Duitse lockdown met minstens twee weken verlengd

De Duitse coronamaatregelen, die oorspronkelijk tot en met 31 januari zouden gelden, worden met ten minste twee weken verlengd tot en met 14 februari. Dat kwamen Bondskanselier Angela Merkel en de minister-presidenten van de deelstaten op 19 januari na een marathonvergadering van meer dan zeven uur overeen. De hoofdreden daarvoor zijn de zorgen over de mogelijke verspreiding van de Britse variant van het coronavirus, die inmiddels ook in Duitsland is vastgesteld. Doordat de lockdown wordt verlengd, blijven de reeds bestaande maatregelen van kracht en blijven onder meer niet-essentiële winkels en horecagelegenheden gesloten. Een avondklok, waarover in het Nederlandse kabinet wordt gediscusieerd, komt er echter voorlopig niet.

Hieronder een overzicht van de actuele wijzigingen:

Een van de belangrijkste vernieuwingen is de invoering van een plicht tot het dragen van medische mondkapjes (type FFP2, KN95/N95) of chirurgische maskers (de bekende blauwe mondkapjes) in winkels en in het openbaar vervoer. Het dragen van zelfgemaakte of stoffen mondkapjes is hier niet langer toegestaan. Dat geldt ook voor het dragen van een sjaal voor neus en mond.

Privébijeenkomsten blijven alleen toegestaan met het eigen huishouden en maximaal 1 andere persoon. Daarnaast geldt het dringende advies om het aantal huishoudens waaruit de andere personen komen, zo constant en zo klein mogelijk te houden (social bubble).

Het gebruik van het openbaar vervoer moet door middel van verbeterde thuiswerkmogelijkheden  zo ver worden teruggedrongen dat het aantal passagiers daalt en zij in de regel voldoende afstand moeten kunnen houden. Indien nodig wordt er extra materieel ingezet. In het openbaar vervoer wordt het dragen van een medisch mondkapje verplicht.

Scholen en kinderdagverblijven blijven gesloten en de aanwezigheidsplicht vervalt

Voor verzorgings- en bejaardentehuizen gelden extra beschermingsmaatregelen. In ieder geval totdat de tweeledige vaccinatie in de instellingen is afgesloten, wordt extra belang gehecht aan de sneltests bij het betreden van de instellingen. Daarnaast is het dragen van een FFP2-mondkapje voor het personeel dat contact heeft met bewoners verplicht.  Voor personeel en bezoekers zijn sneltests, die meerdere keren per week worden uitgevoerd, verplicht. Op veel plekken ontbreekt momenteel de mankracht om dergelijke tests ter plekke uit te voeren. Daarom willen de Bondsregering en de deelstaten er gezamenlijk voor zorgen dat in eerste instantie militairen en in een tweede stap vrijwilligers tijdelijk de sneltests gaan uitvoeren. Duitse hulporganisaties zullen deze vrijwilligers opleiden.

Kerkdiensten en bijeenkomsten van andere geloofsgemeenschappen zijn alleen toegestaan als bezoekers onderling anderhalve meter afstand kunnen houden. Het dragen van een medisch mondkapje is te allen tijde verplicht. Voor bijeenkomsten met meer dan 10 personen geldt een meldplicht bij het Ordnungsamt voor zover er geen algemene afspraken met de verantwoordelijke autoriteiten zijn gemaakt.

Hotspots: in deelstaten en Kreise waar verhoudingsgewijs bijzonder veel mensen besmet zijn, kunnen strengere maatregelen worden afgekondigd. Ook hier moet een reële kans bestaan om het doel van maximaal 50 nieuwe besmettingen per 100.000 inwoners binnen 7 dagen voor half februari te bereiken.

Thuiswerken wordt de norm. Er komt een tijdelijke verordening die werkgevers ertoe verplicht om werknemers de mogelijkheid tot thuiswerken te geven, indien de werkzaamheden dit toelaten.

Vaccins: Duitsland streeft ernaar om alle inwoners die dit willen, uiterlijk aan het eind van de zomer te hebben ingeënt. Deze doelstelling is alleen realistisch wanneer de toelating van verdere vaccins en de levering ervan in de gewenste hoeveelheden volgens plan verloopt.

De personele capaciteiten van de GGD’s moeten worden verhoogd zodat een bron- en contactonderzoek in elk geval bij 50 nieuwe besmettingen per 100.000 inwoners in zeven dagen weer volledig mogelijk is. Hiervoor zal de hulp worden ingeroepen van studenten die hierbij in de vakantieperiode (Semesterferien) van half februari tot half april ondersteuning moeten bieden.

De verschillende varianten van het coronavirus moeten volgens een nieuwe verordening sterker worden onderzocht op het exacte type virus.

Het steunpakket Überbrückungshilfe III wordt verbeterd. Hierin wordt nu bij de vaste lasten ook rekeninggehouden met afschrijvingen op niet-verkoopbare seizoensartikelen. Het moet voor bedrijven en zzp’ers eenvoudiger worden om aanspraak te maken op overheidssteun. Ook gaat de Bondsregering zich bij de Europese Commissie sterk maken om de maximum grens voor de ‘Beihilfe’ te verhogen.

Duitsland zal er op de Europese Raad op 21 januari voor pleiten dat in de Europese Staten vergelijkbare en op elkaar afgestemde maatregelen gelden voor de indamming van virusmutaties en de besmettingen in het algemeen.

Een overzicht van alle (gewijzigde) maatregelen in Duitsland tot en met tenminste 14 februari is te vinden in het Bund-Länder-Beschluss van de Bundesregerierung.

