbreken. Dit besluit kon echter rekenen op flinke kritiek. Bondskanselier Angela Merkel draaide dit besluit op 24 maart terug en noemde het idee van de ‘Osterruhe’ een fout. De vraagstukken die het besluit met zich meebracht over onder andere loondoorbetaling voor de uitgevallen uren en de gevolgen voor winkels en bedrijven konden binnen dit korte tijdsbestek niet naar tevredenheid worden beantwoord.  Tijdens Pasen blijven privébijeenkomsten naast het eigen huishouden met 1 ander huishouden toegestaan, met een maximum van vijf personen. Kinderen tot 14 jaar worden daarbij niet meegerekend. Stellen gelden als een huishouden.

Testbeleid

Ter bestrijding van de coronapandemie zet Duitsland in op een testbeleid dat is gebaseerd op drie pijlers. De eerste pijler is gericht op scholieren en leerkrachten. Onder de tweede pijler vallen gratis tests voor burgers en de derde pijler zijn tests voor werknemers die op locatie moeten werken.

Overige besluiten

  • Niet noodzakelijke reizen in binnen- en buitenland moeten worden vermeden – ook tijdens Pasen
  • De Bondsregering streeft naar een testplicht voor passagiers die per vliegtuig vanuit het buitenland naar Duitsland reizen. Hiervoor is nog wel een wetswijziging nodig
  • Grootschalige tests in scholen en kinderdagverblijven worden mogelijk gemaakt. Doel is twee tests per week voor werknemers en scholieren
  • Thuiswerken moet zover mogelijk worden gefaciliteerd. Waar dit niet kan, moeten werkgevers werknemers regelmatig de mogelijkheid geven tot het doen van een test
  • Er komt meer ruimte voor bezoek in zorginstellingen
  • Er moeten testevenementen mogelijk worden gemaakt.

Op 12 april zal opnieuw overleg worden gepleegd over de te nemen stappen.

Het volledige Bund-Länder-Beschluss kan hier worden gedownload.

Extra EU-vaccins toch niet voor grensregio

Op dinsdag 9 maart deden de hoogste bestuurders van de Duitse Kreise Borken, Euskirchen, Heinsberg, Kleve en Viersen en van de Städteregion Aachen in een brandbrief een dringend beroep op minister-president Armin Laschet van Noordrijn-Westfalen en de minister van Volksgezondheid van deze deelstaat, Karl-Josef Laumann, om in de Duitse grensregio extra coronavaccins uit de Europese Unie ter beschikking te stellen. De Landrat van Kreis Borken, dr. Kai Zwicker, nam het initiatief hiervoor, omdat de besmettingscijfers in de grensregio van Noordrijn-Westfalen met Nederland en België gemiddeld hoger zijn dan in Duitsland als geheel. Na een eerdere toezegging van Land NRW heeft dr. Mark Speich, staatssecretaris van Nationale en Europese Zaken van Noordrijn-Westfalen, inmiddels laten weten dat de extra vaccins toch niet naar de grensregio met Noordrijn-Westfalen zullen gaan. Andere grensregio’s als het Saarland krijgen de voorkeur. Of het Nederlandse grensverkeer daadwerkelijk verantwoordelijk is voor de hogere besmettingscijfers in de grensregio’s, is overigens niet bewezen.

De Europese Commissie kondigde op 10 maart aan om vier miljoen extra doses van het BioNTech-Pfizer-vaccin in heel Europa ter beschikking te stellen. Deze zijn bedoeld voor het gebruik in hotspots, met name in grensregio’s. Ook Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, onderstreepte het belang van de extra vaccins. “Door gericht gebruik te maken van de vaccins waar ze het meest nodig zijn, met name in grensregio’s, zullen deze doses ook het vrije verkeer van goederen en personen helpen waarborgen of herstellen.”

Hoewel de grensregio’s met Noordrijn-Westfalen dus voorlopig niet mogen rekenen op extra vaccins, houdt Landrat dr. Kai Zwicker echter vast aan zijn eis: “We weten niet of er sprake is van import van het coronavirus uit Nederland, maar extra vaccins blijven nodig om stappen te kunnen zetten bij de indamming van de verdere verspreiding van het virus. Daarnaast kunnen we er zo voor zorgen dat de Nederlands-Duits-Belgische grens open kan blijven voor noodzakelijk verkeer.”

Ook de hoogste bestuurders van de Landkreise Emsland, Leer en Grafschaft Bentheim riepen de regering van hun deelstaat Nedersaksen vorige week op tot het beschikbaar stellen van meer vaccins voor de grensregio.  Of er gehoor wordt gegeven aan deze oproep is momenteel nog niet bekend.

Nederland ontvangt 169.000 extra vaccins uit de Europese Unie. Van regionale prioritering is echter geen sprake, zo liet het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op aanvraag weten: de vaccins zullen algemeen worden ingezet.

Bijzondere ‘bufferfunctie’

In hun brandbrief stelden de ondertekenaars dat de grensregio’s een bijzondere ‘bufferfunctie’ hebben en drongen er daarom bij Noordrijn-Westfalen op aan om de grensregio’s zo snel mogelijk te voorzien van extra vaccins: “Door steeds meer inwoners van gebieden met hoge besmettingscijfers in te enten, hebben de vaccinaties direct een breder effect op het tegengaan van de verdere verspreiding van het virus.”