Duitsland verlengt en verscherpt lockdown

Duitsland verlengt de lockdown

De momenteel geldende beperkingen ter bestrijding van de coronapandemie worden in Duitsland tot en met 31 januari verlengd en op een aantal punten verder aangescherpt. Dat hebben bondskanselier Angela Merkel en de minister-presidenten van de deelstaten na gezamenlijk overleg op 5 januari besloten. Op die manier moet het aantal nieuwe besmettingen worden teruggedrongen tot minder dan 50 per 100.000 inwoners in de afgelopen 7 dagen en moeten de GGD’s weer in staat worden gesteld om goed bron- en contactonderzoek uit te kunnen voeren. In driekwart van de 410 Land- en Stadtkreise ligt het aantal nieuwe besmettingen per zeven dagen per 100.000 inwoners momenteel bij meer dan 100. In meer dan 70 Stadt- en Landkreise zijn dit er zelfs meer dan 200.

“We roepen alle burgers op om hun contacten tot een absoluut minimum te reduceren. Privébijeenkomsten zijn alleen nog toegestaan met het eigen huishouden en maximaal 1 andere persoon”, benadrukte Merkel.

Bovendien zijn de bondsregering en de deelstaten het eens geworden over een andere extra maatregel in Kreise met een gemiddelde van meer dan 200 nieuwe besmettingen in de afgelopen 7 dagen per 100.000 inwoners: de inperking van de bewegingsvrijheid tot maximaal 15 kilometer van de woonplaats, wanneer er geen gegronde reden bestaat om deze radius te overschrijden. “Dagtrips voor toeristische doeleinden zijn uitdrukkelijk geen gegronde reden”, benadrukte Merkel.

Hieronder een overzicht van de maatregelen die zijn verlengd en gedeeltelijk aangescherpt:

  • Alle bestaande beperkingen blijven geldig tot tenminste 31 januari 2021.
  • De beperkingen voor privébijeenkomsten worden verder aangescherpt. Deze zijn alleen nog toegestaan met het eigen huishouden en maximaal 1 andere persoon.
  • Kinderdagverblijven en scholen blijven tenminste tot eind januari gesloten.
  • Ouders krijgen in 2021 recht op 10 extra dagen ‘Kinderkrankengeld’ per ouder (20 dagen voor alleenstaande ouders). Ze hebben hier recht op wanneer kinderen thuis moeten worden opgevangen omdat de school of kinderopvang als gevolg van de pandemie gesloten moest worden.
  • Werkgevers blijven opgeroepen om thuiswerken op grote schaal mogelijk te maken.
  • Bedrijfskantines gaan waar mogelijk dicht. Het afhalen van maaltijden blijft toegestaan. Deze mogen niet ter plekke worden genuttigd.
  • In Kreise met meer dan 200 nieuwe besmettingen per 100.000 inwoners binnen 7 dagen kunnen extra maatregelen worden genomen, met name wat betreft de inperking van de bewegingsvrijheid tot 15 km vanaf de woonplaats, voor zover er geen gegronde reden is om deze radius te overschrijden. Dagtripjes voor toeristische doeleinden vormen uitdrukkelijk geen dringende reden.
  • Het binnendringen van virusmutaties moet worden voorkomen. Bij reizigers uit gebieden waarin dergelijke gemuteerde virusvarianten voorkomen, controleert de douane sterker of er wordt voldaan aan de bijzondere inreisbepalingen.
  • Voor inkomende reizigers uit risicogebieden moet naast de bestaande tiendaagse quarantaineplicht, die op zijn vroegst na vijf dagen door een negatieve testuitslag kan worden beëindigd, bovendien een testplicht bij aankomst worden ingevoerd. Er komen speciale regels rondom de testplicht voor reizigers uit hoogrisicogebieden.
  • Voor verzorgings- en bejaardentehuizen gelden extra beschermingsmaatregelen. In ieder geval totdat de tweeledige vaccinatie in de instellingen is afgesloten, wordt extra belang gehecht aan de sneltests bij het betreden van de instellingen. Op veel plekken ontbreekt momenteel de mankracht om dergelijke tests ter plekke uit te voeren. Daarom willen de Bondsregering en de deelstaten er gezamenlijk voor zorgen dat vrijwilligers tijdelijk gaan zorgen voor de uitvoering van de sneltests. Duitse hulporganisaties zullen deze vrijwilligers opleiden.
  • Op 27 december is de Duitse vaccinatiecampagne van start gegaan. 1,3 miljoen doses zijn voor eind december aan de deelstaten geleverd, op 1 februari 2021 moeten hier nog 2,7 miljoen doses zijn bijgekomen. Uiterlijk half februari moeten alle bewoners van zorginstellingen de mogelijkheid hebben gekregen om te worden ingeënt.
  • Eerste deelbetalingen uit het steunpakket voor bedrijven ‘Überbrückungshilfe III’ moeten mogelijk worden gemaakt. De eerste reguliere betalingen uit dit pakket moeten in het eerste kwartaal van 2021 gedaan zijn.

    ‘Bund-Länder-Beschluss’

Een volledig overzicht van alle geldende regels en voorschriften in Duitsland van 16 december tot en met tenminste 31 januari is te vinden in het ‘Bund-Länder-Beschluss’ van de Bundesregerierung. Op 25 januari 2021 komen Bondskanselier Merkel en de minister-presidenten van de deelstaten opnieuw samen om de verdere aanpak te bespreken.

Het Nederlandse kabinet overlegt naar verwachting in de week van 11 januari over een mogelijke verlenging van de Nederlandse lockdown, die vooralsnog tot en met 19 januari duurt.

Harde lockdown voor Nederland en Duitsland

Waar Duitsland op 13 december besloot tot het instellen van een harde lockdown die in elk geval tot en met 10 januari 2021 zal duren, volgde Nederland een dag later en kondigde eveneens een strenge lockdown af, tot tenminste 19 januari 2021. In beide landen bleken de reeds genomen maatregelen om de coronapandemie in te dammen niet voldoende. Onder meer niet-essentiële winkels gaan in beide landen dicht. Het besluit van de Nederlandse overheid om het Duitse beleid grotendeels te spiegelen, zorgt voor opluchting in de grensstreek.

“Nederland kan nu niet achterblijven”, aldus Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen en voorzitter van het Veiligheidsberaad, vorige week in de Gelderlander. “Het contrast wordt anders te groot. […] Als je niets doet, dan komen de mensen massaal de grens over om hier boodschappen te doen.” Aan deze oproep is nu dus gehoor gegeven. Door de afstemming van het beleid zijn de Nederlandse zorgen dat Duitsers massaal de grens over zouden kunnen steken om in Nederland te komen winkelen, van tafel. De Nederlandse lockdown gaat grotendeels in op dinsdag 15 december, Duitsland volgt een dag later.

Ook Joris Bengevoord, burgemeester van grensplaats Winterswijk, onderstreept het belang van een goede beleidsafstemming tussen de Nederlandse en Duitse regering, zeker voor de grensregio: “Het is fijn voor alle inwoners van het grensgebied dat de maatregelen nu uniform zijn. Ondanks dat we lokaal aan beide kanten van de grens tijdens de hele pandemie al goed hebben samengewerkt, waren landelijke regels telkens afwijkend. Dit schept duidelijkheid in deze lastige tijd en dat is goed voor onze inwoners. Ik kijk uit naar het moment dat we de grens weer over kunnen!”

Geen vuurwerktoerisme

Met de aankondiging van een strenge lockdown in beide landen zijn ook de zorgen over eventueel grensoverschrijdend vuurwerktoerisme van tafel. Net als in Nederland mag nu ook in Duitsland geen vuurwerk verkocht worden. Het feit dat in Nederland een vuurwerkverbod gold (afsteken én verkopen), en in Duitsland niet, zorgde bij grensburgemeesters voor hoofdbrekens. Al jarenlang is het voor Nederlanders gebruikelijk om tijdens de laatste dagen van het jaar ook in Duitsland vuurwerk in te slaan.

Afzien van niet-noodzakelijke reizen

Voor burgers in beide landen geldt dat zij worden opgeroepen om niet-noodzakelijke reizen in binnen- en buitenland te vermijden. Grenscontroles komen er wat Bruls betreft echter niet, zo liet hij vorige week al weten in De Gelderlander: “Mensen gaan over en weer de grens over voor werk, studie of bedrijf. Stel, iemand wil een paar kilometer verder op familiebezoek. Dat kan in Nederland ook, en dan zou dat hier niet kunnen omdat er toevallig een staatsgrens loopt?”

Kleine versoepelingen met kerst

De lockdownbeperkingen komen in beide landen grotendeels overeen. Naast de niet-essentiële winkels moeten ook contactberoepen in Nederland en Duitsland hun deuren sluiten en gaan de scholen in beide landen over op online onderwijs. Ook zijn de horeca, musea, theaters, pretparken, dierentuinen, sportscholen, sauna’s etc. in Nederland en Duitsland gesloten.

Er zijn wel kleine verschillen waar het bijvoorbeeld gaat om privébijeenkomsten.

In Duitsland zijn privébijeenkomsten met vrienden, familie en bekenden toegestaan met het eigen huishouden en maximaal één ander huishouden, echter altijd met een maximum van vijf personen, exclusief kinderen tot 14 jaar. Voor de kerstdagen geldt: afhankelijk van de besmettingscijfers kunnen de deelstaten van 24 tot en met 26 december 2020 als uitzondering op de op overige dagen geldende contactbeperkingen bijeenkomsten met 4 personen uit de naaste familiekring buiten het eigen huishouden om toestaan, exclusief kinderen tot 14 jaar – ook als dit leidt tot een samenkomst van meer dan twee huishoudens of meer dan 5 personen boven de 14 jaar. De Bondsregering roept haar burgers echter wel met klem op om de contacten in de vijf tot zeven dagen voor kerst tot een absoluut minimum te beperken.

Voor Nederland geldt dat er buiten het huishouden om maximaal 2 bezoekers per dag langs mogen komen, kinderen tot en met 12 jaar niet meegerekend. Voor kerst geldt een kleine uitzondering: dan zijn er maximaal 3 bezoekers van 13 jaar en ouder per dag welkom.

‘Bund-Länder-Beschluss’

Een volledig overzicht van alle geldende regels en voorschriften in Duitsland van 16 december tot en met tenminste 10 januari is te vinden in het ‘Bund-Länder-Beschluss‘ van de Bundesregerierung. Op 5 januari 2021 voeren bondskanselier Angela Merkel en de presidenten van de deelstaten opnieuw overleg over de maatregelen die vanaf 11 januari zullen gelden.

Een overzicht van alle Nederlandse maatregelen die vanaf 14 december tot en met tenminste 19 januari van kracht zijn, is te vinden op de website van de Rijksoverheid. Op 12 januari zullen minister-president Mark Rutte en minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Hugo de Jonge in een persconferentie bekendmaken hoe de maatregelen na 19 januari eruit zullen zien.

Duitsland scherpt coronamaatregelen verder aan

Net als in Nederland stijgt het aantal coronabesmettingen in Duitsland niet meer exponentieel. De ‘Lockdown Light’ die in november gold, heeft de besmettingscijfers bij de oosterburen echter niet zo sterk weten te verlagen als Bondskanselier Merkel en de minister-presidenten van de 16 deelstaten hadden gehoopt. Op 27 november werden in Duitsland 22.806 nieuwe besmettingen gemeld. Daarom heeft de Bondsregering in overleg met de deelstaten nu extra maatregelen afgekondigd. Deze moeten er onder andere voor zorgen dat de Duitsers in kleine kring in elk geval kerst kunnen vieren. Een overzicht.

  • Cafés, restaurants, culturele instellingen, zwembaden, pretparken, dierentuinen etc. blijven in elk geval tot 20 december gesloten.
  • Winkels blijven wel open. De mondkapjesplicht gaat echter ook buiten de winkels en op parkeerplaatsen gelden.
  • In winkels met een oppervlakte tot 800 m2 is maximaal 1 persoon per 10 m2 Bij winkels die groter zijn, is op elke extra m2 maximaal 1 persoon per 20 m2 winkeloppervlakte toegestaan.
  • Privébijeenkomsten met vrienden, familie en bekenden moeten worden beperkt tot het eigen huishouden en max. 1 ander huishouden en in elk geval tot maximaal 5 personen, met uitzondering van kinderen tot 14 jaar.
  • In gesloten ruimtes die openbaar toegankelijk zijn, is het dragen van een mondkapje verplicht. Dat geldt ook voor het openbaar vervoer en drukke plekken. Welke dat zijn, bepalen de lokale autoriteiten.
  • Op bedrijven en kantoren moet een mondkapje gedragen worden. De mondkapjesplicht geldt niet wanneer aanwezigen op hun plek zitten en er 1,5 afstand van anderen gehouden kan worden.
  • Hogescholen en universiteiten worden geacht over te stappen op digitaal onderwijs.
  • Kinderopvangcentra en scholen blijven open. Op middelbare scholen wordt het dragen van een mondkapje in de les verplicht, afhankelijk van de regionale coronacijfers. Positief geteste leerlingen en medeleerlingen moeten per direct gedurende vijf dagen in quarantaine. Wie vervolgens negatief wordt getest, hoeft niet langer in quarantaine te blijven.
  • Risicogroepen moeten beter worden beschermd. Hulpbehoevenden die in een instelling wonen moeten vanaf 1 december de beschikking krijgen over minstens 30 sneltests per maand.
  • Het aantal zitplaatsen in de trein moet door de inzet van meer treinstellen flink worden opgeschroefd om op die manier voor nog meer afstand tussen de reizigers te kunnen zorgen.
  • Niet dringend noodzakelijke reizen en in het bijzonder toeristische reizen naar het buitenland moeten worden vermeden, ook met het oog op het skiseizoen.
  • De staatssteun voor bedrijven die geraakt zijn door de lockdown van november moet in december worden voortgezet. Hiermee is waarschijnlijk 17 miljard euro gemoeid.

Regionaal handelen

Om in te kunnen spelen op regionale ontwikkelingen hebben de deelstaten de mogelijkheid om van de verscherpte regels af te wijken. Dat is mogelijk wanneer er zeven dagen achtereen sprake is van duidelijk minder dan 50 nieuwe besmettingen per 100.000 inwoners en een dalende tendens. Voorwaarde is wel dat andere relevante indicatoren, zoals bijvoorbeeld de bezettingsgraad op de intensive care en de beschikbare capaciteit bij de Duitse GGD’s, dit toelaten.

Speciale regels voor kerst

Voor kerst gelden speciale regels met het oog op de contactbeperkingen. Van 23 december 2020 tot en met 1 januari 2021 zijn bijeenkomsten binnen en buiten met max. 10 personen toegestaan. Zij mogen uit maximaal 10 verschillende huishoudens komen. Kinderen tot 14 jaar worden hierbij niet meegerekend. Werkgevers wordt verzocht om te kijken of bedrijven van 23 december tot 1 januari kunnen sluiten of dat er kan worden overgestapt op grootschalig thuiswerken. Met oud en nieuw is vuurwerk op drukke pleinen en in drukke straten verboden. Geadviseerd wordt om met oud en nieuw helemaal geen vuurwerk af te steken.

Het Nederlands vuurwerkverbod leidde overigens tot zorg in de grensregio. Al jarenlang is het voor Nederlanders gebruikelijk om tijdens de laatste dagen van het jaar ook in Duitsland vuurwerk in te slaan. Nu zij dit jaar in Nederland geen vuurwerk mogen kopen, verwachten handelaren in Duitsland een dubbele omzet. Daar is de verkoop van vuurwerk namelijk wel toegestaan. Nederlanders mogen bovendien tot 25 kg vuurwerk mee de grens over nemen. Burgemeesters van diverse Nederlandse grensgemeenten roepen dan ook op tot een invoerverbod op vuurwerk vanuit Duitsland. Met deze oproep hebben zij inmiddels gehoor weten te vinden in Den Haag. De Nederlandse regering werkt inmiddels aan een verbod op het vervoer van vuurwerk dat rond de 15e december moet ingaan. Zodra de nieuwe regels ingaan, zijn mensen die vuurwerk vervoeren in overtreding. Zodra personen met in Duitsland gekochte vuurwerk de grens oversteken, mag de politie het in beslag nemen. Op de website van de politie staat beschreven wat wel en niet is toegestaan https://www.politie.nl/themas/vuurwerk.html

Quarantaineplicht voor terugkerende reizigers naar Noordrijn-Westfalen van de baan

Na een gerechtelijke uitspraak van het Oberverwaltungsgericht in Münster is het voor reizigers die naar Noordrijn-Westfalen terugkeren niet meer verplicht om daar in quarantaine te gaan. Deze coronamaatregel zou buitenproportioneel zijn wanneer de besmettingscijfers in Noordrijn-Westfalen hoger zijn dan in het land waar de reiziger vandaan komt.

Volgen het gerechtshof heeft de deelstaat Noordrijn-Westfalen er geen rekening mee gehouden dat wanneer reizigers uit landen met lage besmettingscijfers terugkomen, ze in Noordrijn-Westfalen meer risico op een besmetting lopen. Daarom is de quarantaineplicht op dit moment geen nuttig middel om de coronapandemie in Duitsland in te dammen, deelde de rechtbank op 20 november mee. Hierdoor gelden wezenlijke bestanddelen van de inreisverordening van Noordrijn-Westfalen niet meer. Het besluit kan niet aangevochten worden.

Volgens Karl-Josef Laumann, minister van Gezondheid van Noordrijn-Westfalen, zal er waarschijnlijk ook geen nieuwe quarantaineregeling voor terugkerende reizigers komen. Na de uitspraak van het Oberverwaltungsgericht zou nu zeer gedifferentieerd naar zowel de regionale besmettingscijfers in Noordrijn-Westfalen als naar de cijfers in het land waaruit de reiziger afkomstig is, gekeken moeten worden. Hij vraagt zich af wie dat moet controleren. Daarmee lijkt een nieuwe quarantaineregeling van de baan.

Ministers Reul en Grapperhaus roepen bevolking op om buurland te mijden

Herbert Reul, minister van Binnenlandse Zaken van Noordrijn-Westfalen (c) Land NRW

Minister van Binnenlandse zaken van Noordrijn-Westfalen Herbert Reul en de Nederlandse minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus richten zich in een appel aan hun landgenoten om af te zien van onnodige reizen naar het buurland. “Dit is gewoonweg niet de tijd voor gezelligheid, bezoekjes aan vrienden of om te gaan winkelen. Nederlanders en Duitsers moeten nu afstand houden. Dat helpt beide landen in de strijd tegen corona en redt levens”, aldus Reul.

Grapperhaus benadrukte: “Het virus houdt geen rekening met landsgrenzen, daarom moeten wij het wel doen. De grens oversteken voor een uitstapje of om een dagje te gaan winkelen in het buurland versterkt de verdere verspreiding van het virus aan beide kanten van de grens.”

De grenzen tussen Nederland en Duitsland blijven echter wel open, benadrukken de ministers.

Nederland past Duits reisadvies aan naar code oranje

Hoewel het aantal coronabesmettingen in Duitsland relatief gezien nog steeds flink lager ligt dan in Nederland, is het aantal ook bij de oosterburen inmiddels aanzienlijk. Op 3 november meldt het coronadashboard van de Duitse overheid 15.352 nieuwe besmettingen ten opzichte van een dag eerder. Ter vergelijking: het Nederlandse RIVM registreerde tussen 1 en 2 november 8306 nieuwe besmettingen. De afgelopen 7 dagen is het aantal nieuwe gevallen per 100.000 inwoners in heel Duitsland gestegen naar 120,1. Deze ontwikkeling zorgt ervoor dat het Nederlandse reisadvies voor heel Duitsland per 3 november zal worden aangepast naar code oranje. Sinds 17 oktober is heel Nederland voor Duitsers al risicogebied.

Door code oranje zijn alleen noodzakelijke reizen naar Duitsland nog toegestaan. Reizigers dienen bij terugkeer 10 dagen in quarantaine te gaan. Vanaf 2 tot en met 30 november zijn bij de oosterburen bovendien beperkende maatregelen van kracht.

Foto: Herbert Reul, minister van Binnenlandse Zaken van Noordrijn-Westfalen (c) Land NRW

Duitsland kondigt ‘Lockdown Light‘ af

Waar het Nederlandse kabinet op 14 oktober besloot tot een gedeeltelijke lockdown, hakten Bondskanselier Angela Merkel en de 16 Duitse deelstaten op 28 oktober de knoop door over de invoering van een ‘Lockdown Light’. Hiermee moeten de contacten tussen mensen verder aan banden worden gelegd. De hoop is dat op deze manier een zogeheten ‘akute nationale Gesundheitsnotlage’ en een overbelasting van het zorgsysteem vermeden kunnen worden. Met uitzondering van scholen, kinderdagverblijven en winkels moet een groot aantal bedrijven en instellingen in november haar deuren sluiten. De recreatiesector wordt nagenoeg lamgelegd. De Lockdown Light wordt op maandag 2 november van kracht en zal voorlopig tot en met 30 november gelden.

Waar het Nederlandse kabinet een besluit over een strengere lockdown op 27 oktober nog voor zich uit schoof, besloot de Duitse regering een dag later tot een zogeheten ‘Wellenbrecher’, een golfbreker, in een ultieme poging om de exponentieel stijgende besmettingscijfers een halt toe te roepen en de inwoners een perspectief op een enigszins normale kerst te bieden. Het coronadashboard van de Duitse overheid meldt op 29 oktober een toename van 16.774 nieuwe besmettingen ten opzichte van een dag eerder. Voor 75 procent van de besmettingen geldt dat niet meer kan worden achterhaald waar deze zijn ontstaan, waardoor ook Duitsland de controle over het virus verliest.

Strenge maatregelen van kracht

Contactbeperkingen: Inwoners worden dringend opgeroepen om voldoende afstand te houden en contacten met mensen buiten het eigen huishouden tot een absoluut minimum te beperken.

Reizen: Burgers worden opgeroepen om af te zien van niet-noodzakelijke reizen en bezoeken, ook aan familieleden.

Accommodatieverschaffers mogen alleen nog onderdak bieden voor noodzakelijke verblijven en uitdrukkelijk niet meer voor toeristische reizen.

Ontmoetingen in het openbaar/feesten: Alleen gezinsleden uit het eigen en één ander huishouden mogen elkaar in het openbaar ontmoeten, met een maximum van tien personen. Mensen die zich niet aan de regels houden, riskeren een boete. Groepen feestvierende mensen op openbare plekken, in huizen en bij particuliere instellingen worden niet getolereerd.

Restaurants, bars, hotels, clubs, discotheken en kroegen gaan dicht. Het afhalen en bezorgen van maaltijden blijft – net als in de eerste golf – wel toegestaan.

Sport en wellness: Amateursport in alle publieke en particuliere sportcomplexen is niet meer toegestaan. Zwembaden en sportscholen sluiten hun deuren. Toeschouwers zijn niet meer welkom bij professionele sportwedstrijden. Individueel sporten, sporten met zijn tweeën of met het eigen huishouden blijft wel toegestaan. Sauna’s en thermen gaan dicht.

Detailhandel: Winkels mogen met inachtneming van hygiënemaatregelen en inperking van het aantal bezoekers open blijven. Per 10 vierkante meter is slechts één bezoeker toegestaan.

Scholen en kinderopvangcentra blijven geopend. De deelstaten worden echter geacht verdergaande beschermingsmaatregelen te nemen.

Amusement:Theaters, opera’s en concertzalen sluiten. Dat geldt ook voor beurzen, bioscopen, pretparken en casino’s en aanbieders van recreatieve activiteiten (binnen en buiten). Ook bordelen gaan tenminste vier weken dicht.

Lichaamsverzorging: Schoonheidssalons, massagestudio’s en tattooshops sluiten. Medisch noodzakelijke behandelingen zoals bijvoorbeeld fysio- en ergotherapie, logopedie en pedicure moeten mogelijk blijven. Anders dan in het voorjaar blijven kapperszaken geopend. Wel dienen ze de bestaande hygiënemaatregelen in acht te nemen.

Bedrijfsleven: Het bedrijfsleven moet er alles aan doen om veilig werken mogelijk te maken en medewerkers tegen besmetting te beschermen. Waar dit haalbaar is, moet thuiswerken mogelijk worden gemaakt.

Steunpakketten voor bedrijven: Bedrijven, zelfstandigen, verenigingen en instellingen die door de tijdelijke lockdown worden geraakt, kunnen ter compensatie gebruikmaken van een ‘außerordentliche Wirtschaftshilfe’.
De Bondsregering wil bovendien de bestaande steunpakketten voor bedrijven verlengen, en de randvoorwaarden voor de zwaarst getroffen branches (waaronder de culturele en evenementensector en zzp’ers) verbeteren (Überbrückungshilfe III).

Risicogroepen: Zieken, zorgbehoevenden, senioren en gehandicapten moeten voorrang krijgen bij coronasneltests. Er moet extra voor worden gewaakt dat deze groep niet in een volledige sociale isolatie belandt.

Handhaving: Op de maatregelen moet overal sterker worden gehandhaafd. De bondsregering en de deelstaten moeten de burgers beter informeren over de coronamaatregelen “en door zo uniform mogelijke maatregelen zorgen voor meer overzichtelijkheid”.

Met het oog op de stijgende besmettingscijfers wijzigde het Nederlands Ministerie van Buitenlandse Zaken op 28 oktober het reisadvies voor de hoofdstad Berlijn en de steden Frankfurt am Main, Bremen, München, Düsseldorf, Keulen, Aken, Stuttgart, Essen en Mannheim naar code oranje (alleen noodzakelijke reizen). Mensen die in deze steden zijn geweest, moeten bij terugkeer in Nederland 10 dagen in thuisquarantaine.

Met de aangekondigde Duitse lockdown sluiten de Nederlandse en Duitse regels weer beter op elkaar aan. De hoop kan worden uitgesproken dat even de grens oversteken voor niet-noodzakelijke reizen daarmee weer wat minder aantrekkelijk wordt. Op die manier kan er op vrijwillige basis een bijdrage worden geleverd aan het openhouden van de grens voor noodzakelijk verkeer.

22 oktober: Corona update Nederland-Duitsland

(c) Land NRW

Sinds een aantal weken valt in Nederland een sterke stijging in het aantal coronabesmettingen waar te nemen. Op woensdag 21 oktober registreerde het RIVM 8769 besmettingen, wederom een nieuw record. Voor de Nederlandse autoriteiten was het hoge aantal een tegenvaller, omdat er eerder in de week aanleiding was om te denken dat de stijging van het aantal besmettingen minder hard opliep. Er werd voor de komende week zelfs gehoopt op een ‘zichtbare afvlakking’. Toch liggen er nu 1943 mensen met corona in het ziekenhuis, waarvan 450 op de IC. Bovendien zijn ook de eerste IC-patiënten weer overgeplaatst naar Noordrijn-Westfalen.

De Nederlandse cijfers vormen een schril contrast met de Duitse cijfers. Het Robert Koch-Instituut meldde op donderdag 11.287 nieuwe besmettingen in heel Duitsland. In Noordrijn-Westfalen werden 2623 besmettingsgevallen gemeld, in Nedersaksen 514. Het is goed om te bedenken dat de deelstaat Noordrijn-Westfalen met ca. 17,9 miljoen inwoners meer inwoners heeft dan Nederland. Wordt het aantal besmettingen met elkaar vergeleken, doet Nederland het een stuk slechter dan Duitsland.

Het tijdig nemen van aanvullende maatregelen op basis van het aantal besmettingen vormt, naast het veelvuldige testen, een hoeksteen van het Duitse coronabeleid. Zo geldt in heel Duitsland dat de autoriteiten al maatregelen in hot-spots gaat invoeren bij de signaalwaarde van 35 besmettingen per 100.000 inwoners in de laatste zeven dagen. In deze brandhaarden wordt de mondkapjesplicht verder uitgebreid: mensen moeten dan in publieke ruimtes waar weinig afstand gehouden kan worden, een mondkapje dragen. Voor steden en Kreise waar 35 of meer besmettingen per 100.000 inwoners worden geconstateerd, mag men bovendien niet:

  • Met meer dan 25 mensen op feestjes in openbare ruimtes bijeenkomen
  • Met meer dan 15 mensen op privéfeestjes aanwezig zijn.

Als de grenswaarde van 50 besmetting per 100.00 inwoners wordt overschreden, wordt de mondkapjesplicht nog verder uitgebreid. Ook geldt:

  • Bij het passeren van de grens van 50 besmettingen per 100.000 inwoners mogen nog slechts 10 mensen bij elkaar komen. Dit geldt zowel voor openbare ruimtes als ook privéomstandigheden. In dit laatste geval mogen mensen uit slechts twee verschillende huishoudens samenkomen.
  • Bij andere evenementen mogen niet meer dan 100 mensen samenkomen
  • De horeca sluit om 23.00 uur
  • Er geldt een verbod op de verkoop van alcohol tussen 23.00 en 6.00 uur

In Noordrijn-Westfalen heeft de Landesregierung bovendien een mondkapjesplicht in het onderwijs ingevoerd. Vanaf de herfstvakantie geldt dat alle leerlingen vanaf de vijfde klas ook in het leslokaal tijdens een mondkapje moeten dragen. Voor leerlingen in lagere klassen geldt de mondkapjesplicht alleen in het schoolgebouw en het -terrein, maar niet in de klas. Deze maatregel blijft in elk geval tot eind dit jaar gelden.

Duitsland kijkt bij het invoeren van nieuwe maatregelen dus steeds naar de kwantificeerbare signaalwaarde van het coronadashboard en neemt op basis hiervan beslissingen. Een blik op het Nederlandse coronadashboard laat zien, dat er op woensdag 50.3 besmettingen per 100.000 inwoners vastgesteld zijn. Echter, de Rijksoverheid heeft het getal 7 als signaalwaarde vastgesteld. Bij het bereiken van dit aantal besmettingen had de overheid in kunnen grijpen door nieuwe maatregelen te nemen. Op 15 september had Nederland voor het laatst een ‘toegestane’ signaalwaarde. Toch klopt men zich in Duitsland niet al te zeer op de borst, ook al lijkt Duitsland zich voorlopig beter door de coronacrisis te slaan dan Nederland. Voor Duitsland als geheel geldt nu dat er sinds woensdag 50 besmettingen per 100.000 inwoners in de laatste zeven dagen vastgesteld zijn (https://www.tagesschau.de/inland/coronavirus-deutschland-grenzwert-103.html). Dit is weliswaar het aantal dat Nederland in een dag haalt, maar is in Duitsland toch reden om zeer waakzaam te zijn. Ook kreeg de Duitse minister van Volksgezondheid Jens Spahn op woensdag 21 oktober te horen dat hij besmet is met het coronavirus. Het virus houdt beide landen voor langere tijd nog bezig.

Foto: Kommunalministerin Ina Scharrenbach, minister-president Armin Laschet van Noordrijn-Westfalen en Karl-Josef Laumann, minister van Werkgelegenheid, Gezondheidszorg en Sociale Zaken in Noordrijn-Westfalen tijdens een persconferentie over de bestrijding van het coronavirus.

Coronacrisis: euregionale samenwerking in de gezondheidzorg

Onlangs is het euregioproject Sustainable Healthy Euregio (SHE) van start gegaan. Doel van het project is het opzetten van een netwerk waarin de Nederlandse GGD’s en de Duitse Gesundheitsämter in de euregio rijn-maas-noord structureel gaan samenwerken. Dr. Michael Dörr, directeur van het Gesundheitsamt in Rhein-Kreis Neuss en projectpartner van SHE, benadrukt: “Vooral in tijden van COVID-19 blijkt hoe belangrijk samenwerking over landsgrenzen heen kan zijn én is.” De pandemie heeft aangetoond dat de Nederlandse en Duitse gezondheidsdiensten elkaar nauwelijks kennen.

Binnen SHE moet kennis over de coronapandemie en de structuren van de gezondheidsdiensten in beide landen worden uitgewisseld. Ook moet de onderlinge communicatie worden verbeterd. Onder andere de volgende onderwerpen komen aan bod: besmettelijke ziekten zoals COVID-19, mazelen en griep, gezondheid van jongeren, moeilijk te bereiken doelgroepen en migranten. Er zijn workshops, studiedagen, burgerfora en expertstages gepland. Naast gezondheidsexperts zullen ook burgers, bedrijven uit de grensregio’s, scholen, zelfhulpgroepen en medisch personeel bij het project worden betrokken.

Andere projectpartners zijn de Gesundheitsämter van Kreis Viersen, de steden Düsseldorf, Mönchengladbach en Krefeld, de GGD Zuid-Limburg, Veiligheidsregio Limburg-Noord, euPrevent en EPECS (European Patients Empowerment for Customised Solutions).

Veiligheidsregio Limburg Noord lead partner

Het SHE-project ontvangt tot juni 2022 Europese subsidie uit het INTERREG-programma Deutschland-Nederland van de euregio rijn-maas-noord, de provincie Limburg en het ministerie van Economische Zaken van Noordrijn-Westfalen. De Veiligheidsregio Limburg Noord is Lead Partner van het project. Het doel is een duurzame samenwerking tussen Nederland en Duitsland.

Duitsland verklaart Nederland tot risicogebied

Nadat het Duitse Robert Koch Institut steeds meer provincies tot risicogebied verklaarde, is op 15 oktober ook Zeeland aan de lijst met risicogebieden toegevoegd. Daardoor is nu heel Nederland risicogebied voor Duitsland. Het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft in navolging daarvan een officiële ‘Reisewarnung’, een reiswaarschuwing, afgegeven: het raadt inwoners van Duitsland nu ten zeerste af om voor niet-noodzakelijke of toeristische doeleinden naar Nederland af te reizen.

Met deze maatregel reageert Duitsland op het snel stijgende aantal besmettingen in Nederland. Duitsland merkt landen of gebieden aan als risicogebied wanneer onder andere het aantal besmettingen per 7 dagen er tot meer dan 50 besmettingen per 100.000 mensen opgelopen is. Andere criteria zijn de kwaliteit van de zorg, de testcapaciteit, de genomen maatregelen en de aard van de uitbraken.

Verplichte coronatest en quarantaine

Inwoners van Duitsland die vanuit Nederland naar Duitsland reizen, moeten bij terugkeer verplicht een (gratis) coronatest laten doen. Daarnaast dienen ze zich te melden bij het Duitse Gesundheitsamt en moeten ze in ieder geval tot de uitslag van de coronatest in quarantaine blijven. Of de reizigers daarna nog in quarantaine moeten blijven, is per deelstaat verschillend.

Nederlanders die vanuit Nederlands risicogebied naar Duitsland afreizen, moeten een negatieve uitslag van een coronatest kunnen laten zien. Deze mag niet ouder dan 48 uur zijn. Kunnen zij dit niet, zijn ze verplicht om in Duitsland een coronatest te doen. De uitslag hiervan moet in quarantaine afgewacht worden.

Uitzonderingen voor grenspendelaars en korte reizen

De ‘Einreiseverordnung’ van Noordrijn-Westfalen voorziet in een uitzondering voor grenspendelaars. Zij mogen ongehinderd de grens blijven oversteken en hoeven geen negatieve uitslag van een coronatest voor te leggen of bij aankomst in Noordrijn-Westfalen een coronatest te doen. Ook hoeven zij zich niet in quarantaine te begeven.

Ook mensen die minder dan 24 uur in Nederlands risicogebied zijn geweest of mensen die vanuit Nederlands risicogebied voor minder dan 24 uur naar Duitsland afreizen, hoeven zich niet in quarantaine te begeven of een coronatest te laten doen.  Voorwaarde is wel dat zij geen symptomen van een mogelijke coronabesmetting vertonen.

Over de meldplicht bij het lokale Gesundheitsamt voor korte bezoekjes was de afgelopen tijd veel te doen. De meldplicht bij het lokale Gesundheitsamt is per 7 oktober komen te vervallen.

Geen verbod, wel afschrikkend effect

De reiswaarschuwing is geen verbod: Duitsers mogen in principe nog steeds naar beide provincies afreizen. Wel moet er van de waarschuwing een aanzienlijk afschrikkend effect uitgaan. Daarnaast mogen reizigers nu kosteloos hun boekingen annuleren.

CDU in NRW roept Nederlanders op om kerstmarkten dit jaar te mijden

De politieke partij CDU in Noordrijn-Westfalen heeft een dringende oproep aan Nederlanders gedaan om vanwege het grote risico op coronabesmettingen dit jaar af te zien van een bezoek aan de kerstmarkten in deze deelstaat.

Een uitje naar de beroemde kerstmarkten in steden als Keulen, Düsseldorf, Essen en Münster is voor honderdduizenden Nederlanders elk jaar vaste prik. Volgens woordvoerder gezondheid van de CDU van Noordrijn-Westfalen, Peter Preuß, zijn de Nederlanders normaal gesproken graag geziene gasten. “Maar dit jaar is ons verzoek: blijf alsjeblieft thuis”, aldus Preuß tegen de Rheinische Post. Hij heeft goede hoop dat Nederlanders begrip hebben voor dit besluit. Vlak voor de Dag van de Duitse Eenheid, op 3 oktober, riepen de burgemeesters van Nederlandse grenssteden Duitsers al massaal op om die dag niet te komen winkelen in Nederland. Volgens Preuß hielpen deze preventieve waarschuwingen toen ook goed. Bovendien kunnen steden als Keulen en Düsseldorf het aantal touringcars dat de stad in mag rijden, aan banden leggen.

“Teken van Europese vriendschap”

Ook FDP-parlementariër Henning Höne vindt het verstandig als Nederlanders dit jaar niet massaal naar de Duitse kerstmarkten afreizen. Volgens hem zijn Nederland en Noordrijn-Westfalen goede buren en is het tijdens de gehele coronapandemie gelukt om de grens tussen beide gebieden open te houden. “En dat is nog steeds het doel. In deze coronatijd is het daarom een teken van waardering en Europese vriendschap wanneer men het traditionele bezoek aan de kerstmarkt laat vervallen”, aldus Höne.

Nederland risicogebied

Vorige week werd vrijwel heel Nederland – op de provincie Zeeland na – door het Duitse Robert Koch Institut tot risicogebied verklaard. Wanneer Nederlanders voor minder dan 24 uur naar Noordrijn-Westfalen afreizen, hoeven zij geen negatieve coronatest voor te leggen en hoeven zij zich ook niet in Duitsland te laten testen en er in quarantaine te gaan. Dat is wel nodig wanneer men langer dan 24 uur in Noordrijn-Westfalen is.